ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਖੇਤੀ ਮਾਡਲ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ: ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸੰਧੂ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੇ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਅਤੇ ਹਾਈ-ਡੈਂਸਿਟੀ ਬਾਗਬਾਨੀ ਮਾਡਲ ਬਾਰੇ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੋਟਕਪੂਰਾ/ਨੀਦਰਲੈਂਡ, 31 ਜੁਲਾਈ। ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੇ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸੰਧੂ ਨੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਉੱਥੇ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ, ਉੱਚ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤੀ ਨਿਰਯਾਤਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸੰਧੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੋਲਡਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਡਾਈਕ (ਤਟਬੰਧ), ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਪਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਾਲ ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸਥਿਤ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਵੀ ਖੇਤੀ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਕੱਚ ਦੇ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਸਥਾਪਤ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਤਾਪਮਾਨ, ਨਮੀ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਰਾਹੀਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਾਈਡਰੋਪੋਨਿਕਸ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਬਿਨਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਫਸਲਾਂ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਲਾਂ ਦੀ ਬਾਗਬਾਨੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੇਬ ਅਤੇ ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬੌਣੇ ਰੂਟਸਟਾਕ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਛਾਂਟੀ, ਉੱਚ ਘਣਤਾ ਵਾਲੀ ਰੋਪਾਈ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਡਰੇਨੇਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਘੱਟ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟੀਮ ਦੀਪਕ ਗਰਗ ਦੀ ਖੋਜ ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਟੀਮ ਦੀਪਕ ਗਰਗ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਈ-ਡੈਂਸਿਟੀ ਬਾਗਬਾਨੀ (High-Density Orcharding) ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਅਧੀਨ ਰਵਾਇਤੀ 100 ਤੋਂ 200 ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 800 ਤੋਂ 1200 ਪੌਦੇ ਲਗਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਾਗਤ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬੌਣੇ ਰੂਟਸਟਾਕ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਰੋਪਾਈ, ਟ੍ਰੈਲਿਸ ਸਹਾਰਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਨਿਯਮਿਤ ਛਾਂਟੀ, ਡ੍ਰਿਪ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਫਰਟੀਗੇਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸੰਧੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਭੂ-ਜਲ ਪੱਧਰ, ਵਧਦੇ ਖੇਤੀ ਖ਼ਰਚੇ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਆਧੁਨਿਕ ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਹਾਈ-ਡੈਂਸਿਟੀ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਮਿਲ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦਾ ਮਾਡਲ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Deepak Kumar Garg

Citizen Reporter ਕੋਟਕਪੂਰਾ, ਫਰੀਦਕੋਟ, ਪੰਜਾਬ•

12 hrs ago

ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੇ ਖੇਤੀ ਮਾਡਲ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ: ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸੰਧੂ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੇ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਅਤੇ ਹਾਈ-ਡੈਂਸਿਟੀ ਬਾਗਬਾਨੀ ਮਾਡਲ ਬਾਰੇ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੋਟਕਪੂਰਾ/ਨੀਦਰਲੈਂਡ, 31 ਜੁਲਾਈ। ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੇ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸੰਧੂ ਨੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਉੱਥੇ ਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ, ਉੱਚ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤੀ ਨਿਰਯਾਤਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸੰਧੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪੋਲਡਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਡਾਈਕ (ਤਟਬੰਧ), ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਪਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਾਲ ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸਥਿਤ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਵੀ ਖੇਤੀ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਏਕੜ ਰਕਬੇ ਵਿੱਚ ਕੱਚ ਦੇ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਸਥਾਪਤ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਤਾਪਮਾਨ, ਨਮੀ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਰਾਹੀਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਾਈਡਰੋਪੋਨਿਕਸ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਬਿਨਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਫਸਲਾਂ ਉਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਲਾਂ ਦੀ ਬਾਗਬਾਨੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੇਬ ਅਤੇ ਨਾਸ਼ਪਾਤੀ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬੌਣੇ ਰੂਟਸਟਾਕ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਛਾਂਟੀ, ਉੱਚ ਘਣਤਾ ਵਾਲੀ ਰੋਪਾਈ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਡਰੇਨੇਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਘੱਟ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਟੀਮ ਦੀਪਕ ਗਰਗ ਦੀ ਖੋਜ ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਟੀਮ ਦੀਪਕ ਗਰਗ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਈ-ਡੈਂਸਿਟੀ ਬਾਗਬਾਨੀ (High-Density Orcharding) ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਅਧੀਨ ਰਵਾਇਤੀ 100 ਤੋਂ 200 ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 800 ਤੋਂ 1200 ਪੌਦੇ ਲਗਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਾਗਤ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਾਲ ਉਤਪਾਦਨ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਤੱਕ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬੌਣੇ ਰੂਟਸਟਾਕ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਰੋਪਾਈ, ਟ੍ਰੈਲਿਸ ਸਹਾਰਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਨਿਯਮਿਤ ਛਾਂਟੀ, ਡ੍ਰਿਪ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਫਰਟੀਗੇਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸੰਧੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਭੂ-ਜਲ ਪੱਧਰ, ਵਧਦੇ ਖੇਤੀ ਖ਼ਰਚੇ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਆਧੁਨਿਕ ਜਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਹਾਈ-ਡੈਂਸਿਟੀ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਮਿਲ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਦਾ ਮਾਡਲ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।