గుడికి వెళ్లాలనుకునే వారు ఆ పుణ్యక్షేత్రం యొక్క సంప్రదాయాలను తప్పక పాటించాలని, లేదంటే బయటే ఉండాలని భారత సుప్రీంకోర్టు గురువారం (ఏప్రిల్ 9, 2026) స్పష్టం చేసింది. శబరిమల కేసుకు సంబంధించిన విచారణలో కోర్టు ఈ కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. వ్యక్తులకు వారి సొంత వ్యక్తిగత నమ్మకాలు ఉండొచ్చు కానీ, ఒక ఆలయంలో పూజలు చేయాలనుకుంటే అక్కడి ఆచారాలు, నియమాలను భక్తులు తప్పనిసరిగా పాటించాల్సిందేనని ధర్మాసనం పేర్కొంది. విచారణలో న్యాయమూర్తులు కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. తొమ్మిది మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసన సభ్యుడు జస్టిస్ ఎం.ఎం. సుందరేశ్ మాట్లాడుతూ, ఎవరికి వారి సొంత నమ్మకాలు ఉండొచ్చు కానీ, ఒక ఆలయంలోని ఆచారం లేదా సంప్రదాయాన్ని మార్చడానికి ప్రయత్నించకూడదని అన్నారు. దానికి కట్టుబడి ఉండాలి లేదా వదిలేయాలని ఆయన స్పష్టం చేశారు. కేరళలోని కొన్ని ఆలయాల్లో ధోవతి (పంచె) కట్టుకునే వెళ్లాలి, అలా చేయలేకపోతే ప్రవేశించలేరని ఉదాహరణగా పేర్కొన్నారు. ఒక ఆలయం లేదా వర్గానికి సంబంధించిన సంప్రదాయాన్ని పాటించడం తప్ప వేరే ప్రత్యామ్నాయం లేదని, ఆచారాన్ని ప్రశ్నించిన మరుక్షణమే ఆ వర్గం నుండి బయటకు వెళ్లినట్లేనని ఆయన అన్నారు. ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI) సూర్యకాంత్ గురువాయూర్ ఆలయంలో భక్తులు చొక్కా విప్పే ప్రవేశించాలి, అలాగే గురుద్వారాల్లో తల కప్పుకుని వెళ్లాలని వ్యాఖ్యానించారు. జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న మాట్లాడుతూ, హిందువులు అనేక సంప్రదాయాలకు చెందిన వారై ఉండవచ్చు, ఎలాంటి ఆంక్షలు లేకుండా ఏ గుడికైనా వెళ్లవచ్చని, కానీ ఒక నిర్దిష్ట ఆలయాన్ని సందర్శించాలనుకుంటే, ఆ ఆలయానికి సంబంధించిన సంప్రదాయాన్ని తప్పక పాటించాలని నొక్కి చెప్పారు. నాయర్ సర్వీస్ సొసైటీ, కొందరు అయ్యప్ప భక్తుల సంఘాల తరఫున హాజరైన సీనియర్ న్యాయవాది సి.ఎస్. వైద్యనాథన్ తన వాదనలు వినిపించారు. రుతుక్రమ వయసులో ఉన్న మహిళలు ఆలయంలోకి ప్రవేశించకుండా ఉన్న పురాతన నిషేధాన్ని ఎత్తివేసిన 2018 శబరిమల తీర్పులో 'సంప్రదాయ పరీక్ష'ను పరిగణనలోకి తీసుకోలేదని ఆయన అన్నారు. ఆ తీర్పు అబ్రహామిక్ మతాల నుండి తీసుకున్న 'అవసరమైన మతపరమైన ఆచారాల' ప్రాతిపదికన తప్పుగా ఇవ్వబడిందని, అది భారతీయ సంస్కృతికి తగినది కాదని ఆయన వాదించారు. మతపరమైన వర్గాలను సంప్రదాయాల కోణంలోనే అర్థం చేసుకోవాలని సూచిస్తూ, తమకు పోప్, కార్డినల్స్ లేదా ఆర్చ్బిషప్లు లాంటి కేంద్రీకృత వ్యవస్థ లేదని, ఉమ్మడి ఆరాధన క్రమశిక్షణ, నిరంతర ఆచరణ ద్వారానే ఈ సంప్రదాయాలు కొనసాగుతాయని స్పష్టం చేశారు. శబరిమలలో మతం ఆధారంగా ఎలాంటి వివక్ష లేదని వైద్యనాథన్ ఎత్తిచూపారు. క్రైస్తవులు, ముస్లింలు కూడా ఆలయంలోకి ప్రవేశించవచ్చని, అయితే వారికి అయ్యప్ప దైవత్వం పట్ల నమ్మకం, విశ్వాసం ఉండాలని, 40 రోజుల వ్రతాన్ని పాటించాలని అన్నారు. ఒకరు ఏ మతానికైనా చెంది ఉండొచ్చు కానీ ఒక నిర్దిష్ట మతపరమైన వర్గంలో (ఆచారంలో) భాగం కావచ్చనే విషయాన్ని 2018లో ధర్మాసనం అర్థం చేసుకోలేదని పేర్కొన్నారు. కేంద్రం తరఫున హాజరైన అడిషనల్ సొలిసిటర్ జనరల్ (ASG) కె.ఎం. నటరాజ్ మాట్లాడుతూ, దేవుని సంకల్పం అనేది భక్తుల విశ్వాసం తప్ప మరొకటి కాదని, తమ మతాన్ని ఆచరించే భక్తుల హక్కుగా దానికి రాజ్యాంగం రక్షణ కల్పించిందని అన్నారు. విశ్వాసం లేని వ్యక్తికి (non-believer), విశ్వాసం ఉన్న వ్యక్తి (believer) హక్కుల్లోకి చొరబడే అర్హత లేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. మద్యం తీర్థంగా ఇచ్చే ఆలయాలు కూడా దేశంలో ఉన్నాయని ఉదహరించారు.
గుడికి వెళ్లాలనుకునే వారు ఆ పుణ్యక్షేత్రం యొక్క సంప్రదాయాలను తప్పక పాటించాలని, లేదంటే బయటే ఉండాలని భారత సుప్రీంకోర్టు గురువారం (ఏప్రిల్ 9, 2026) స్పష్టం చేసింది. శబరిమల కేసుకు సంబంధించిన విచారణలో కోర్టు ఈ కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. వ్యక్తులకు వారి సొంత వ్యక్తిగత నమ్మకాలు ఉండొచ్చు కానీ, ఒక ఆలయంలో పూజలు చేయాలనుకుంటే అక్కడి ఆచారాలు, నియమాలను భక్తులు తప్పనిసరిగా పాటించాల్సిందేనని ధర్మాసనం పేర్కొంది. విచారణలో న్యాయమూర్తులు కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. తొమ్మిది మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసన సభ్యుడు జస్టిస్ ఎం.ఎం. సుందరేశ్ మాట్లాడుతూ, ఎవరికి వారి సొంత నమ్మకాలు ఉండొచ్చు కానీ, ఒక ఆలయంలోని ఆచారం లేదా సంప్రదాయాన్ని మార్చడానికి ప్రయత్నించకూడదని అన్నారు. దానికి కట్టుబడి ఉండాలి లేదా వదిలేయాలని ఆయన స్పష్టం చేశారు. కేరళలోని కొన్ని ఆలయాల్లో ధోవతి (పంచె) కట్టుకునే వెళ్లాలి, అలా చేయలేకపోతే ప్రవేశించలేరని ఉదాహరణగా పేర్కొన్నారు. ఒక ఆలయం లేదా వర్గానికి సంబంధించిన సంప్రదాయాన్ని పాటించడం తప్ప వేరే ప్రత్యామ్నాయం లేదని, ఆచారాన్ని ప్రశ్నించిన మరుక్షణమే ఆ వర్గం నుండి బయటకు వెళ్లినట్లేనని ఆయన అన్నారు. ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI) సూర్యకాంత్ గురువాయూర్ ఆలయంలో భక్తులు చొక్కా విప్పే ప్రవేశించాలి, అలాగే గురుద్వారాల్లో తల కప్పుకుని వెళ్లాలని వ్యాఖ్యానించారు. జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న మాట్లాడుతూ, హిందువులు అనేక సంప్రదాయాలకు చెందిన వారై ఉండవచ్చు, ఎలాంటి ఆంక్షలు లేకుండా ఏ గుడికైనా వెళ్లవచ్చని, కానీ ఒక నిర్దిష్ట ఆలయాన్ని సందర్శించాలనుకుంటే, ఆ ఆలయానికి సంబంధించిన సంప్రదాయాన్ని తప్పక పాటించాలని నొక్కి చెప్పారు. నాయర్ సర్వీస్ సొసైటీ, కొందరు అయ్యప్ప భక్తుల సంఘాల తరఫున హాజరైన సీనియర్ న్యాయవాది సి.ఎస్. వైద్యనాథన్ తన వాదనలు వినిపించారు. రుతుక్రమ వయసులో ఉన్న మహిళలు ఆలయంలోకి ప్రవేశించకుండా ఉన్న పురాతన నిషేధాన్ని ఎత్తివేసిన 2018 శబరిమల తీర్పులో 'సంప్రదాయ పరీక్ష'ను పరిగణనలోకి తీసుకోలేదని ఆయన అన్నారు. ఆ తీర్పు అబ్రహామిక్ మతాల నుండి తీసుకున్న 'అవసరమైన మతపరమైన ఆచారాల' ప్రాతిపదికన తప్పుగా ఇవ్వబడిందని, అది భారతీయ సంస్కృతికి తగినది కాదని ఆయన వాదించారు. మతపరమైన వర్గాలను సంప్రదాయాల కోణంలోనే అర్థం చేసుకోవాలని సూచిస్తూ, తమకు పోప్, కార్డినల్స్ లేదా ఆర్చ్బిషప్లు లాంటి కేంద్రీకృత వ్యవస్థ లేదని, ఉమ్మడి ఆరాధన క్రమశిక్షణ, నిరంతర ఆచరణ ద్వారానే ఈ సంప్రదాయాలు కొనసాగుతాయని స్పష్టం చేశారు. శబరిమలలో మతం ఆధారంగా ఎలాంటి వివక్ష లేదని వైద్యనాథన్ ఎత్తిచూపారు. క్రైస్తవులు, ముస్లింలు కూడా ఆలయంలోకి ప్రవేశించవచ్చని, అయితే వారికి అయ్యప్ప దైవత్వం పట్ల నమ్మకం, విశ్వాసం ఉండాలని, 40 రోజుల వ్రతాన్ని పాటించాలని అన్నారు. ఒకరు ఏ మతానికైనా చెంది ఉండొచ్చు కానీ ఒక నిర్దిష్ట మతపరమైన వర్గంలో (ఆచారంలో) భాగం కావచ్చనే విషయాన్ని 2018లో ధర్మాసనం అర్థం చేసుకోలేదని పేర్కొన్నారు. కేంద్రం తరఫున హాజరైన అడిషనల్ సొలిసిటర్ జనరల్ (ASG) కె.ఎం. నటరాజ్ మాట్లాడుతూ, దేవుని సంకల్పం అనేది భక్తుల విశ్వాసం తప్ప మరొకటి కాదని, తమ మతాన్ని ఆచరించే భక్తుల హక్కుగా దానికి రాజ్యాంగం రక్షణ కల్పించిందని అన్నారు. విశ్వాసం లేని వ్యక్తికి (non-believer), విశ్వాసం ఉన్న వ్యక్తి (believer) హక్కుల్లోకి చొరబడే అర్హత లేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. మద్యం తీర్థంగా ఇచ్చే ఆలయాలు కూడా దేశంలో ఉన్నాయని ఉదహరించారు.
- ధర్మవరంలో మే 30న జరిగిన విలేకరుల సమావేశంలో, డీఎస్సీ నియామకాలపై కొందరు ప్రతిపక్ష నాయకులు చేస్తున్న ఆరోపణలు పూర్తిగా నిరాధారమైనవని తెలుగుదేశం పార్టీ నాయకులు తీవ్రంగా మండిపడ్డారు. ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబునాయుడు, విద్యాశాఖ మంత్రి నారా లోకేష్ నాయకత్వంలో నిరుద్యోగ యువతకు ఉద్యోగ అవకాశాలు కల్పించాలనే లక్ష్యంతో డీఎస్సీని నిర్వహించి వేలాది ఉపాధ్యాయ పోస్టులను భర్తీ చేశారని వారు స్పష్టం చేశారు. యువగళం పాదయాత్ర సందర్భంగా ఇచ్చిన హామీ మేరకు డీఎస్సీ నోటిఫికేషన్ను విడుదల చేసి, ఎలాంటి అవకతవకలకు తావులేకుండా పారదర్శకంగా నియామకాలు చేపట్టారని తెదేపా నేతలు పేర్కొన్నారు. అభ్యర్థుల ఎంపిక పూర్తిగా ప్రతిభ ఆధారంగానే జరిగిందని వారు ఉద్ఘాటించారు. గత ప్రభుత్వ హయాంలో ఉద్యోగాల పేరుతో యువతను మోసం చేశారని ఆరోపించిన తెదేపా నాయకులు, వేలాది మందికి ఉద్యోగాలు కల్పిస్తున్న ప్రస్తుత ప్రభుత్వంపై అనవసర ఆరోపణలు చేయడం దురదృష్టకరమని అన్నారు. నిరుద్యోగ యువతకు ఉద్యోగాలు కల్పించిన ప్రభుత్వాన్ని అభినందించాల్సింది పోయి, కేవలం రాజకీయ లబ్ధి కోసమే విమర్శలు చేయడం సరైన పద్ధతి కాదని వారు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. ఈ సమావేశంలో పూల రామకృష్ణ, బీరే శ్రీనివాసులు, నారాయణ, శ్యామ్యూల్, రహీమ్ తదితర తెదేపా నాయకులు పాల్గొన్నారు. జిల్లా మీడియా కో-ఆర్డినేటర్ కేశగాళ్ల శ్రీనివాసులు ఈ సమావేశంలో మాట్లాడారు.2
- రాయదుర్గం ఎమ్మెల్యే కాలవ శ్రీనివాసులు శనివారం రాయదుర్గంలో 24 మంది లబ్ధిదారులకు ముఖ్యమంత్రి సహాయనిధి నుంచి మంజూరైన 13 లక్షల రూపాయల విలువైన చెక్కులను పంపిణీ చేశారు. ఈ సందర్భంగా ఎమ్మెల్యే కాలవ శ్రీనివాసులు మాట్లాడుతూ, ఆపదలో అత్యవసర చికిత్సలు చేయించుకున్న వారికి సీఎం సహాయనిధి ఎంతో ఊరటనిస్తోందని పేర్కొన్నారు. నియోజకవర్గంలో ఇప్పటివరకు 387 మందికి 2.58 కోట్ల రూపాయల సహాయం అందిందని ఆయన వెల్లడించారు. ఈ కార్యక్రమంలో మండల కన్వీనర్లు కాలవ సన్నన్న, మోహన్ రెడ్డి తదితరులు పాల్గొన్నారు. సీఎం సహాయనిధి పేదలకు కొండంత అండగా నిలుస్తోందని ఎమ్మెల్యే కాల్వ పునరుద్ఘాటించారు.1
- అన్నమయ్య జిల్లా పుంగనూరులోని చౌడేపల్లి మండలం, శ్రీ రాజనాల బండ వీరాంజనేయ స్వామి దేవస్థానం నందు ప్రత్యేక పూజలు చేసిన అనంతరం, తెలుగుదేశం పార్టీ సీనియర్ నాయకులు మధుసూదన్ రాయల్ మీడియా సమావేశంలో మాట్లాడారు. గత మూడు రోజుల క్రితం బిసివై పార్టీకి చెందిన ప్రేమ్ కుమార్, హరిబాబు యాదవ్ లు తెలుగుదేశం పార్టీపై మీడియా సమావేశం ఏర్పాటు చేసి విమర్శలు చేశారని ఆయన ప్రస్తావించారు. సంక్షేమ పథకాలు చంద్రబాబు నాయుడు తండ్రి గారైన ఖర్జూరపు నాయుడు సొత్తి నుండి ఇస్తున్నారా అని ప్రశ్నిస్తూ వారు మాట్లాడారని, అయితే రాజకీయ విమర్శలు రాజకీయపరంగానే ఉండాలి తప్ప కుటుంబ సభ్యుల జోలికి గానీ వ్యక్తిగత విషయాల్లోకి గానీ వెళ్లకూడదని మధుసూదన్ రాయల్ స్పష్టం చేశారు. ఈ సందర్భంగా, మూడు రోజుల క్రితం చేసిన ఆరోపణలకు సంబంధించిన ఆధారాలు ఏమైనా ఉంటే తీసుకురావాలని మధుసూదన్ రాయల్ సవాల్ విసిరారు. మీ నాయకుడి దగ్గర ఆధారాలు ఉంటే బోడే రామచంద్ర యాదవ్ ప్రమాణానికి హాజరుకావాలని ఆయన డిమాండ్ చేశారు. అంతేకాకుండా, విద్యహక్కు చట్టం బోడె రామచంద్ర యాదవ్కు గత వైకాపా ప్రభుత్వంలో గుర్తుకు రాలేదా, ఇప్పుడే గుర్తుకు వచ్చిందా అని ప్రశ్నించారు. తాను బోడే రామచంద్ర యాదవ్కే సవాల్ విసిరానని, అయితే అతని స్థానంలో అతని చెంచాలు వచ్చి ఆర్భాటాలు చేస్తున్నారని రాయల్ మండిపడ్డారు. తమ అధినేతలపై నిరాధారమైన ఆరోపణలు చేస్తే తగిన బుద్ధి చెబుతామని మధుసూదన్ రాయల్ తీవ్రంగా హెచ్చరించారు.4
- టీడీపీ యువ నాయకులు ఓబుల్ నాయుడు, ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు సార్ గారికి తనను తాను ఒక 'పిచ్చి అభిమాని'గా పరిచయం చేసుకుంటూ ఒక కథను సమర్పించారు. ఈ కథ ద్వారా ఆయన చంద్రబాబు నాయుడు పట్ల తనకున్న అభిమానాన్ని వ్యక్తం చేశారు.1
- కర్నూలు జిల్లా ఆదోనిలో మహేశ్ (40) అనే వ్యక్తిని అతడి భార్య ఈరమ్మ హత్య చేసిందని సీఐ చంద్రశేఖర్ వెల్లడించారు. పోలీసులు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, 2013లో మహేశ్, ఈరమ్మ ప్రేమ వివాహం చేసుకున్నారు. అయితే, వివాహేతర సంబంధంపై అనుమానంతో మహేశ్ తరచుగా తన భార్యతో గొడవ పడేవాడు. శుక్రవారం రాత్రి మద్యం సేవించి ఇంటికి వచ్చిన మహేశ్ తో మరోసారి గొడవ జరిగింది. వివాహేతర బంధానికి భర్త అడ్డుగా మారాడనే కారణంతోనే ఈరమ్మ అతడిని ఇంటి పక్కనే ఉన్న తోటలోకి తీసుకెళ్లి గొంతు నులిమి హత్య చేసినట్లు విచారణలో తేలిందని సీఐ చంద్రశేఖర్ శనివారం వెల్లడించారు.1
- స్నేహితులందరికీ 'ప్రైస్ ది లార్డ్' అంటూ దేవుడు ఆశీర్వదించును గాక అని ఆకాంక్ష వ్యక్తం చేయబడింది. నూతన కృపతో వర్ధిల్లుతూ, నూతన సంతోషం, నూతన జీవములు, నూతన క్షేమాధారములతో ఈ రోజున ఫలభరితంగా మారాలని ఆశీర్వదించారు. ఇక మీదట వారి జీవితంలో దైవ సమాధానం, నీతితో కూడిన జీవితం, ఆశ్చర్యకరమైన కృప, శాంతి, మరియు రక్షణ బావులు కుమ్మరించబడాలని ప్రార్థించారు.1
- శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా ధర్మవరంలోని జనసేన పార్టీ కార్యాలయంలో జరిగిన విలేకరుల సమావేశంలో పార్టీ రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి చిలకం మధుసూదన రెడ్డి మాట్లాడారు. ఇటీవల తెలంగాణలోని కొందరు రాజకీయ విశ్లేషకులు ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల మధ్య విభేదాలు సృష్టించేలా వ్యాఖ్యలు చేస్తున్నారని ఆయన విమర్శించారు. పవన్ కళ్యాణ్ కేవలం ఒక రాష్ట్రానికి చెందిన నాయకుడు కాదని, దేశవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన ప్రజానాయకుడని మధుసూదన రెడ్డి స్పష్టం చేశారు. రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల ప్రజల సంక్షేమం, అభ్యున్నతి, అభివృద్ధే పవన్ కళ్యాణ్ ప్రధాన లక్ష్యమని ఆయన పేర్కొన్నారు. తెలుగు ప్రజల శ్రేయస్సు కోసం నిరంతరం కృషి చేస్తున్న నాయకుడిపై అనవసర విమర్శలు చేయడం సరికాదని ఆయన హితవు పలికారు. కొంతమంది విశ్లేషకులు రాజకీయ ప్రభావాలకు లోనై బాధ్యతారహిత వ్యాఖ్యలు చేయడం దురదృష్టకరమని చిలకం మధుసూదన రెడ్డి అభిప్రాయపడ్డారు. ఇలాంటి ఆరోపణలు మరియు వివాదాస్పద వ్యాఖ్యలకు వెంటనే స్వస్తి పలకాలని ఆయన సూచించారు. రెండు రాష్ట్రాల ప్రజల మధ్య సోదరభావాన్ని కాపాడుతూ, అభివృద్ధి దిశగా అందరూ కలిసి పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన నొక్కి చెప్పారు.1
- అనంతపురం జిల్లాలోని కళ్యాణదుర్గం పట్టణంలో గురువారం రోడ్డు భద్రతపై అవగాహన కార్యక్రమం జరిగింది. ఈ సందర్భంగా కళ్యాణదుర్గం సీఐ హరినాథ్ మాట్లాడుతూ, హెల్మెట్ ఒక రక్షణ కవచమని, ప్రతి ద్విచక్ర వాహనదారుడు తప్పనిసరిగా హెల్మెట్ ధరించాలని నొక్కి చెప్పారు. ఈ కార్యక్రమాంలో పోలీసులు స్వయంగా హెల్మెట్ ధరించి బైక్ ర్యాలీ నిర్వహించారు. అనంతరం సుమారు 100 మంది ద్విచక్ర వాహనదారులకు హెల్మెట్లను పంపిణీ చేశారు. హెల్మెట్ ధరించడం ద్వారా ప్రమాదాలు జరిగినప్పుడు ప్రాణాపాయం నుంచి తప్పించుకోవచ్చని సీఐ హరినాథ్ వివరించారు.1