कामठी तालुक्यात गुमथळा ग्रामपंचायत कार्यालयात नुकतेच एका विशेष 'कुष्ठरोग निराधार कॅम्प'चे आयोजन करण्यात आले होते. माणसाला जगण्यासाठी अन्न, वस्त्र आणि निवाऱ्याची जेवढी गरज असते, त्याहूनही अधिक गरज असते ती 'माणुसकीच्या दोन शब्दांची', हे या प्रसंगातून अनुभवायला मिळाले. समाजाच्या मुख्य प्रवाहापासून दूर फेकल्या गेलेल्या कुष्ठरुग्णांच्या आणि निराधार घटकांच्या आयुष्यात माणुसकीची ऊब निर्माण करणारा हा कॅम्प केवळ एक शासकीय उपक्रम नसून, मानवाधिकार आणि संवेदनशीलतेचा एक जिवंत सोहळा ठरला. संजय गांधी निराधार योजनेच्या अध्यक्षा प्रांजल वाघ यांच्या विशेष पुढाकाराने आणि संकल्पनेतून हा कॅम्प आयोजित करण्यात आला होता. समाजातील अत्यंत गरीब, उपेक्षित आणि खऱ्या अर्थाने निराधार असलेल्या घटकांना न्याय मिळावा आणि त्यांना शासनाच्या योजनांचा थेट लाभ मिळावा, या उदात्त हेतूने त्यांनी या उपक्रमाचे नेतृत्व केले. या कॅम्पमध्ये लहान निरागस मुलांपासून ते तरुण, नवविवाहित जोडपे आणि ज्येष्ठ नागरिक अशा सर्वांच्या डोळ्यात उपेक्षा आणि एकाकीपणाची वेदना स्पष्ट दिसत होती. त्यांना औषधांपेक्षाही जास्त गरज होती ती मायेच्या दोन शब्दांची आणि कोणीतरी आपले म्हणण्याची. या संवेदनशील अभियानात प्रांजल वाघ आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी समाजातून दूर केलेल्या या व्यक्तींच्या जखमांवर माणुसकीची फुंकर घालण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न केला. प्रशासकीय अधिकारी आणि लोकप्रतिनिधींनी स्वतः पुढे होऊन रुग्णांची विचारपूस केल्याने, अनेक वर्षांपासून तुटलेल्या मनांना आशेचा नवा किरण मिळाला. या सेवाकार्यादरम्यान जेव्हा एका वृद्ध रुग्णाच्या चेहऱ्यावर हसू उमटले आणि एका लहान मुलाच्या डोळ्यात कृतज्ञतेचे आनंदाश्रू आले, तेव्हा तिथे उपस्थित असलेल्या प्रत्येकाचे मन भरून आले; हीच या संपूर्ण सेवाकार्याची खरी कमाई आणि मानवाधिकारांची खरी व्याख्या ठरली. एकूण ४३ लाभार्थ्यांना मदत आणि आशेचा आधार देण्यात आला. याप्रसंगी तहसीलदार गणेश जगदाळे, नायब तहसीलदार सारिका धात्रक, संजय गांधी निराधार योजनेच्या अध्यक्षा प्रांजल वाघ, सरपंच प्रणाली डाफ, सुभाष धुळसे तसेच ग्रामपंचायत सदस्य योगेश डाफ प्रामुख्याने उपस्थित होते. या सर्व मान्यवरांच्या उपस्थितीने रुग्णांना 'तुम्ही एकटे नाही आहात, संपूर्ण समाज आणि प्रशासन तुमच्या पाठीशी उभे आहे' हा विश्वास दिला. मानवाधिकार म्हणजे केवळ कागदावरचे नियम नव्हेत, तर समाजातील शेवटच्या घटकाला सन्मानाने जगू देणे, याची जाणीव करून देणारा हा कॅम्प एक पथदर्शी प्रकल्प ठरला आहे.

बंडू नारनवरे लोकमत पत्रकार

पत्रकार कामठी, नागपूर, महाराष्ट्र•

4 hrs ago

कामठी तालुक्यात गुमथळा ग्रामपंचायत कार्यालयात नुकतेच एका विशेष 'कुष्ठरोग निराधार कॅम्प'चे आयोजन करण्यात आले होते. माणसाला जगण्यासाठी अन्न, वस्त्र आणि निवाऱ्याची जेवढी गरज असते, त्याहूनही अधिक गरज असते ती 'माणुसकीच्या दोन शब्दांची', हे या प्रसंगातून अनुभवायला मिळाले. समाजाच्या मुख्य प्रवाहापासून दूर फेकल्या गेलेल्या कुष्ठरुग्णांच्या आणि निराधार घटकांच्या आयुष्यात माणुसकीची ऊब निर्माण करणारा हा कॅम्प केवळ एक शासकीय उपक्रम नसून, मानवाधिकार आणि संवेदनशीलतेचा एक जिवंत सोहळा ठरला. संजय गांधी निराधार योजनेच्या अध्यक्षा प्रांजल वाघ यांच्या विशेष पुढाकाराने आणि संकल्पनेतून हा कॅम्प आयोजित करण्यात आला होता. समाजातील अत्यंत गरीब, उपेक्षित आणि खऱ्या अर्थाने निराधार असलेल्या घटकांना न्याय मिळावा आणि त्यांना शासनाच्या योजनांचा थेट लाभ मिळावा, या उदात्त हेतूने त्यांनी या उपक्रमाचे नेतृत्व केले. या कॅम्पमध्ये लहान निरागस मुलांपासून ते तरुण, नवविवाहित जोडपे आणि ज्येष्ठ नागरिक अशा सर्वांच्या डोळ्यात उपेक्षा आणि एकाकीपणाची वेदना स्पष्ट दिसत होती. त्यांना औषधांपेक्षाही जास्त गरज होती ती मायेच्या दोन शब्दांची आणि कोणीतरी आपले म्हणण्याची. या संवेदनशील अभियानात प्रांजल वाघ आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी समाजातून दूर केलेल्या या व्यक्तींच्या जखमांवर माणुसकीची फुंकर घालण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न केला. प्रशासकीय अधिकारी आणि लोकप्रतिनिधींनी स्वतः पुढे होऊन रुग्णांची विचारपूस केल्याने, अनेक वर्षांपासून तुटलेल्या मनांना आशेचा नवा किरण मिळाला. या सेवाकार्यादरम्यान जेव्हा एका वृद्ध रुग्णाच्या चेहऱ्यावर हसू उमटले आणि एका लहान मुलाच्या डोळ्यात कृतज्ञतेचे आनंदाश्रू आले, तेव्हा तिथे उपस्थित असलेल्या प्रत्येकाचे मन भरून आले; हीच या संपूर्ण सेवाकार्याची खरी कमाई आणि मानवाधिकारांची खरी व्याख्या ठरली. एकूण ४३ लाभार्थ्यांना मदत आणि आशेचा आधार देण्यात आला. याप्रसंगी तहसीलदार गणेश जगदाळे, नायब तहसीलदार सारिका धात्रक, संजय गांधी निराधार योजनेच्या अध्यक्षा प्रांजल वाघ, सरपंच प्रणाली डाफ, सुभाष धुळसे तसेच ग्रामपंचायत सदस्य योगेश डाफ प्रामुख्याने उपस्थित होते. या सर्व मान्यवरांच्या उपस्थितीने रुग्णांना 'तुम्ही एकटे नाही आहात, संपूर्ण समाज आणि प्रशासन तुमच्या पाठीशी उभे आहे' हा विश्वास दिला. मानवाधिकार म्हणजे केवळ कागदावरचे नियम नव्हेत, तर समाजातील शेवटच्या घटकाला सन्मानाने जगू देणे, याची जाणीव करून देणारा हा कॅम्प एक पथदर्शी प्रकल्प ठरला आहे.