वृंदा करमरकर यांनी सोमवारीय 'काव्यत्रिवेणी' स्पर्धेच्या काव्यपरीक्षणामध्ये 'आसमंत' हा मानवी संस्कृतीचा आरसा असल्याचे प्रतिपादन केले आहे. त्यांच्या मते, आसमंत आपल्या मनावर परिणाम करतो, जिथे सूर्योदय चैतन्याची चाहूल देतो आणि सूर्यास्ताचे रंग माणसाला चिंतनशील बनवतात. दंवबिंदूंनी झळाळणारी सृष्टी मन हळवे व उत्साही करते, तर पौर्णिमेचा रुपेरी आसमंत प्रीतीची जाणीव करून देतो. सागर आणि लाटा गांभीर्य शिकवतात आणि प्रत्येक ऋतूतील आसमंत मनात विविध भावना निर्माण करतो. निसर्गातील हे बदल मानवी मनातील भावनांचे प्रतिबिंब असून, स्वच्छ आसमंत मन:स्वास्थ जपतो, तर प्रदूषित आसमंत निराशा निर्माण करतो. 'आसमंत' म्हणजे आपल्या सभोवतालचे संपूर्ण वातावरण, परिसर आणि निसर्गाचे व्यापक रूप, ज्यात आकाश, जमीन, पर्वत, नद्या, झाडे, पक्षी, प्राणी यांचा समावेश होतो. करमरकर यांच्या म्हणण्यानुसार, आसमंत केवळ भौतिक परिसर नसून, तो आपली संस्कृती, विचार आणि जीवनपद्धतीचाही आरसा आहे. आपण ज्या वातावरणात वाढतो, त्याचा आपल्या स्वभावावर आणि विचारांवर मोठा प्रभाव पडतो. स्वच्छ व हिरवागार आसमंत मनाला प्रसन्नता देतो आणि निसर्ग संपन्न आसमंत आरोग्यदायी जीवनासाठी आवश्यक असतो. पक्ष्यांचा किलबिलाट, फुलांचा सुगंध आणि झाडांची सळसळ आसमंताला जिवंतपणा देतात; ग्रामीण आसमंत शांत व नयनरम्य असतो, तर शहरी आसमंतात आधुनिकतेसोबतच प्रदूषणाची समस्याही असते. मानवी अतिक्रमणामुळे आणि वाढत्या औद्योगिकीकरण व वृक्षतोडीमुळे आज अनेक ठिकाणचा आसमंत प्रदूषित होत आहे, ज्यामुळे पर्यावरणाचा समतोल बिघडला आहे. यासाठी झाडे लावणे, त्यांचे संवर्धन करणे, आणि पाणी, हवा, मातीचे प्रदूषण थांबवणे अत्यंत गरजेचे आहे, कारण स्वच्छ आसमंत मानवासह सर्व सजीवांचे जीवन सुखकर करतो. आसमंतातील बदल हवामानावर परिणाम करतात आणि निसर्गाशी सुसंवाद साधल्यास जीवन अधिक आनंदी होते, कारण आसमंत माणसाला संवेदनशील व सर्जनशील बनवून कवी, लेखक, कलाकारांना प्रेरणा देतो. आपल्या परंपरा आणि संस्कृतीतही निसर्ग पूजनासारख्या वैशिष्ट्यपूर्ण परंपरेमुळे आसमंताला महत्त्वाचे स्थान आहे, कारण सुंदर आसमंत समृद्ध व निरोगी समाजाचे प्रतीक आहे. 'मराठीचे शिलेदार समूह' आयोजित या स्पर्धेसाठी राहुल सरांनी 'आसमंत' हा वैचारिक विषय देऊन कल्पनाशक्तीला चालना दिल्याबद्दल मुख्य मार्गदर्शक, परीक्षक, सहप्रशासक वृंदा (चित्रा) करमरकर यांनी त्यांचे कौतुक केले. त्यांनी स्पर्धेला चांगला प्रतिसाद देणाऱ्या 'शिलेदारांचे' मनापासून अभिनंदन केले आणि राहुल सरांनी त्यांना हे काव्यपरीक्षण लिहिण्याची संधी दिल्याबद्दल त्यांचे मनापासून आभार मानले.

राहुल पाटील (मराठीचे शिलेदार)

Co-ed school हिंगणा, नागपूर, महाराष्ट्र•

1 hr ago

वृंदा करमरकर यांनी सोमवारीय 'काव्यत्रिवेणी' स्पर्धेच्या काव्यपरीक्षणामध्ये 'आसमंत' हा मानवी संस्कृतीचा आरसा असल्याचे प्रतिपादन केले आहे. त्यांच्या मते, आसमंत आपल्या मनावर परिणाम करतो, जिथे सूर्योदय चैतन्याची चाहूल देतो आणि सूर्यास्ताचे रंग माणसाला चिंतनशील बनवतात. दंवबिंदूंनी झळाळणारी सृष्टी मन हळवे व उत्साही करते, तर पौर्णिमेचा रुपेरी आसमंत प्रीतीची जाणीव करून देतो. सागर आणि लाटा गांभीर्य शिकवतात आणि प्रत्येक ऋतूतील आसमंत मनात विविध भावना निर्माण करतो. निसर्गातील हे बदल मानवी मनातील भावनांचे प्रतिबिंब असून, स्वच्छ आसमंत मन:स्वास्थ जपतो, तर प्रदूषित आसमंत निराशा निर्माण करतो. 'आसमंत' म्हणजे आपल्या सभोवतालचे संपूर्ण वातावरण, परिसर आणि निसर्गाचे व्यापक रूप, ज्यात आकाश, जमीन, पर्वत, नद्या, झाडे, पक्षी, प्राणी यांचा समावेश होतो. करमरकर यांच्या म्हणण्यानुसार, आसमंत केवळ भौतिक परिसर नसून, तो आपली संस्कृती, विचार आणि जीवनपद्धतीचाही आरसा आहे. आपण ज्या वातावरणात वाढतो, त्याचा आपल्या स्वभावावर आणि विचारांवर मोठा प्रभाव पडतो. स्वच्छ व हिरवागार आसमंत मनाला प्रसन्नता देतो आणि निसर्ग संपन्न आसमंत आरोग्यदायी जीवनासाठी आवश्यक असतो. पक्ष्यांचा किलबिलाट, फुलांचा सुगंध आणि झाडांची सळसळ आसमंताला जिवंतपणा देतात; ग्रामीण आसमंत शांत व नयनरम्य असतो, तर शहरी आसमंतात आधुनिकतेसोबतच प्रदूषणाची समस्याही असते. मानवी अतिक्रमणामुळे आणि वाढत्या औद्योगिकीकरण व वृक्षतोडीमुळे आज अनेक ठिकाणचा आसमंत प्रदूषित होत आहे, ज्यामुळे पर्यावरणाचा समतोल बिघडला आहे. यासाठी झाडे लावणे, त्यांचे संवर्धन करणे, आणि पाणी, हवा, मातीचे प्रदूषण थांबवणे अत्यंत गरजेचे आहे, कारण स्वच्छ आसमंत मानवासह सर्व सजीवांचे जीवन सुखकर करतो. आसमंतातील बदल हवामानावर परिणाम करतात आणि निसर्गाशी सुसंवाद साधल्यास जीवन अधिक आनंदी होते, कारण आसमंत माणसाला संवेदनशील व सर्जनशील बनवून कवी, लेखक, कलाकारांना प्रेरणा देतो. आपल्या परंपरा आणि संस्कृतीतही निसर्ग पूजनासारख्या वैशिष्ट्यपूर्ण परंपरेमुळे आसमंताला महत्त्वाचे स्थान आहे, कारण सुंदर आसमंत समृद्ध व निरोगी समाजाचे प्रतीक आहे. 'मराठीचे शिलेदार समूह' आयोजित या स्पर्धेसाठी राहुल सरांनी 'आसमंत' हा वैचारिक विषय देऊन कल्पनाशक्तीला चालना दिल्याबद्दल मुख्य मार्गदर्शक, परीक्षक, सहप्रशासक वृंदा (चित्रा) करमरकर यांनी त्यांचे कौतुक केले. त्यांनी स्पर्धेला चांगला प्रतिसाद देणाऱ्या 'शिलेदारांचे' मनापासून अभिनंदन केले आणि राहुल सरांनी त्यांना हे काव्यपरीक्षण लिहिण्याची संधी दिल्याबद्दल त्यांचे मनापासून आभार मानले.