લાલા લજપતરાય (Lala Lajpat Rai) ભારતીય સ્વતંત્રતા સંગ્રામના એક મહાન યોદ્ધા અને ક્રાંતિકારી નેતા હતા. તેમને 'પંજાબ કેસરી' (પંજાબનો સિંહ) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેમનું જીવન દેશભક્તિ, ત્યાગ અને બલિદાનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. તેમના જીવન વિશેની વિસ્તૃત માહિતી નીચે મુજબ છે: ૧. પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ * જન્મ: ૨૮ જાન્યુઆરી, ૧૮૬૫. * સ્થળ: પંજાબના મોગા જિલ્લાના ધુડીકે ગામમાં. * પરિવાર: તેમના પિતાનું નામ મુનશી રાધાકૃષ્ણ અગ્રવાલ હતું, જેઓ વ્યવસાયે શિક્ષક હતા અને ઉર્દૂ તથા ફારસી ભાષાના જાણકાર હતા. * શિક્ષણ: લાલાજીએ પ્રારંભિક શિક્ષણ પિતા પાસેથી લીધું અને ત્યારબાદ ૧૮૮૬માં લાહોરથી વકીલાત (Law) પાસ કરી. તેમણે લાહોર અને હિસારમાં વકીલાત શરૂ કરી હતી. ૨. 'લાલ-બાલ-પાલ' ની ત્રિપુટી લાલા લજપતરાય કોંગ્રેસના 'ગરમ દળ' (જહાલવાદી) વિચારધારાના મુખ્ય નેતા હતા. તે સમયે ત્રણ નેતાઓની ત્રિપુટી ખૂબ પ્રખ્યાત હતી: * લાલ: લાલા લજપતરાય (પંજાબ) * બાલ: બાળ ગંગાધર તિલક (મહારાષ્ટ્ર) * પાલ: બિપિનચંદ્ર પાલ (બંગાળ) આ ત્રણેય નેતાઓ અંગ્રેજો સામે આક્રમક રીતે લડવામાં માનતા હતા અને તેમણે 'સ્વરાજ' (સંપૂર્ણ આઝાદી) ની માંગણી કરી હતી. ૩. સામાજિક અને શૈક્ષણિક યોગદાન માત્ર રાજનીતિ જ નહીં, લાલાજીએ સમાજ સુધારણામાં પણ મોટું યોગદાન આપ્યું હતું: * આર્ય સમાજ: તેઓ સ્વામી દયાનંદ સરસ્વતીથી ખૂબ પ્રભાવિત હતા અને આર્ય સમાજના સક્રિય કાર્યકર બન્યા હતા. * શિક્ષણ: તેમણે દયાનંદ એંગ્લો વૈદિક (DAV) કોલેજોની સ્થાપનામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમનું માનવું હતું કે શિક્ષણ દ્વારા જ રાષ્ટ્રનો વિકાસ શક્ય છે. * બેંકિંગ: ભારતની પ્રખ્યાત 'પંજાબ નેશનલ બેંક' (PNB) અને 'લક્ષ્મી ઇન્સ્યોરન્સ કંપની'ની સ્થાપનામાં લાલા લજપતરાયનો મુખ્ય ફાળો હતો. ૪. સાયમન કમિશનનો વિરોધ અને શહીદી લાલા લજપતરાયના જીવનની સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને દુઃખદ ઘટના ૧૯૨૮માં બની હતી. * વિરોધ: ૩૦ ઓક્ટોબર, ૧૯૨૮ના રોજ જ્યારે સાયમન કમિશન (Simon Commission) લાહોર આવ્યું, ત્યારે લાલાજીએ શાંતિપૂર્ણ રીતે તેનો વિરોધ કર્યો. લોકોએ "સાયમન ગો બેક" (સાયમન પાછો જા) ના નારા લગાવ્યા. * લાઠીચાર્જ: પોલીસ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ જેમ્ડ એ. સ્કોટે ભીડ પર લાઠીચાર્જનો આદેશ આપ્યો. આ દરમિયાન એક અંગ્રેજ અધિકારીએ લાલાજીની છાતી અને માથા પર નિર્દયતાથી લાઠીઓના ઘા માર્યા. * ઐતિહાસિક વાક્ય: ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા પછી તેમણે કહ્યું હતું: > "મારા શરીર પર પડેલી એક-એક લાઠી બ્રિટિશ સરકારના તાબૂત (શબપેટી) માં છેલ્લો ખીલો સાબિત થશે." > * મૃત્યુ: લાઠીચાર્જમાં થયેલી ગંભીર ઈજાઓને કારણે ૧૭ નવેમ્બર, ૧૯૨૮ ના રોજ તેમનું અવસાન થયું. ૫. ક્રાંતિકારીઓનો બદલો લાલાજીના મૃત્યુથી ભગતસિંહ, સુખદેવ, રાજગુરુ અને ચંદ્રશેખર આઝાદ જેવા યુવા ક્રાંતિકારીઓ ખૂબ ગુસ્સે થયા. તેમણે લાલાજીના અપમાનનો બદલો લેવા માટે અંગ્રેજ અધિકારી સાંડર્સની હત્યા કરી હતી. આ ઘટના ભારતીય સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં એક નવો વળાંક લાવી હતી. ૬. લેખન કાર્ય લાલા લજપતરાય એક ઉત્તમ લેખક પણ હતા. તેમણે ઘણા પુસ્તકો લખ્યા હતા, જેમાં મુખ્ય છે: * અનહેપ્પી ઇન્ડિયા (Unhappy India) * યંગ ઇન્ડિયા (Young India) * ઇંગ્લેન્ડ્સ ડેટ ટુ ઇન્ડિયા (England's Debt to India) નિષ્કર્ષ લાલા લજપતરાય એક સાચા રાષ્ટ્રવાદી, સમાજ સુધારક અને દૂરંદેશી નેતા હતા. તેમણે પોતાના પ્રાણોનું બલિદાન આપીને ભારતના યુવાનોમાં દેશભક્તિની મશાલ પ્રગટાવી હતી.

Bkp News

Journalist Dhoraji, Rajkot•

1 day ago

લાલા લજપતરાય (Lala Lajpat Rai) ભારતીય સ્વતંત્રતા સંગ્રામના એક મહાન યોદ્ધા અને ક્રાંતિકારી નેતા હતા. તેમને 'પંજાબ કેસરી' (પંજાબનો સિંહ) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેમનું જીવન દેશભક્તિ, ત્યાગ અને બલિદાનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. તેમના જીવન વિશેની વિસ્તૃત માહિતી નીચે મુજબ છે: ૧. પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ * જન્મ: ૨૮ જાન્યુઆરી, ૧૮૬૫. * સ્થળ: પંજાબના મોગા જિલ્લાના ધુડીકે ગામમાં. * પરિવાર: તેમના પિતાનું નામ મુનશી રાધાકૃષ્ણ અગ્રવાલ હતું, જેઓ વ્યવસાયે શિક્ષક હતા અને ઉર્દૂ તથા ફારસી ભાષાના જાણકાર હતા. * શિક્ષણ: લાલાજીએ પ્રારંભિક શિક્ષણ પિતા પાસેથી લીધું અને ત્યારબાદ ૧૮૮૬માં લાહોરથી વકીલાત (Law) પાસ કરી. તેમણે લાહોર અને હિસારમાં વકીલાત શરૂ કરી હતી. ૨. 'લાલ-બાલ-પાલ' ની ત્રિપુટી લાલા લજપતરાય કોંગ્રેસના 'ગરમ દળ' (જહાલવાદી) વિચારધારાના મુખ્ય નેતા હતા. તે સમયે ત્રણ નેતાઓની ત્રિપુટી ખૂબ પ્રખ્યાત હતી: * લાલ: લાલા લજપતરાય (પંજાબ) * બાલ: બાળ ગંગાધર તિલક (મહારાષ્ટ્ર) * પાલ: બિપિનચંદ્ર પાલ (બંગાળ) આ ત્રણેય નેતાઓ અંગ્રેજો સામે આક્રમક રીતે લડવામાં માનતા હતા અને તેમણે 'સ્વરાજ' (સંપૂર્ણ આઝાદી) ની માંગણી કરી હતી. ૩. સામાજિક અને શૈક્ષણિક યોગદાન માત્ર રાજનીતિ જ નહીં, લાલાજીએ સમાજ સુધારણામાં પણ મોટું યોગદાન આપ્યું હતું: * આર્ય સમાજ: તેઓ સ્વામી દયાનંદ સરસ્વતીથી ખૂબ પ્રભાવિત હતા અને આર્ય સમાજના સક્રિય કાર્યકર બન્યા હતા. * શિક્ષણ: તેમણે દયાનંદ એંગ્લો વૈદિક (DAV) કોલેજોની સ્થાપનામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમનું માનવું હતું કે શિક્ષણ દ્વારા જ રાષ્ટ્રનો વિકાસ શક્ય છે. * બેંકિંગ: ભારતની પ્રખ્યાત 'પંજાબ નેશનલ બેંક' (PNB) અને 'લક્ષ્મી ઇન્સ્યોરન્સ કંપની'ની સ્થાપનામાં લાલા લજપતરાયનો મુખ્ય ફાળો હતો. ૪. સાયમન કમિશનનો વિરોધ અને શહીદી લાલા લજપતરાયના જીવનની સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને દુઃખદ ઘટના ૧૯૨૮માં બની હતી. * વિરોધ: ૩૦ ઓક્ટોબર, ૧૯૨૮ના રોજ જ્યારે સાયમન કમિશન (Simon Commission) લાહોર આવ્યું, ત્યારે લાલાજીએ શાંતિપૂર્ણ રીતે તેનો વિરોધ કર્યો. લોકોએ "સાયમન ગો બેક" (સાયમન પાછો જા) ના નારા લગાવ્યા. * લાઠીચાર્જ: પોલીસ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ જેમ્ડ એ. સ્કોટે ભીડ પર લાઠીચાર્જનો આદેશ આપ્યો. આ દરમિયાન એક અંગ્રેજ અધિકારીએ લાલાજીની છાતી અને માથા પર નિર્દયતાથી લાઠીઓના ઘા માર્યા. * ઐતિહાસિક વાક્ય: ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા પછી તેમણે કહ્યું હતું: > "મારા શરીર પર પડેલી એક-એક લાઠી બ્રિટિશ સરકારના તાબૂત (શબપેટી) માં છેલ્લો ખીલો સાબિત થશે." > * મૃત્યુ: લાઠીચાર્જમાં થયેલી ગંભીર ઈજાઓને કારણે ૧૭ નવેમ્બર, ૧૯૨૮ ના રોજ તેમનું અવસાન થયું. ૫. ક્રાંતિકારીઓનો બદલો લાલાજીના મૃત્યુથી ભગતસિંહ, સુખદેવ, રાજગુરુ અને ચંદ્રશેખર આઝાદ જેવા યુવા ક્રાંતિકારીઓ ખૂબ ગુસ્સે થયા. તેમણે લાલાજીના અપમાનનો બદલો લેવા માટે અંગ્રેજ અધિકારી સાંડર્સની હત્યા કરી હતી. આ ઘટના ભારતીય સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં એક નવો વળાંક લાવી હતી. ૬. લેખન કાર્ય લાલા લજપતરાય એક ઉત્તમ લેખક પણ હતા. તેમણે ઘણા પુસ્તકો લખ્યા હતા, જેમાં મુખ્ય છે: * અનહેપ્પી ઇન્ડિયા (Unhappy India) * યંગ ઇન્ડિયા (Young India) * ઇંગ્લેન્ડ્સ ડેટ ટુ ઇન્ડિયા (England's Debt to India) નિષ્કર્ષ લાલા લજપતરાય એક સાચા રાષ્ટ્રવાદી, સમાજ સુધારક અને દૂરંદેશી નેતા હતા. તેમણે પોતાના પ્રાણોનું બલિદાન આપીને ભારતના યુવાનોમાં દેશભક્તિની મશાલ પ્રગટાવી હતી.