सिर्सी पुनर्वसनाचा फुगा फुटला; १८० कोटी गेले कुठे? ‘स्मार्ट’च्या नावाखाली गावकऱ्यांच्या नशिबी चिखल आणि धूळ; आता थेट आमरण उपोषणासह निवडणूक बहिष्काराचा इशारा सिर्सी पुनर्वसनाचा फुगा फुटला; १८० कोटी गेले कुठे? ‘स्मार्ट’च्या नावाखाली गावकऱ्यांच्या नशिबी चिखल आणि धूळ; आता थेट आमरण उपोषणासह निवडणूक बहिष्काराचा इशारा कुही : गोसेखुर्द प्रकल्पग्रस्तांच्या पुनर्वसनाचे 'आदर्श' मॉडेल म्हणून मिरवणाऱ्या सिर्सी गावाचे वास्तव आज भीषण आहे. "स्मार्ट व सुंदर पुनर्वसन" या गोंडस नावाखाली १८० कोटींचा निधी कागदावर खर्च झाला असला, तरी प्रत्यक्षात मात्र गावकऱ्यांना साध्या रस्त्यांसाठीही झगडावे लागत आहे. प्रशासनाच्या या अघोरी दुर्लक्षामुळे संतप्त झालेल्या सिर्सीवासीयांनी आता आक्रमक पवित्रा घेतला असून, महिनाभरात काम सुरू न झाल्यास नागपूर-आंभोरा महामार्गावर आमरण उपोषण आणि आगामी निवडणुकांवर पूर्णतः बहिष्काराचा इशारा दिला आहे. *ना रस्ते, ना नाल्या; सुविधांच्या नावावर 'बोंबाबोंब'* पुनर्वसन म्हणजे केवळ भिंती उभ्या करणे नव्हे, तर मानवी जीवनासाठी आवश्यक सोयी पुरवणे होय. मात्र, सिर्सीच्या बाबतीत प्रशासनाला या तत्वाचा विसर पडल्याचे दिसते. गावात चिखल आणि धुळीचे साम्राज्य असून, रस्ते चालण्यालायकही उरलेले नाहीत. १८० कोटी रुपयांसारखा प्रचंड निधी मंजूर होऊनही जर मूलभूत सुविधा मिळत नसतील, तर हा पैसा नेमका मुरला कुठे? असा संतप्त सवाल आता गावकरी विचारत आहेत. *लोकप्रतिनिधींचे उंबरठे झिजवूनही पदरी निराशा* ग्रामपंचायतीने जिल्हाधिकारी, स्थानिक आमदार, खासदार आणि संबंधित मंत्र्यांकडे वारंवार पाठपुरावा केला. प्रत्यक्ष परिस्थितीची पाहणी करूनही प्रशासनाचे घोडे ढिम्म हललेले नाही. वारंवार मिळणाऱ्या पोकळ आश्वासनांमुळे आता गावकऱ्यांचा संयम सुटला आहे. *गावकऱ्यांच्या प्रमुख मागण्या आणि इशारा:* तातडीने निधी: रस्ते आणि नाल्यांच्या कामासाठी तात्काळ निधी मंजूर करून प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात करावी. उच्चस्तरीय चौकशी: १८० कोटी रुपयांच्या निधीचा विनियोग नेमका कुठे झाला, याची सखोल चौकशी व्हावी. महामार्ग रोखणार: महिनाभरात तोडगा न निघाल्यास नागपूर-आंभोरा महामार्गावर पेंडाल टाकून आमरण उपोषण करणार. मतदानावर फुली: समस्या न सुटल्यास संपूर्ण गाव आगामी सर्व निवडणुकांवर बहिष्कार टाकणार. या आंदोलनाच्या इशाऱ्याचे प्रसिद्धीपत्रक सरपंच नंदा दाबळदुबके, उपसरपंच झिबल भोयर, सदस्या निरंजणा ठाकरे, रेवता धनरे, कलावती भोयर, कल्पना भांडे, निखिल धानोरकर, विनोद खोब्रागडे यांच्यासह ग्रामस्थांनी काढले आहे. सिर्सीमधील हा असंतोष आता केवळ एका गावापुरता मर्यादित नसून, तो शासनाच्या सदोष पुनर्वसन धोरणाविरुद्धचा एल्गार ठरणार आहे. *प्रतिक्रिया* "१)आम्ही लोकशाही मार्गाने वारंवार विनंती केली, पण आमच्या सहनशीलतेचा अंत पाहिला जात आहे. आता कागदी घोडे नाचवणे बंद करा आणि प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात करा, अन्यथा आंदोलन अटळ आहे." — नंदा दाबळदुबके, सरपंच, ग्रामपंचायत सिर्सी २)गोसेधरणात आमचे घरे आणि जमीनी देवुन चुक केली त्या चुकीचा बदला शासन प्रशासन आम्हा सिर्सि वासियांकडुन घेत आहेत आम्ही सिर्सीवासी आंदोलक मार्गाने शासना आमच्या मागण्या मान्य करण्यास भाग पाडु -- झिबव भोयर उपसरपंच सिर्सि ३) लोकप्रतिनिधी आणि शासण प्रशासन हे शोभेची वस्तू झाली की काय असा प्रश्न पडतो आहे आज गावात पायी चालण्यायोग्य रस्ता नसने म्हणजे येथील लोकप्रतिनिधी जणतेप्रती किती जागरूक आहेत हे लक्षात येते आता आंदोलन हे पर्याय उरले आहे --निखील धानोरकर ग्रामपंचायत सदस्य सिर्सी फोटो १)पांढरी शर्ट निखील धानोरकर काळी शर्ट झिबल भोयर

Sharad shahare

कुही, नागपूर, महाराष्ट्र•

on 10 March

सिर्सी पुनर्वसनाचा फुगा फुटला; १८० कोटी गेले कुठे? ‘स्मार्ट’च्या नावाखाली गावकऱ्यांच्या नशिबी चिखल आणि धूळ; आता थेट आमरण उपोषणासह निवडणूक बहिष्काराचा इशारा सिर्सी पुनर्वसनाचा फुगा फुटला; १८० कोटी गेले कुठे? ‘स्मार्ट’च्या नावाखाली गावकऱ्यांच्या नशिबी चिखल आणि धूळ; आता थेट आमरण उपोषणासह निवडणूक बहिष्काराचा इशारा कुही : गोसेखुर्द प्रकल्पग्रस्तांच्या पुनर्वसनाचे 'आदर्श' मॉडेल म्हणून मिरवणाऱ्या सिर्सी गावाचे वास्तव आज भीषण आहे. "स्मार्ट व सुंदर पुनर्वसन" या गोंडस नावाखाली १८० कोटींचा निधी कागदावर खर्च झाला असला, तरी प्रत्यक्षात मात्र गावकऱ्यांना साध्या रस्त्यांसाठीही झगडावे लागत आहे. प्रशासनाच्या या अघोरी दुर्लक्षामुळे संतप्त झालेल्या सिर्सीवासीयांनी आता आक्रमक पवित्रा घेतला असून, महिनाभरात काम सुरू न झाल्यास नागपूर-आंभोरा महामार्गावर आमरण उपोषण आणि आगामी निवडणुकांवर पूर्णतः बहिष्काराचा इशारा दिला आहे. *ना रस्ते, ना नाल्या; सुविधांच्या नावावर 'बोंबाबोंब'* पुनर्वसन म्हणजे केवळ भिंती उभ्या करणे नव्हे, तर मानवी जीवनासाठी आवश्यक सोयी पुरवणे होय. मात्र, सिर्सीच्या बाबतीत प्रशासनाला या तत्वाचा विसर पडल्याचे दिसते. गावात चिखल आणि धुळीचे

साम्राज्य असून, रस्ते चालण्यालायकही उरलेले नाहीत. १८० कोटी रुपयांसारखा प्रचंड निधी मंजूर होऊनही जर मूलभूत सुविधा मिळत नसतील, तर हा पैसा नेमका मुरला कुठे? असा संतप्त सवाल आता गावकरी विचारत आहेत. *लोकप्रतिनिधींचे उंबरठे झिजवूनही पदरी निराशा* ग्रामपंचायतीने जिल्हाधिकारी, स्थानिक आमदार, खासदार आणि संबंधित मंत्र्यांकडे वारंवार पाठपुरावा केला. प्रत्यक्ष परिस्थितीची पाहणी करूनही प्रशासनाचे घोडे ढिम्म हललेले नाही. वारंवार मिळणाऱ्या पोकळ आश्वासनांमुळे आता गावकऱ्यांचा संयम सुटला आहे. *गावकऱ्यांच्या प्रमुख मागण्या आणि इशारा:* तातडीने निधी: रस्ते आणि नाल्यांच्या कामासाठी तात्काळ निधी मंजूर करून प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात करावी. उच्चस्तरीय चौकशी: १८० कोटी रुपयांच्या निधीचा विनियोग नेमका कुठे झाला, याची सखोल चौकशी व्हावी. महामार्ग रोखणार: महिनाभरात तोडगा न निघाल्यास नागपूर-आंभोरा महामार्गावर पेंडाल टाकून आमरण उपोषण करणार. मतदानावर फुली: समस्या न सुटल्यास संपूर्ण गाव आगामी सर्व निवडणुकांवर बहिष्कार टाकणार. या आंदोलनाच्या इशाऱ्याचे प्रसिद्धीपत्रक सरपंच नंदा दाबळदुबके, उपसरपंच झिबल भोयर, सदस्या निरंजणा ठाकरे, रेवता धनरे, कलावती भोयर, कल्पना भांडे, निखिल धानोरकर, विनोद खोब्रागडे

यांच्यासह ग्रामस्थांनी काढले आहे. सिर्सीमधील हा असंतोष आता केवळ एका गावापुरता मर्यादित नसून, तो शासनाच्या सदोष पुनर्वसन धोरणाविरुद्धचा एल्गार ठरणार आहे. *प्रतिक्रिया* "१)आम्ही लोकशाही मार्गाने वारंवार विनंती केली, पण आमच्या सहनशीलतेचा अंत पाहिला जात आहे. आता कागदी घोडे नाचवणे बंद करा आणि प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात करा, अन्यथा आंदोलन अटळ आहे." — नंदा दाबळदुबके, सरपंच, ग्रामपंचायत सिर्सी २)गोसेधरणात आमचे घरे आणि जमीनी देवुन चुक केली त्या चुकीचा बदला शासन प्रशासन आम्हा सिर्सि वासियांकडुन घेत आहेत आम्ही सिर्सीवासी आंदोलक मार्गाने शासना आमच्या मागण्या मान्य करण्यास भाग पाडु -- झिबव भोयर उपसरपंच सिर्सि ३) लोकप्रतिनिधी आणि शासण प्रशासन हे शोभेची वस्तू झाली की काय असा प्रश्न पडतो आहे आज गावात पायी चालण्यायोग्य रस्ता नसने म्हणजे येथील लोकप्रतिनिधी जणतेप्रती किती जागरूक आहेत हे लक्षात येते आता आंदोलन हे पर्याय उरले आहे --निखील धानोरकर ग्रामपंचायत सदस्य सिर्सी फोटो १)पांढरी शर्ट निखील धानोरकर काळी शर्ट झिबल भोयर