ದೇಶದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿ-ಧರ್ಮದ ಗೋಡೆಗಳು ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಂಡರಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮಕ್ತುಂಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಭೇದಗಳು ಧೂಳೀಪಟವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೊಹರಂ ಹಬ್ಬ ಬಂದಾಗ ಧರ್ಮದ ಬೇಲಿಗಳು ಕರಗಿ, ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಾತ್ರ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮುಂಡರಗಿ ಪಟ್ಟಣದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಅಪರೂಪದ ದೃಶ್ಯವು ಈ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಮುನಿಸುಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರುವ ಮೌನ ಕ್ರಾಂತಿಯಾಗಿ, ಇಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಮೊಹರಂ ಹಬ್ಬದ ಪವಿತ್ರ ಹಾಗೂ ರಹಸ್ಯಮಯ 'ಕತ್ತಲರಾತ್ರಿ'ಯಂದು ಮಕ್ತುಂಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಚಲನ ಮನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮದ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಸಮಾಜದವರು, ಉಪ್ಪಾರ ಸಮಾಜದ ಕಲ್ಲಪ್ಪನವರ ಮತ್ತು ಅಯ್ಯಪ್ಪನವರ ಮನೆತನದವರು ಹಾಗೂ ಮಕಾಂದಾರ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಸೇರಿ ಇಡೀ ಊರಿನ ವಿವಿಧ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜಾತಿಯ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಕಲ್ಲು-ಮುಳ್ಳಿನ ಹಾದಿಯನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುತ್ತಾ ಮಕ್ತುಂಪುರದಿಂದ ಮುಂಡರಗಿ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಂಡರಗಿ ಪಟ್ಟಣದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಬಂದ ಈ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ದಂಡು, ಮೊದಲು ಒಂದು ಹೊಸ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮಡಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಮಣ್ಣಿನದ್ದಲ್ಲ, ಅದು ಗ್ರಾಮದ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಆ ಹೊಸ ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿ-ಗೌರವಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಮತ್ತೆ ಪಾದಯಾತ್ರೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಈ ಹೊಸ ಮಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ಕಿಚಡಿ ಹಾಗೂ ತಂಪಾದ ಶರಬತ್ತನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ 'ಅಲೈದೇವರಿಗೆ' ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೀಡ ನಮಾಸ್ಕಾರ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಮಕನಾ ಹೂವು, ಸಕ್ಕರೆ, ಹಾಲು ಮುಂತಾದ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಬಂದ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಇಡೀ ಆಚರಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮವನ್ನೇ ಮೀರಿಸುವ ಒಂದು ರೋಚಕ ಪವಾಡವಿದೆ. ಹೊಸ ಮಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ಕಿಚಡಿಯನ್ನು ಬೇಯಿಸಲು ಒಮ್ಮೆ ಒಲೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಆ ಕಿಚಡಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಯಾರಾಗುವವರೆಗೂ ಹಚ್ಚಿದ ಒಲೆ ಆರುವುದೇ ಇಲ್ಲವಂತೆ! ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆ ಕಿಚಡಿ ಬೇಯುವವರೆಗೂ ಯಾರೂ ಒಲೆಯನ್ನು ಊದುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಒಲೆ ಊದದೆಯೇ ಅನ್ನ ಬೇಯುವ ಈ ಅಪರೂಪದ ಆಚರಣೆ ಇಂದಿಗೂ ಮಕ್ತುಂಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದು ವಿಶೇಷ.

Ranganath Kandagal

TV News Anchor ಮುಂಡರಗಿ, ಗದಗ, ಕರ್ನಾಟಕ•

3 hrs ago

ದೇಶದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿ-ಧರ್ಮದ ಗೋಡೆಗಳು ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಂಡರಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮಕ್ತುಂಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಭೇದಗಳು ಧೂಳೀಪಟವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೊಹರಂ ಹಬ್ಬ ಬಂದಾಗ ಧರ್ಮದ ಬೇಲಿಗಳು ಕರಗಿ, ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಾತ್ರ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮುಂಡರಗಿ ಪಟ್ಟಣದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಅಪರೂಪದ ದೃಶ್ಯವು ಈ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮತ್ತು ಮುನಿಸುಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರುವ ಮೌನ ಕ್ರಾಂತಿಯಾಗಿ, ಇಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಮೊಹರಂ ಹಬ್ಬದ ಪವಿತ್ರ ಹಾಗೂ ರಹಸ್ಯಮಯ 'ಕತ್ತಲರಾತ್ರಿ'ಯಂದು ಮಕ್ತುಂಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಚಲನ ಮನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮದ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಸಮಾಜದವರು, ಉಪ್ಪಾರ ಸಮಾಜದ ಕಲ್ಲಪ್ಪನವರ ಮತ್ತು ಅಯ್ಯಪ್ಪನವರ ಮನೆತನದವರು ಹಾಗೂ ಮಕಾಂದಾರ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಸೇರಿ ಇಡೀ ಊರಿನ ವಿವಿಧ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜಾತಿಯ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಕಲ್ಲು-ಮುಳ್ಳಿನ ಹಾದಿಯನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುತ್ತಾ ಮಕ್ತುಂಪುರದಿಂದ ಮುಂಡರಗಿ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಂಡರಗಿ ಪಟ್ಟಣದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಬಂದ ಈ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ದಂಡು, ಮೊದಲು ಒಂದು ಹೊಸ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮಡಿಕೆಯು ಕೇವಲ ಮಣ್ಣಿನದ್ದಲ್ಲ, ಅದು ಗ್ರಾಮದ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಆ ಹೊಸ ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿ-ಗೌರವಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಮತ್ತೆ ಪಾದಯಾತ್ರೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಈ ಹೊಸ ಮಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ಕಿಚಡಿ ಹಾಗೂ ತಂಪಾದ ಶರಬತ್ತನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ 'ಅಲೈದೇವರಿಗೆ' ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೀಡ ನಮಾಸ್ಕಾರ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಮಕನಾ ಹೂವು, ಸಕ್ಕರೆ, ಹಾಲು ಮುಂತಾದ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಬಂದ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಇಡೀ ಆಚರಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮವನ್ನೇ ಮೀರಿಸುವ ಒಂದು ರೋಚಕ ಪವಾಡವಿದೆ. ಹೊಸ ಮಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ಕಿಚಡಿಯನ್ನು ಬೇಯಿಸಲು ಒಮ್ಮೆ ಒಲೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಆ ಕಿಚಡಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಯಾರಾಗುವವರೆಗೂ ಹಚ್ಚಿದ ಒಲೆ ಆರುವುದೇ ಇಲ್ಲವಂತೆ! ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆ ಕಿಚಡಿ ಬೇಯುವವರೆಗೂ ಯಾರೂ ಒಲೆಯನ್ನು ಊದುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಒಲೆ ಊದದೆಯೇ ಅನ್ನ ಬೇಯುವ ಈ ಅಪರೂಪದ ಆಚರಣೆ ಇಂದಿಗೂ ಮಕ್ತುಂಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದು ವಿಶೇಷ.