नांदेड जिल्ह्यातील लोहा येथे शुक्रवार, १९ जून २०२६ रोजी जिल्हाधिकारी राहुल कर्डीले यांनी शेतकरी बालाजी कोटगीरे यांच्या शेतात जलसंधारण कामांतर्गत विकसित करण्यात आलेल्या बांबू बेटाची पाहणी केली. शेतकऱ्यांच्या अभिनव प्रयत्नामुळे केवळ जलसंधारणाचा उद्देशच साध्य झाला नाही, तर दीर्घकालीन उत्पन्न देणारे पीकही उभे राहिले आहे. शेतकरी बालाजी कोटगीरे यांनी सन २०२३ च्या उन्हाळ्यात त्यांच्या शेतातील ५०० फूट लांब, ५ फूट खोल आणि ८ फूट रुंद नाल्याचे रुंदीकरण व खोलीकरण केले होते. नाल्यातील गाळ व माती दोन्ही बाजूंना टाकण्यात आली होती, परंतु पावसाळ्यात ही माती वाहून पुन्हा नाल्यात जाण्याची शक्यता होती. या समस्येवर उपाय म्हणून, श्री. कोटगीरे यांनी २५ नोव्हेंबर २०२३ रोजी नाल्याच्या बांधावर ५×५ फूट अंतरावर आलोव्हेरी जातीच्या बांबू रोपांची लागवड करण्याचा निर्णय घेतला. रोपांना आवश्यक पाणीपुरवठा करण्यासाठी ठिबक सिंचन व्यवस्था उभारण्यात आली आणि नियमित काळजी व पाणी यामुळे बांबूची वाढ झपाट्याने झाली. सध्या, अवघ्या तीन वर्षांत प्रत्येक बांबू बेटात १५ ते २० काठ्यांची वाढ झाली असून, बांबूची जाडी २ ते २.५ इंच आणि उंची २० ते २५ फूट झाली आहे. या प्रयोगामुळे मागील काही वर्षांत बांध खचला नाही, मातीची धूप थांबली, नाल्याचे पाणी शेतात आले नाही, सुपीक माती वाहून गेली नाही आणि बांधावर अनावश्यक झुडपे वाढली नाहीत. यातून जलसंधारणाचे महत्त्वपूर्ण उद्दिष्ट सफल झाले आहे. या बांबू लागवडीमुळे दीर्घकालीन आर्थिक लाभही अपेक्षित आहे. शेतकऱ्यांनी व्यक्त केलेल्या अंदाजानुसार, १५० बांबू रोपांमधून पुढील काळात दरवर्षी सुमारे १५०० बांबू काठ्यांचे उत्पादन मिळू शकते, ज्यातून प्रति काठी अंदाजे ४० रुपये दराने वार्षिक ६० हजार रुपयांचे उत्पन्न मिळण्याची क्षमता आहे. विशेष म्हणजे, बांबू लागवडीच्या ५ वर्षांनंतर हे उत्पन्न पुढील ५० ते ८० वर्षांपर्यंत टिकाऊ स्वरूपात मिळू शकते. जिल्हाधिकारी राहुल कर्डीले यांनी संपूर्ण बांबू बेटाची पाहणी करून या यशस्वी उपक्रमाची सविस्तर माहिती घेतली.

Mohammad Rafikh

Graphic designer माहूर, नांदेड, महाराष्ट्र•

14 hrs ago

नांदेड जिल्ह्यातील लोहा येथे शुक्रवार, १९ जून २०२६ रोजी जिल्हाधिकारी राहुल कर्डीले यांनी शेतकरी बालाजी कोटगीरे यांच्या शेतात जलसंधारण कामांतर्गत विकसित करण्यात आलेल्या बांबू बेटाची पाहणी केली. शेतकऱ्यांच्या अभिनव प्रयत्नामुळे केवळ जलसंधारणाचा उद्देशच साध्य झाला नाही, तर दीर्घकालीन उत्पन्न देणारे पीकही उभे राहिले आहे. शेतकरी बालाजी कोटगीरे यांनी सन २०२३ च्या उन्हाळ्यात त्यांच्या शेतातील ५०० फूट लांब, ५ फूट खोल आणि ८ फूट रुंद नाल्याचे रुंदीकरण व खोलीकरण केले होते. नाल्यातील गाळ व माती दोन्ही बाजूंना टाकण्यात आली होती, परंतु पावसाळ्यात ही माती वाहून पुन्हा नाल्यात जाण्याची शक्यता होती. या समस्येवर उपाय म्हणून, श्री. कोटगीरे यांनी २५ नोव्हेंबर २०२३ रोजी नाल्याच्या बांधावर ५×५ फूट अंतरावर आलोव्हेरी जातीच्या बांबू रोपांची लागवड करण्याचा निर्णय घेतला. रोपांना आवश्यक पाणीपुरवठा करण्यासाठी ठिबक सिंचन व्यवस्था उभारण्यात आली आणि नियमित काळजी व पाणी यामुळे बांबूची वाढ झपाट्याने झाली. सध्या, अवघ्या तीन वर्षांत प्रत्येक बांबू बेटात १५ ते २० काठ्यांची वाढ झाली असून, बांबूची जाडी २ ते २.५ इंच आणि उंची २० ते २५ फूट झाली आहे. या प्रयोगामुळे मागील काही वर्षांत बांध खचला नाही, मातीची धूप थांबली, नाल्याचे पाणी शेतात आले नाही, सुपीक माती वाहून गेली नाही आणि बांधावर अनावश्यक झुडपे वाढली नाहीत. यातून जलसंधारणाचे महत्त्वपूर्ण उद्दिष्ट सफल झाले आहे. या बांबू लागवडीमुळे दीर्घकालीन आर्थिक लाभही अपेक्षित आहे. शेतकऱ्यांनी व्यक्त केलेल्या अंदाजानुसार, १५० बांबू रोपांमधून पुढील काळात दरवर्षी सुमारे १५०० बांबू काठ्यांचे उत्पादन मिळू शकते, ज्यातून प्रति काठी अंदाजे ४० रुपये दराने वार्षिक ६० हजार रुपयांचे उत्पन्न मिळण्याची क्षमता आहे. विशेष म्हणजे, बांबू लागवडीच्या ५ वर्षांनंतर हे उत्पन्न पुढील ५० ते ८० वर्षांपर्यंत टिकाऊ स्वरूपात मिळू शकते. जिल्हाधिकारी राहुल कर्डीले यांनी संपूर्ण बांबू बेटाची पाहणी करून या यशस्वी उपक्रमाची सविस्तर माहिती घेतली.