*ନୂଆଁଖାଇ ଓ ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ ଐତିହାସିକ ପରମ୍ପରା*,,,,,,,,,,,,,,,,, *ନୂଆଁଖାଇ ଓ ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ ଐତିହାସିକ ପରମ୍ପରା* *ସଂସ୍କୃତି ଓ ମହାନ ଗଣପର୍ବର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଆଲେଖ୍ୟ* ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ଗଗନରେ ଯେତେଗୁଡ଼ିଏ ଗଣପର୍ବ ରହିଛି, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର କୃଷିଭିତ୍ତିକ ମହୋତ୍ସବ ‘ନୂଆଁଖାଇ’ ଅନ୍ୟତମ। ଏହା କେବଳ ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ପର୍ବ ନୁହେଁ; ବରଂ ମାଟି ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା, ଶ୍ରମର ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଭ୍ରାତୃଭାବର ଏକ ମହାନ ପ୍ରତୀକ। ଏହି ପବିତ୍ର ଉତ୍ସବର ମେରୁଦଣ୍ଡ ହେଉଛନ୍ତି ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ମା’ ସମଲେଇ। «ଶୁଭ ଲଗ୍ନରେ ମାଆ ସମଲେଇ ଗୋ, ତୁମ ଚରଣେ ଲାଗିଲା ନୂଆ, ଧାନର ସୁବାସେ ମହକେ ମାଟି, ଆଣିଦିଏ ଖୁସି ନୂଆ ନୂଆ। ଜୁହାର ସମଲେଇ ଜୁହାର ଗୋ, ତୁମେ ସାରା ଜଗତର ମାଆ, କୃପା ତୁମ ଥାଉ ଏହି ମାଟିରେ, ପୂରିରହୁ ସବୁରି ଗାଁ।» *ନୂଆଁଖାଇର ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ବିବର୍ତ୍ତନ* ନୂଆଁଖାଇର ଇତିହାସ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ। ଏହାର ଚେର ବୈଦିକ ଯୁଗର ‘ପ୍ରଲମ୍ବନ ଯଜ୍ଞ’ ସହ ଜଡ଼ିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ନୂତନ ଶସ୍ୟକୁ ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଥିଲା। ତେବେ, ଏହାକୁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ସାମାଜିକ ଉତ୍ସବର ରୂପ ଦେବାର ଶ୍ରେୟ ଚୌହାନ ବଂଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ରାଜା ରାମାଇ ଦେଓଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ। ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପାଟଣାଗଡ଼ ଶାସନକାଳରେ ସେ କୃଷିର ବିକାଶ ଓ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଏକତାର ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିବା ପାଇଁ ଏହି ପର୍ବକୁ ରାଜ୍ୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସବ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସମ୍ବଲପୁରର ରାଜା ବଳରାମ ଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବା ପରେ, ଏହି ପର୍ବ ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ ଉପାସନା ଓ ସଂସ୍କୃତି ସହ ଓତପ୍ରୋତ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଗଲା। «ଇତିହାସ କହେ ଚୌହାନ ବୀର, ବାନ୍ଧିଥିଲେ ଏହି ଏକତାର ଡୋର, ମାଟିର ସୁରରେ ସଂସ୍କୃତି ନାଚେ, ଗାଏ ଗୀତ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର। ରାଜା ଦିନୁଁ ଆଜି ଯାଏ ଗୋ ମାଆ, ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ତୁମରି ସେହି ପ୍ରଥା, ନୂଆଁଖାଇ ଆଣେ ସଂହତିର ସ୍ୱର, କୁହେ ଭ୍ରାତୃଭାବର କଥା।» *ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ ପୀଠରେ ନବାନ୍ନ ଲାଗି: ମୁଖ୍ୟ ପରମ୍ପରା* ପ୍ରତିବର୍ଷ ଭାଦ୍ରବ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ—ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀର ଠିକ୍ ପରଦିନ—ଏହି ପର୍ବ ପାଳିତ ହୁଏ। ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ନୂଆଁଖାଇର ପ୍ରସ୍ତୁତି ବେଶ୍ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଭାବେ ହୋଇଥାଏ। ପର୍ବର କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ବଲପୁରର ପଣ୍ଡିତ ମହାସଭା ଏବଂ ମନ୍ଦିରର ପୂଜକମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ମା’ଙ୍କୁ ନବାନ୍ନ ଲାଗି କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବା ‘ଲଗ୍ନ’ ସ୍ଥିର କରନ୍ତି। ପାରମ୍ପରିକ ରୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ନୂତନ ଧାନରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଚୂଡ଼ା, ଖିରି ଓ ବିଭିନ୍ନ ପିଠା ମା’ଙ୍କ ଚରଣରେ ପ୍ରଥମେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ମା’ ସମଲେଇ ନବାନ୍ନ ଭୋଗ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ହିଁ ସମଗ୍ର ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଘରେ ଘରେ ଲୋକେ ନିଜ ନିଜ ଇଷ୍ଟଦେବୀଙ୍କୁ ଭୋଗ ଲଗାଇ ନୂଆ ଖାଆନ୍ତି। «ଶଙ୍ଖ ମହୁରୀର ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନି, ଦୁଲୁକେ ସମଲେଶ୍ୱରୀ ପୀଠ, ଶୁଭ ଲଗ୍ନରେ ନବାନ୍ନ ଲାଗି, ଫିଟାଇ ଦିଏ ସରଗ କବାଟ। ତୁମେ ନୂଆ ଖାଇ ସାରିବା ପରେ, ସଂସାର ଖାଇବ ନୂଆ ଅନ୍ନ, ଧନ୍ୟ ହେବ ଏହି ଚାଷୀର ଜୀବନ, ଧନ୍ୟ ହେବ ମାଆ ଏହି ଭବନ।» *ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ସାମାଜିକ ଗୁରୁତ୍ୱ: ‘ନୂଆଁଖାଇ ଜୁହାର’* ନୂଆଁଖାଇ କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ରୀତିନୀତି ନୁହେଁ; ଏହା ମାନବୀୟ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ମହାନ ସେତୁ। ଏହାର ସବୁଠାରୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ଶିକ୍ଷଣୀୟ ଦିଗ ହେଉଛି ‘ନୂଆଁଖାଇ ଜୁହାର’। ନୂଆ ଖାଇସାରିବା ପରେ ସମସ୍ତେ ପାରମ୍ପରିକ ସମ୍ବଲପୁରୀ ପୋଷାକ ପରିଧାନ କରି ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି। ପରିବାର ଓ ଗ୍ରାମର କନିଷ୍ଠମାନେ ବରିଷ୍ଠମାନଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି ଏବଂ ବଡ଼ମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ସୁଖ-ସମୃଦ୍ଧିର ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ଏହି ଦିନ ପୁରୁଣା ଶତ୍ରୁତା, ମନୋମାଳିନ୍ୟ ଏବଂ ଅଭିମାନ ଭୁଲି ଲୋକେ ପରସ୍ପରକୁ କୋଳେଇ ନିଅନ୍ତି। «ଭୁଲିଯାଅ ଆଜି ରାଗ ଅଭିମାନ, ହାତରେ ହାତ ମିଳାଇ ଚାଲ, ବଡ଼ଙ୍କ ଚରଣେ ପ୍ରଣାମ ଢାଳି, ନୂଆଁଖାଇ ଜୁହାର ବୋଲ। ଘର ବାହାର ସଭିଏଁ ଏକାଠି, ନାହିଁ କେହି ଏଠି ପର ଭାବ, ଏମିତି ମିଳନ ଜଗତେ ନାହିଁ, ଯେମିତି ଆମର ନୂଆଁଖାଇ।» *ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଉତ୍ସବର ମାହୋଲ* ନୂଆଁଖାଇର ସନ୍ଧ୍ୟା ସମ୍ବଲପୁରୀ ସଂସ୍କୃତିର ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗୀନ ହୋଇଉଠେ। ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ମସ୍ତକରେ ଧାରଣ କରି ଗାଁରୁ ସହର ସବୁଠି ମାଦଳ, ଢୋଲ ଏବଂ ମହୁରୀର ସ୍ୱର ଗୁଞ୍ଜରିତ ହୁଏ। ଡାଲଖାଇ, ରସରକେଲି, ମାଏଲାଜଡ଼ା ଏବଂ ସଜନୀ ଆଦି ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟ ସହ ସାଂସ୍କୃତିକ ‘ଭେଟଘାଟ’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥାଏ। ଏସବୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର କଳା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଐତିହ୍ୟକୁ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଥାଏ। «ବାଜିଉଠେ ଢୋଲ, ମାଦଳ, ନିଶାନ, ଦୁଲୁକେ ପଶ୍ଚିମର ସବୁ ଗାଁ, ଡାଲଖାଇ ଗୀତେ ଝୁମଇ ମାଟି, ମନେ ପଡ଼େ ଆଜି ସମଲେଇ ମାଆ। ରସରକେଲିର ତାଳେ ତାଳେ ଆଜି, ପାଦ ଆପେ ନାଚେ ସାରା ରାଇଜ, ନୂଆଁଖାଇ ଆଣେ ସଭିଙ୍କ ମନେ, ଆନନ୍ଦ, ଉଲ୍ଲାସ, ରଙ୍ଗର ସାଜ।» *ଅନ୍ତିମ ବାର୍ତ୍ତା* ମା’ ସମଲେଇ ଓ ନୂଆଁଖାଇର ସମ୍ପର୍କ ଆତ୍ମା ଓ ଶରୀର ଭଳି। ନୂଆଁଖାଇ ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ, ଜୀବନରେ ଯେତେ ଆଧୁନିକତା ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ମାଟି, କୃଷି ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିକୁ କେବେ ଭୁଲିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ କୃପାରୁ ଏହି ମହାନ ପରମ୍ପରା ଆଜି ବି ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହିଛି ଏବଂ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ ହୋଇ ରହିବ।

Santosh Nayak PRESS

Local News Reporter Balangir, Odisha•

2 hrs ago

*ନୂଆଁଖାଇ ଓ ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ ଐତିହାସିକ ପରମ୍ପରା*,,,,,,,,,,,,,,,,, *ନୂଆଁଖାଇ ଓ ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ ଐତିହାସିକ ପରମ୍ପରା* *ସଂସ୍କୃତି ଓ ମହାନ ଗଣପର୍ବର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଆଲେଖ୍ୟ* ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ଗଗନରେ ଯେତେଗୁଡ଼ିଏ ଗଣପର୍ବ ରହିଛି, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର କୃଷିଭିତ୍ତିକ ମହୋତ୍ସବ ‘ନୂଆଁଖାଇ’ ଅନ୍ୟତମ। ଏହା କେବଳ ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ପର୍ବ ନୁହେଁ; ବରଂ ମାଟି ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା, ଶ୍ରମର ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଭ୍ରାତୃଭାବର ଏକ ମହାନ ପ୍ରତୀକ। ଏହି ପବିତ୍ର ଉତ୍ସବର ମେରୁଦଣ୍ଡ ହେଉଛନ୍ତି ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ମା’ ସମଲେଇ। «ଶୁଭ ଲଗ୍ନରେ ମାଆ ସମଲେଇ ଗୋ, ତୁମ ଚରଣେ ଲାଗିଲା ନୂଆ, ଧାନର ସୁବାସେ ମହକେ ମାଟି, ଆଣିଦିଏ ଖୁସି ନୂଆ ନୂଆ। ଜୁହାର ସମଲେଇ ଜୁହାର ଗୋ, ତୁମେ ସାରା ଜଗତର ମାଆ, କୃପା ତୁମ ଥାଉ ଏହି ମାଟିରେ, ପୂରିରହୁ ସବୁରି ଗାଁ।» *ନୂଆଁଖାଇର ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ବିବର୍ତ୍ତନ* ନୂଆଁଖାଇର ଇତିହାସ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ। ଏହାର ଚେର ବୈଦିକ ଯୁଗର ‘ପ୍ରଲମ୍ବନ ଯଜ୍ଞ’ ସହ ଜଡ଼ିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ନୂତନ ଶସ୍ୟକୁ ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଥିଲା। ତେବେ, ଏହାକୁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ସାମାଜିକ ଉତ୍ସବର ରୂପ ଦେବାର ଶ୍ରେୟ ଚୌହାନ ବଂଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ରାଜା ରାମାଇ ଦେଓଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ। ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପାଟଣାଗଡ଼ ଶାସନକାଳରେ ସେ କୃଷିର ବିକାଶ ଓ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଏକତାର ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିବା ପାଇଁ ଏହି ପର୍ବକୁ ରାଜ୍ୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସବ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସମ୍ବଲପୁରର ରାଜା ବଳରାମ ଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବା ପରେ, ଏହି ପର୍ବ ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ ଉପାସନା ଓ ସଂସ୍କୃତି ସହ ଓତପ୍ରୋତ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଗଲା। «ଇତିହାସ କହେ ଚୌହାନ ବୀର, ବାନ୍ଧିଥିଲେ ଏହି ଏକତାର ଡୋର, ମାଟିର ସୁରରେ ସଂସ୍କୃତି ନାଚେ, ଗାଏ ଗୀତ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର। ରାଜା ଦିନୁଁ ଆଜି ଯାଏ ଗୋ ମାଆ, ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ତୁମରି ସେହି ପ୍ରଥା, ନୂଆଁଖାଇ ଆଣେ ସଂହତିର ସ୍ୱର, କୁହେ ଭ୍ରାତୃଭାବର କଥା।» *ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ ପୀଠରେ ନବାନ୍ନ ଲାଗି: ମୁଖ୍ୟ ପରମ୍ପରା* ପ୍ରତିବର୍ଷ ଭାଦ୍ରବ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ—ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀର ଠିକ୍ ପରଦିନ—ଏହି ପର୍ବ ପାଳିତ ହୁଏ। ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ନୂଆଁଖାଇର ପ୍ରସ୍ତୁତି ବେଶ୍ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଭାବେ ହୋଇଥାଏ। ପର୍ବର କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ସମ୍ବଲପୁରର ପଣ୍ଡିତ ମହାସଭା ଏବଂ ମନ୍ଦିରର ପୂଜକମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ମା’ଙ୍କୁ ନବାନ୍ନ ଲାଗି କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବା ‘ଲଗ୍ନ’ ସ୍ଥିର କରନ୍ତି। ପାରମ୍ପରିକ ରୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ନୂତନ ଧାନରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଚୂଡ଼ା, ଖିରି ଓ ବିଭିନ୍ନ ପିଠା ମା’ଙ୍କ ଚରଣରେ ପ୍ରଥମେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ମା’ ସମଲେଇ ନବାନ୍ନ ଭୋଗ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ହିଁ ସମଗ୍ର ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଘରେ ଘରେ ଲୋକେ ନିଜ ନିଜ ଇଷ୍ଟଦେବୀଙ୍କୁ ଭୋଗ ଲଗାଇ ନୂଆ ଖାଆନ୍ତି। «ଶଙ୍ଖ ମହୁରୀର ମଙ୍ଗଳ ଧ୍ୱନି, ଦୁଲୁକେ ସମଲେଶ୍ୱରୀ ପୀଠ, ଶୁଭ ଲଗ୍ନରେ ନବାନ୍ନ ଲାଗି, ଫିଟାଇ ଦିଏ ସରଗ କବାଟ। ତୁମେ ନୂଆ ଖାଇ ସାରିବା ପରେ, ସଂସାର ଖାଇବ ନୂଆ ଅନ୍ନ, ଧନ୍ୟ ହେବ ଏହି ଚାଷୀର ଜୀବନ, ଧନ୍ୟ ହେବ ମାଆ ଏହି ଭବନ।» *ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ସାମାଜିକ ଗୁରୁତ୍ୱ: ‘ନୂଆଁଖାଇ ଜୁହାର’* ନୂଆଁଖାଇ କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ରୀତିନୀତି ନୁହେଁ; ଏହା ମାନବୀୟ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ମହାନ ସେତୁ। ଏହାର ସବୁଠାରୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ଶିକ୍ଷଣୀୟ ଦିଗ ହେଉଛି ‘ନୂଆଁଖାଇ ଜୁହାର’। ନୂଆ ଖାଇସାରିବା ପରେ ସମସ୍ତେ ପାରମ୍ପରିକ ସମ୍ବଲପୁରୀ ପୋଷାକ ପରିଧାନ କରି ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି। ପରିବାର ଓ ଗ୍ରାମର କନିଷ୍ଠମାନେ ବରିଷ୍ଠମାନଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି ଏବଂ ବଡ଼ମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ସୁଖ-ସମୃଦ୍ଧିର ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି। ଏହି ଦିନ ପୁରୁଣା ଶତ୍ରୁତା, ମନୋମାଳିନ୍ୟ ଏବଂ ଅଭିମାନ ଭୁଲି ଲୋକେ ପରସ୍ପରକୁ କୋଳେଇ ନିଅନ୍ତି। «ଭୁଲିଯାଅ ଆଜି ରାଗ ଅଭିମାନ, ହାତରେ ହାତ ମିଳାଇ ଚାଲ, ବଡ଼ଙ୍କ ଚରଣେ ପ୍ରଣାମ ଢାଳି, ନୂଆଁଖାଇ ଜୁହାର ବୋଲ। ଘର ବାହାର ସଭିଏଁ ଏକାଠି, ନାହିଁ କେହି ଏଠି ପର ଭାବ, ଏମିତି ମିଳନ ଜଗତେ ନାହିଁ, ଯେମିତି ଆମର ନୂଆଁଖାଇ।» *ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଉତ୍ସବର ମାହୋଲ* ନୂଆଁଖାଇର ସନ୍ଧ୍ୟା ସମ୍ବଲପୁରୀ ସଂସ୍କୃତିର ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗୀନ ହୋଇଉଠେ। ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ମସ୍ତକରେ ଧାରଣ କରି ଗାଁରୁ ସହର ସବୁଠି ମାଦଳ, ଢୋଲ ଏବଂ ମହୁରୀର ସ୍ୱର ଗୁଞ୍ଜରିତ ହୁଏ। ଡାଲଖାଇ, ରସରକେଲି, ମାଏଲାଜଡ଼ା ଏବଂ ସଜନୀ ଆଦି ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟ ସହ ସାଂସ୍କୃତିକ ‘ଭେଟଘାଟ’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥାଏ। ଏସବୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର କଳା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଐତିହ୍ୟକୁ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଥାଏ। «ବାଜିଉଠେ ଢୋଲ, ମାଦଳ, ନିଶାନ, ଦୁଲୁକେ ପଶ୍ଚିମର ସବୁ ଗାଁ, ଡାଲଖାଇ ଗୀତେ ଝୁମଇ ମାଟି, ମନେ ପଡ଼େ ଆଜି ସମଲେଇ ମାଆ। ରସରକେଲିର ତାଳେ ତାଳେ ଆଜି, ପାଦ ଆପେ ନାଚେ ସାରା ରାଇଜ, ନୂଆଁଖାଇ ଆଣେ ସଭିଙ୍କ ମନେ, ଆନନ୍ଦ, ଉଲ୍ଲାସ, ରଙ୍ଗର ସାଜ।» *ଅନ୍ତିମ ବାର୍ତ୍ତା* ମା’ ସମଲେଇ ଓ ନୂଆଁଖାଇର ସମ୍ପର୍କ ଆତ୍ମା ଓ ଶରୀର ଭଳି। ନୂଆଁଖାଇ ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ, ଜୀବନରେ ଯେତେ ଆଧୁନିକତା ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ମାଟି, କୃଷି ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିକୁ କେବେ ଭୁଲିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମା’ ସମଲେଇଙ୍କ କୃପାରୁ ଏହି ମହାନ ପରମ୍ପରା ଆଜି ବି ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହିଛି ଏବଂ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ ହୋଇ ରହିବ।