सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पातील चांदोली राष्ट्रीय उद्यानात सध्या दोन बलाढ्य नर वाघांमध्ये वर्चस्वासाठी नवा संघर्ष सुरू झाला आहे. यात ‘सेनापती’ (एसटीआर - टी 01) नावाचा नर वाघ, जो चांदोली धरण सतत पोहत ‘तारा’ आणि ‘चंदा’ या वाघिणींवर आपले अधिपत्य राखतो, त्याला आता ‘शिलेदार’ (एसटीआर - टी 09) या नव्या प्रतिस्पर्ध्याने आव्हान दिले आहे. ‘सेनापती’ हा सह्याद्रीतील सर्वात प्रभावी नर वाघ मानला जातो, मात्र ‘शिलेदार’ हळूहळू त्याच्या साम्राज्यात शिरकाव करत असल्याचे चित्र आहे. ‘शिलेदार’ हा काही महिन्यांपूर्वी सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातून नैसर्गिकरित्या स्थलांतरित होऊन चांदोली राष्ट्रीय उद्यानात दाखल झाला आहे आणि आता तो येथे स्थिरावण्याचा प्रयत्न करत आहे. त्याचा इतिहासही रंजक आहे; डिसेंबर 2024 मध्ये सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील आंबोली परिसरात कॅमेरा ट्रॅपमध्ये त्याची छबी सर्वप्रथम टिपण्यात आली होती, त्यावेळी त्याला एसकेटी - 21 (सह्याद्री कोकण टायगर 21) हा सांकेतिक क्रमांक देण्यात आला होता. त्यावेळी तो नेमका कुठे होता, याची कोणतीही नोंद उपलब्ध नाही. त्यानंतर जानेवारी 2025 मध्ये त्याचे छायाचित्र राधानगरी वन्यजीव अभयारण्यात आढळले, परंतु त्यानंतर जवळपास वर्षभर हा वाघ वन विभागाच्या नजरेआड होता. या कालावधीत तो राधानगरी परिसरात होता की सह्याद्रीच्या जंगल पट्ट्यात वावरत होता, याबाबत ठोस माहिती उपलब्ध नाही. अखेर मार्च 2026 मध्ये ‘शिलेदार’ चांदोली राष्ट्रीय उद्यानात आढळून आला आणि त्याच्या नव्या प्रवासाची नोंद झाली. विशेष म्हणजे, आंबोलीत प्रथम दिसला तेव्हा काहीसा अशक्त दिसणारा ‘शिलेदार’ आता पूर्णपणे बलदंड झाला आहे. चांदोलीच्या समृद्ध अधिवासात स्थिरावल्यानंतर त्याची शरीरयष्टी अधिक मजबूत झाल्याचे कॅमेरा ट्रॅपच्या नोंदींमधून स्पष्ट होते. दुसरीकडे, ‘सेनापती’ मात्र ‘तारा’ आणि ‘चंदा’ या दोन्ही वाघिणींवरील आपले वर्चस्व टिकवून ठेवण्यासाठी सातत्याने चांदोली धरण पोहून या परिसरात वावरत आहे. या घडामोडींमुळे वन्यजीव अभ्यासकांमध्ये सह्याद्रीतील वाघांच्या भविष्यातील सत्तासंघर्षाची चर्चा रंगू लागली आहे.

EXPRESS NEWS

Press advisory Miraj, Sangli•

11 hrs ago

सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पातील चांदोली राष्ट्रीय उद्यानात सध्या दोन बलाढ्य नर वाघांमध्ये वर्चस्वासाठी नवा संघर्ष सुरू झाला आहे. यात ‘सेनापती’ (एसटीआर - टी 01) नावाचा नर वाघ, जो चांदोली धरण सतत पोहत ‘तारा’ आणि ‘चंदा’ या वाघिणींवर आपले अधिपत्य राखतो, त्याला आता ‘शिलेदार’ (एसटीआर - टी 09) या नव्या प्रतिस्पर्ध्याने आव्हान दिले आहे. ‘सेनापती’ हा सह्याद्रीतील सर्वात प्रभावी नर वाघ मानला जातो, मात्र ‘शिलेदार’ हळूहळू त्याच्या साम्राज्यात शिरकाव करत असल्याचे चित्र आहे. ‘शिलेदार’ हा काही महिन्यांपूर्वी सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातून नैसर्गिकरित्या स्थलांतरित होऊन चांदोली राष्ट्रीय उद्यानात दाखल झाला आहे आणि आता तो येथे स्थिरावण्याचा प्रयत्न करत आहे. त्याचा इतिहासही रंजक आहे; डिसेंबर 2024 मध्ये सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील आंबोली परिसरात कॅमेरा ट्रॅपमध्ये त्याची छबी सर्वप्रथम टिपण्यात आली होती, त्यावेळी त्याला एसकेटी - 21 (सह्याद्री कोकण टायगर 21) हा सांकेतिक क्रमांक देण्यात आला होता. त्यावेळी तो नेमका कुठे होता, याची कोणतीही नोंद उपलब्ध नाही. त्यानंतर जानेवारी 2025 मध्ये त्याचे छायाचित्र राधानगरी वन्यजीव अभयारण्यात आढळले, परंतु त्यानंतर जवळपास वर्षभर हा वाघ वन विभागाच्या नजरेआड होता. या कालावधीत तो राधानगरी परिसरात होता की सह्याद्रीच्या जंगल पट्ट्यात वावरत होता, याबाबत ठोस माहिती उपलब्ध नाही. अखेर मार्च 2026 मध्ये ‘शिलेदार’ चांदोली राष्ट्रीय उद्यानात आढळून आला आणि त्याच्या नव्या प्रवासाची नोंद झाली. विशेष म्हणजे, आंबोलीत प्रथम दिसला तेव्हा काहीसा अशक्त दिसणारा ‘शिलेदार’ आता पूर्णपणे बलदंड झाला आहे. चांदोलीच्या समृद्ध अधिवासात स्थिरावल्यानंतर त्याची शरीरयष्टी अधिक मजबूत झाल्याचे कॅमेरा ट्रॅपच्या नोंदींमधून स्पष्ट होते. दुसरीकडे, ‘सेनापती’ मात्र ‘तारा’ आणि ‘चंदा’ या दोन्ही वाघिणींवरील आपले वर्चस्व टिकवून ठेवण्यासाठी सातत्याने चांदोली धरण पोहून या परिसरात वावरत आहे. या घडामोडींमुळे वन्यजीव अभ्यासकांमध्ये सह्याद्रीतील वाघांच्या भविष्यातील सत्तासंघर्षाची चर्चा रंगू लागली आहे.