ગુજરાત રાજ્ય શાળા સંચાલક મહામંડળ દ્વારા અસહ્ય ગરમીને કારણે શાળાઓમાં ઉનાળુ વેકેશન ૧૮ જૂન સુધી લંબાવવાની વ્યાજબી માંગણી કરવામાં આવી છે. આ માંગણી સ્વીકારવાની સાથે જ, શિક્ષણ જગતની એક અત્યંત કડવી અને ચોંકાવનારી વાસ્તવિકતા તરફ જાણકારો દ્વારા તંત્રનું ધ્યાન દોરવામાં આવ્યું છે. નીતિ આયોગના સત્તાવાર અહેવાલ મુજબ, 'શિક્ષિત ગુજરાત' ના દાવાઓ છતાં રાજ્યમાં ૨,૪૦,૦૦૦ થી વધુ બાળકોએ ધોરણ ૧૨ પહેલાં જ શાળા છોડી દીધી છે, જેમાં ૧.૧ લાખ દીકરીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ આંકડા સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે માત્ર કાગળ પર મહોત્સવો ઉજવવાથી શૈક્ષણિક સ્તરમાં સુધારો નહીં થાય, પરંતુ ક્ષેત્ર સ્તરે નક્કર વહીવટી અને સામાજિક સુધારાઓની તાતી જરૂર છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિને એક સુવર્ણ તકમાં બદલવા માટે માનનીય મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ અને શિક્ષણ મંત્રીશ્રીને અપીલ કરવામાં આવી છે. આયોજન અંતર્ગત, બાળકોના સ્વાસ્થ્ય અને આરોગ્યના હિતમાં ઉનાળુ વેકેશન ભલે ૧૮ જૂન સુધી લંબાવવામાં આવે, પરંતુ રાજ્યના તમામ શિક્ષક મિત્રો વેકેશન ખુલવાની મૂળ તારીખ એટલે કે ૮ જૂને જ શાળાઓમાં સત્તાવાર રીતે હાજર થઈ જાય તેવી માંગ છે. આ વધારાના ૧૦ દિવસ દરમિયાન શિક્ષકો કાગળ પરની કામગીરી છોડીને ગામડાંઓ, અંતરિયાળ વાડી વિસ્તારો અને છેવાડાની ગરીબ વસ્તીમાં રૂબરૂ 'ગ્રાઉન્ડ લેવલ સર્વે' કરવા જાય. તેઓ ડ્રોપ-આઉટ થયેલા અઢી લાખ બાળકોના વાલીઓ સાથે સવાર-સાંજ સીધો સંવાદ અને કાઉન્સેલિંગ કરીને તેઓ કયા સામાજિક કે આર્થિક કારણોસર શાળાએ નથી આવી શકતા તેની જમીની હકીકત સમજીને સચોટ રિપોર્ટ તૈયાર કરે, જેથી આ ડ્રોપ-આઉટ રેશિયોને બિલકુલ શૂન્ય સુધી લાવી શકાય. પ્રેસનોટમાં, માત્ર આર્થિક નફાખોરી કરવાના હેતુથી ચાલતી ગ્રાન્ટેડ અને ખાસ કરીને નોન-ગ્રાન્ટેડ (સેલ્ફ-ફાઇનાન્સ) શાળાઓના સંચાલકોને આકરા શબ્દોમાં ટકોર કરવામાં આવી છે કે શિક્ષણ એ વ્યવસાય કે વ્યાપાર નથી પરંતુ સેવા અને સંસ્કારનું માધ્યમ છે. શાળા સંચાલકો માત્ર રજાઓ લંબાવવાની માંગણીઓ ન કરે, પરંતુ વાસ્તવિક સામાજિક જવાબદારી સ્વીકારીને ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના વિદ્યાર્થીઓને ઓછી ફી, મફત પુસ્તકો, સ્ટેશનરી, યુનિફોર્મ તેમજ વાડી વિસ્તારમાંથી આવતા બાળકો માટે વાહનની વિનામૂલ્યે સગવડ પૂરી પાડવાની ખાતરી આપે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા માત્ર કાગળ પર ન રહી જાય તે માટે, શિક્ષણ વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓ દ્વારા આ ૧૦ દિવસના ગૃહ મુલાકાત અભિયાનનું ડિજિટલ માધ્યમો (ઓનલાઈન એપ્સ) દ્વારા લાઈવ ટ્રેકિંગ અને સચોટ મોનિટરિંગ કરવાની પણ ભલામણ કરાઈ છે. જો સરકાર આ દિશામાં સંવેદનશીલ અને મક્કમ નિર્ણય લેશે તો બાળકોનું આરોગ્ય પણ સુરક્ષિત રહેશે અને 'બેટી બચાવો, બેટી પઢાઓ' નું સૂત્ર ખરા અર્થમાં સાર્થક થશે.

Pooja

Local News Reporter મુંદ્રા, કચ્છ, ગુજરાત•

2 hrs ago

ગુજરાત રાજ્ય શાળા સંચાલક મહામંડળ દ્વારા અસહ્ય ગરમીને કારણે શાળાઓમાં ઉનાળુ વેકેશન ૧૮ જૂન સુધી લંબાવવાની વ્યાજબી માંગણી કરવામાં આવી છે. આ માંગણી સ્વીકારવાની સાથે જ, શિક્ષણ જગતની એક અત્યંત કડવી અને ચોંકાવનારી વાસ્તવિકતા તરફ જાણકારો દ્વારા તંત્રનું ધ્યાન દોરવામાં આવ્યું છે. નીતિ આયોગના સત્તાવાર અહેવાલ મુજબ, 'શિક્ષિત ગુજરાત' ના દાવાઓ છતાં રાજ્યમાં ૨,૪૦,૦૦૦ થી વધુ બાળકોએ ધોરણ ૧૨ પહેલાં જ શાળા છોડી દીધી છે, જેમાં ૧.૧ લાખ દીકરીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ આંકડા સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે માત્ર કાગળ પર મહોત્સવો ઉજવવાથી શૈક્ષણિક સ્તરમાં સુધારો નહીં થાય, પરંતુ ક્ષેત્ર સ્તરે નક્કર વહીવટી અને સામાજિક સુધારાઓની તાતી જરૂર છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિને એક સુવર્ણ તકમાં બદલવા માટે માનનીય મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ અને શિક્ષણ મંત્રીશ્રીને અપીલ કરવામાં આવી છે. આયોજન અંતર્ગત, બાળકોના સ્વાસ્થ્ય અને આરોગ્યના હિતમાં ઉનાળુ વેકેશન ભલે ૧૮ જૂન સુધી લંબાવવામાં આવે, પરંતુ રાજ્યના તમામ શિક્ષક મિત્રો વેકેશન ખુલવાની મૂળ તારીખ એટલે કે ૮ જૂને જ શાળાઓમાં સત્તાવાર રીતે હાજર થઈ જાય તેવી માંગ છે. આ વધારાના ૧૦ દિવસ દરમિયાન શિક્ષકો કાગળ પરની કામગીરી છોડીને ગામડાંઓ, અંતરિયાળ વાડી વિસ્તારો અને છેવાડાની ગરીબ વસ્તીમાં રૂબરૂ 'ગ્રાઉન્ડ લેવલ સર્વે' કરવા જાય. તેઓ ડ્રોપ-આઉટ થયેલા અઢી લાખ બાળકોના વાલીઓ સાથે સવાર-સાંજ સીધો સંવાદ અને કાઉન્સેલિંગ કરીને તેઓ કયા સામાજિક કે આર્થિક કારણોસર શાળાએ નથી આવી શકતા તેની જમીની હકીકત સમજીને સચોટ રિપોર્ટ તૈયાર કરે, જેથી આ ડ્રોપ-આઉટ રેશિયોને બિલકુલ શૂન્ય સુધી લાવી શકાય. પ્રેસનોટમાં, માત્ર આર્થિક નફાખોરી કરવાના હેતુથી ચાલતી ગ્રાન્ટેડ અને ખાસ કરીને નોન-ગ્રાન્ટેડ (સેલ્ફ-ફાઇનાન્સ) શાળાઓના સંચાલકોને આકરા શબ્દોમાં ટકોર કરવામાં આવી છે કે શિક્ષણ એ વ્યવસાય કે વ્યાપાર નથી પરંતુ સેવા અને સંસ્કારનું માધ્યમ છે. શાળા સંચાલકો માત્ર રજાઓ લંબાવવાની માંગણીઓ ન કરે, પરંતુ વાસ્તવિક સામાજિક જવાબદારી સ્વીકારીને ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના વિદ્યાર્થીઓને ઓછી ફી, મફત પુસ્તકો, સ્ટેશનરી, યુનિફોર્મ તેમજ વાડી વિસ્તારમાંથી આવતા બાળકો માટે વાહનની વિનામૂલ્યે સગવડ પૂરી પાડવાની ખાતરી આપે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા માત્ર કાગળ પર ન રહી જાય તે માટે, શિક્ષણ વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓ દ્વારા આ ૧૦ દિવસના ગૃહ મુલાકાત અભિયાનનું ડિજિટલ માધ્યમો (ઓનલાઈન એપ્સ) દ્વારા લાઈવ ટ્રેકિંગ અને સચોટ મોનિટરિંગ કરવાની પણ ભલામણ કરાઈ છે. જો સરકાર આ દિશામાં સંવેદનશીલ અને મક્કમ નિર્ણય લેશે તો બાળકોનું આરોગ્ય પણ સુરક્ષિત રહેશે અને 'બેટી બચાવો, બેટી પઢાઓ' નું સૂત્ર ખરા અર્થમાં સાર્થક થશે.