आज २१ जून रोजी १२ वा आंतरराष्ट्रीय योग दिन "Yoga for Healthy Ageing" अर्थात "निरोगी वृद्धत्वासाठी योग" या संकल्पनेसह जगभरात साजरा होत आहे. योग ही भारताने जगाला दिलेली एक अमूल्य जीवनशैली असून, आज लाखो लोक या माध्यमातून निरोगी, आनंदी आणि संतुलित जीवन जगण्याचा प्रयत्न करत आहेत. प्रा. सौ. जयश्रीताई वाघ यांनी स्पष्ट केले आहे की, ही संकल्पना केवळ ज्येष्ठ नागरिकांसाठी नसून, प्रत्येक वयोगटासाठी मार्गदर्शक आहे, कारण निरोगी वृद्धत्वाची सुरुवात तरुणपणापासूनच होते. विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या युगात मोबाईल, संगणक, आणि लॅपटॉपचा वाढता वापर पाठदुखी, मानदुखी, डोळ्यांचा ताण, स्थूलता, निद्रानाश, तणाव, नैराश्य आणि एकाग्रतेचा अभाव यांसारख्या शारीरिक व मानसिक समस्यांना जन्म देत आहे. मुले मैदानी खेळांऐवजी मोबाईलमध्ये रमल्याने त्यांची शारीरिक हालचाल कमी होऊन एकाग्रतेचा अभाव, चिडचिडेपणा आणि आत्मविश्वासाची कमतरता निर्माण होत आहे; अशा स्थितीत विद्यार्थ्यांसाठी योग हे एकाग्रता, स्मरणशक्ती आणि मानसिक संतुलन वाढवण्याचे प्रभावी साधन ठरते. त्याचप्रमाणे, घर, कुटुंब आणि करिअरच्या जबाबदाऱ्या सांभाळताना महिलांना येणाऱ्या ताण-तणावावर मात करून योग त्यांना ऊर्जा, आत्मविश्वास आणि सकारात्मकता प्रदान करतो. ज्येष्ठ नागरिकांसाठी तर योग विशेषतः वरदान आहे, कारण यामुळे वाढत्या वयाबरोबर होणाऱ्या सांधेदुखी, मधुमेह, उच्च रक्तदाब, श्वसनाचे विकार आणि मानसिक एकटेपणा या समस्यांवर नियंत्रण मिळवून शरीराची लवचिकता, श्वसनक्रिया आणि मनाचा उत्साह टिकून राहतो. वाणिज्य व व्यवस्थापन विभाग, एस एस एम एम महाविद्यालय, पाचोरा येथील प्रा. सौ. जयश्रीताई वाघ यांनी स्वतः योग शिक्षिका/योगाचार्य असल्याने त्यांच्या अनुभवातून सांगितले आहे की, योग हा केवळ आसनांचा सराव नसून संपूर्ण जीवनाला दिशा देणारी जीवनपद्धती आहे, ज्यामुळे शरीर सुदृढ राहते, मन शांत होते आणि आत्मविश्वास वाढतो. त्यांनी योगाभ्यासामध्ये भस्त्रिका प्राणायाम शरीरात ऊर्जा निर्माण करतो, अनुलोम-विलोम मन व शरीराचे संतुलन राखतो, तर भ्रामरी प्राणायाम तणाव, चिंता आणि नैराश्य दूर करून मानसिक शांतता देतो असे नमूद केले. ताडासन, वृक्षासन, नौकासन, धनुरासन, पवनमुक्तासन आणि सूर्यनमस्कार यांसारखी आसने शरीराची ताकद, लवचिकता आणि संतुलन वाढवतात, ज्यात सूर्यनमस्कार हा संपूर्ण शरीरासाठी सर्वोत्तम व्यायाम मानला जातो. योगाचा खरा लाभ ध्यान आणि योगनिद्रेतून अनुभवता येतो; ध्यान मनाला स्थैर्य आणि सकारात्मक दिशा देते, तर योगनिद्रा शरीर व मनाला गाढ विश्रांती देऊन मानसिक थकवा दूर करते. आजच्या धकाधकीच्या आणि तणावपूर्ण जीवनात ध्यान व योगनिद्रा यांचे महत्त्व अधिक वाढले आहे. योगाचे वैशिष्ट्य म्हणजे तो कोणत्याही वयाच्या व्यक्तीसाठी उपयुक्त आहे – लहान मुलांपासून युवक, महिला, नोकरदार, व्यावसायिक आणि ज्येष्ठ नागरिकांपर्यंत प्रत्येकाला त्याचा लाभ होऊ शकतो. योग केवळ रोगांपासून संरक्षण देत नाही, तर जीवनाकडे पाहण्याचा सकारात्मक दृष्टिकोनही विकसित करतो. आंतरराष्ट्रीय योग दिनाच्या निमित्ताने प्रा. सौ. जयश्रीताई वाघ यांनी सर्वांना आवाहन केले आहे की, दररोज काही वेळ योग, प्राणायाम, ध्यान आणि सकारात्मक विचारांसाठी द्यावा, कारण निरोगी शरीर, शांत मन आणि आनंदी जीवन हीच खरी संपत्ती आहे. योग हा निरोगी वृद्धत्व, मानसिक शांतता, आत्मविश्वास आणि आनंदी जीवनाचा आधार आहे, त्यामुळे योगाला आपल्या जीवनाचा अविभाज्य भाग बनवण्याचा संकल्प करूया.

Pramod dada bari

Pachora, Jalgaon•

4 hrs ago

आज २१ जून रोजी १२ वा आंतरराष्ट्रीय योग दिन "Yoga for Healthy Ageing" अर्थात "निरोगी वृद्धत्वासाठी योग" या संकल्पनेसह जगभरात साजरा होत आहे. योग ही भारताने जगाला दिलेली एक अमूल्य जीवनशैली असून, आज लाखो लोक या माध्यमातून निरोगी, आनंदी आणि संतुलित जीवन जगण्याचा प्रयत्न करत आहेत. प्रा. सौ. जयश्रीताई वाघ यांनी स्पष्ट केले आहे की, ही संकल्पना केवळ ज्येष्ठ नागरिकांसाठी नसून, प्रत्येक वयोगटासाठी मार्गदर्शक आहे, कारण निरोगी वृद्धत्वाची सुरुवात तरुणपणापासूनच होते. विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या युगात मोबाईल, संगणक, आणि लॅपटॉपचा वाढता वापर पाठदुखी, मानदुखी, डोळ्यांचा ताण, स्थूलता, निद्रानाश, तणाव, नैराश्य आणि एकाग्रतेचा अभाव यांसारख्या शारीरिक व मानसिक समस्यांना जन्म देत आहे. मुले मैदानी खेळांऐवजी मोबाईलमध्ये रमल्याने त्यांची शारीरिक हालचाल कमी होऊन एकाग्रतेचा अभाव, चिडचिडेपणा आणि आत्मविश्वासाची कमतरता निर्माण होत आहे; अशा स्थितीत विद्यार्थ्यांसाठी योग हे एकाग्रता, स्मरणशक्ती आणि मानसिक संतुलन वाढवण्याचे प्रभावी साधन ठरते. त्याचप्रमाणे, घर, कुटुंब आणि करिअरच्या जबाबदाऱ्या सांभाळताना महिलांना येणाऱ्या ताण-तणावावर मात करून योग त्यांना ऊर्जा, आत्मविश्वास आणि सकारात्मकता प्रदान करतो. ज्येष्ठ नागरिकांसाठी तर योग विशेषतः वरदान आहे, कारण यामुळे वाढत्या वयाबरोबर होणाऱ्या सांधेदुखी, मधुमेह, उच्च रक्तदाब, श्वसनाचे विकार आणि मानसिक एकटेपणा या समस्यांवर नियंत्रण मिळवून शरीराची लवचिकता, श्वसनक्रिया आणि मनाचा उत्साह टिकून राहतो. वाणिज्य व व्यवस्थापन विभाग, एस एस एम एम महाविद्यालय, पाचोरा येथील प्रा. सौ. जयश्रीताई वाघ यांनी स्वतः योग शिक्षिका/योगाचार्य असल्याने त्यांच्या अनुभवातून सांगितले आहे की, योग हा केवळ आसनांचा सराव नसून संपूर्ण जीवनाला दिशा देणारी जीवनपद्धती आहे, ज्यामुळे शरीर सुदृढ राहते, मन शांत होते आणि आत्मविश्वास वाढतो. त्यांनी योगाभ्यासामध्ये भस्त्रिका प्राणायाम शरीरात ऊर्जा निर्माण करतो, अनुलोम-विलोम मन व शरीराचे संतुलन राखतो, तर भ्रामरी प्राणायाम तणाव, चिंता आणि नैराश्य दूर करून मानसिक शांतता देतो असे नमूद केले. ताडासन, वृक्षासन, नौकासन, धनुरासन, पवनमुक्तासन आणि सूर्यनमस्कार यांसारखी आसने शरीराची ताकद, लवचिकता आणि संतुलन वाढवतात, ज्यात सूर्यनमस्कार हा संपूर्ण शरीरासाठी सर्वोत्तम व्यायाम मानला जातो. योगाचा खरा लाभ ध्यान आणि योगनिद्रेतून अनुभवता येतो; ध्यान मनाला स्थैर्य आणि सकारात्मक दिशा देते, तर योगनिद्रा शरीर व मनाला गाढ विश्रांती देऊन मानसिक थकवा दूर करते. आजच्या धकाधकीच्या आणि तणावपूर्ण जीवनात ध्यान व योगनिद्रा यांचे महत्त्व अधिक वाढले आहे. योगाचे वैशिष्ट्य म्हणजे तो कोणत्याही वयाच्या व्यक्तीसाठी उपयुक्त आहे – लहान मुलांपासून युवक, महिला, नोकरदार, व्यावसायिक आणि ज्येष्ठ नागरिकांपर्यंत प्रत्येकाला त्याचा लाभ होऊ शकतो. योग केवळ रोगांपासून संरक्षण देत नाही, तर जीवनाकडे पाहण्याचा सकारात्मक दृष्टिकोनही विकसित करतो. आंतरराष्ट्रीय योग दिनाच्या निमित्ताने प्रा. सौ. जयश्रीताई वाघ यांनी सर्वांना आवाहन केले आहे की, दररोज काही वेळ योग, प्राणायाम, ध्यान आणि सकारात्मक विचारांसाठी द्यावा, कारण निरोगी शरीर, शांत मन आणि आनंदी जीवन हीच खरी संपत्ती आहे. योग हा निरोगी वृद्धत्व, मानसिक शांतता, आत्मविश्वास आणि आनंदी जीवनाचा आधार आहे, त्यामुळे योगाला आपल्या जीवनाचा अविभाज्य भाग बनवण्याचा संकल्प करूया.