नांदेड जिल्ह्याच्या हदगाव तालुक्यातील उमरी भाटेगाव येथील एका सुसंस्कृत कुटुंबात जन्मलेले शिवश्री नानाराव (एन.जी.) कल्याणकर यांनी आपल्या आयुष्यात शिक्षण आणि समाजकारणाचा एक सुंदर संगम घडवून आणला आहे. तामसा येथील श्री शिवाजी बहुउद्देशीय शिक्षण संस्थेच्या कोळी (ता. हदगाव) येथील माध्यमिक विद्यालयात विज्ञान शिक्षक आणि संस्थेचे सचिव म्हणून त्यांनी दीर्घकाळ सेवा बजावली असून ३० जून २०२६ रोजी ते वयोमानानुसार सेवामुक्त झाले. आई निलाबाई व वडील गंगाधरराव यांच्याकडून मिळालेल्या संस्कारांच्या बळावर त्यांनी केवळ विद्यार्थ्यांना ज्ञानदानच केले नाही, तर त्यांच्या मनात जीवनमूल्यांची रुजवणूक करत समाज परिवर्तनाच्या चळवळीतही स्वतःला वाहून घेतले. युगनायक इंजि. पुरुषोत्तम खेडेकर यांच्या प्रेरणेने मराठा सेवा संघाच्या चळवळीत सक्रिय झालेल्या कल्याणकर यांनी तालुका, जिल्हा आणि विभागीय स्तरावर विविध पदे समर्थपणे सांभाळली आहेत. राष्ट्रीय अध्यक्ष शिवश्री कामाजी पवार यांच्या मार्गदर्शनाखाली जिल्हाध्यक्ष म्हणून काम करताना त्यांनी जिल्ह्यात संघटनेचे मजबूत जाळे उभे केले. सध्या ते केंद्रीय कार्यकारिणीचे सदस्य म्हणून कार्यरत आहेत. त्यांच्या सर्वात उल्लेखनीय योगदानांपैकी एक म्हणजे नांदेड येथे लोकसहभागातून उभारण्यात आलेले सुमारे साडेतीन हजार चौरस फुटांचे आणि तीन कोटी रुपयांहून अधिक मूल्याचे मुलींचे वसतिगृह होय, जिथे आज ग्रामीण भागातील सुमारे ११० मुली सुरक्षित वातावरणात शिक्षण घेत आहेत. याशिवाय, नांदेड येथील सार्वजनिक शिवजन्मोत्सवात पारदर्शक ऑनलाईन वर्गणी गोळा करणे आणि उर्वरित निधी समाजोपयोगी कामांसाठी वापरण्याची संकल्पना त्यांनी यशस्वीपणे राबवली आहे. शिव, शाहू, फुले आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या समतावादी व परिवर्तनवादी विचारांवर चालणाऱ्या कल्याणकर यांच्या या सामाजिक प्रवासात त्यांच्या पत्नी सौ. सुनीता, फिजिओथेरपिस्ट असलेली मोठी मुलगी डॉ. अनुजा, पुण्यात कार्यरत असलेली दुसरी मुलगी अपूर्वा आणि परभणी येथील मेडिकल कॉलेजमध्ये शिकणारा मुलगा अनिकेत यांची मोलाची साथ लाभली आहे. संभाजी ब्रिगेड, जिजाऊ ब्रिगेड यांसह विविध सामाजिक कक्षांच्या उभारणीत आणि मराठा आरक्षण, शेतकरी व वंचित घटकांच्या न्याय मागण्यांसाठी ते सातत्याने आग्रही राहिले आहेत. त्यांच्या या यशस्वी सेवापूर्तीबद्दल लेखक पंडित पवळे यांनी त्यांचे मनःपूर्वक अभिनंदन करत त्यांच्या भावी आयुष्यासाठी राजमाता जिजाऊंच्या चरणी उत्तम आरोग्य आणि दीर्घायुष्याची प्रार्थना केली आहे.

Arvind D. Patil

Hadgaon, Nanded•

6 hrs ago

नांदेड जिल्ह्याच्या हदगाव तालुक्यातील उमरी भाटेगाव येथील एका सुसंस्कृत कुटुंबात जन्मलेले शिवश्री नानाराव (एन.जी.) कल्याणकर यांनी आपल्या आयुष्यात शिक्षण आणि समाजकारणाचा एक सुंदर संगम घडवून आणला आहे. तामसा येथील श्री शिवाजी बहुउद्देशीय शिक्षण संस्थेच्या कोळी (ता. हदगाव) येथील माध्यमिक विद्यालयात विज्ञान शिक्षक आणि संस्थेचे सचिव म्हणून त्यांनी दीर्घकाळ सेवा बजावली असून ३० जून २०२६ रोजी ते वयोमानानुसार सेवामुक्त झाले. आई निलाबाई व वडील गंगाधरराव यांच्याकडून मिळालेल्या संस्कारांच्या बळावर त्यांनी केवळ विद्यार्थ्यांना ज्ञानदानच केले नाही, तर त्यांच्या मनात जीवनमूल्यांची रुजवणूक करत समाज परिवर्तनाच्या चळवळीतही स्वतःला वाहून घेतले. युगनायक इंजि. पुरुषोत्तम खेडेकर यांच्या प्रेरणेने मराठा सेवा संघाच्या चळवळीत सक्रिय झालेल्या कल्याणकर यांनी तालुका, जिल्हा आणि विभागीय स्तरावर विविध पदे समर्थपणे सांभाळली आहेत. राष्ट्रीय अध्यक्ष शिवश्री कामाजी पवार यांच्या मार्गदर्शनाखाली जिल्हाध्यक्ष म्हणून काम करताना त्यांनी जिल्ह्यात संघटनेचे मजबूत जाळे उभे केले. सध्या ते केंद्रीय कार्यकारिणीचे सदस्य म्हणून कार्यरत आहेत. त्यांच्या सर्वात उल्लेखनीय योगदानांपैकी एक म्हणजे नांदेड येथे लोकसहभागातून

उभारण्यात आलेले सुमारे साडेतीन हजार चौरस फुटांचे आणि तीन कोटी रुपयांहून अधिक मूल्याचे मुलींचे वसतिगृह होय, जिथे आज ग्रामीण भागातील सुमारे ११० मुली सुरक्षित वातावरणात शिक्षण घेत आहेत. याशिवाय, नांदेड येथील सार्वजनिक शिवजन्मोत्सवात पारदर्शक ऑनलाईन वर्गणी गोळा करणे आणि उर्वरित निधी समाजोपयोगी कामांसाठी वापरण्याची संकल्पना त्यांनी यशस्वीपणे राबवली आहे. शिव, शाहू, फुले आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या समतावादी व परिवर्तनवादी विचारांवर चालणाऱ्या कल्याणकर यांच्या या सामाजिक प्रवासात त्यांच्या पत्नी सौ. सुनीता, फिजिओथेरपिस्ट असलेली मोठी मुलगी डॉ. अनुजा, पुण्यात कार्यरत असलेली दुसरी मुलगी अपूर्वा आणि परभणी येथील मेडिकल कॉलेजमध्ये शिकणारा मुलगा अनिकेत यांची मोलाची साथ लाभली आहे. संभाजी ब्रिगेड, जिजाऊ ब्रिगेड यांसह विविध सामाजिक कक्षांच्या उभारणीत आणि मराठा आरक्षण, शेतकरी व वंचित घटकांच्या न्याय मागण्यांसाठी ते सातत्याने आग्रही राहिले आहेत. त्यांच्या या यशस्वी सेवापूर्तीबद्दल लेखक पंडित पवळे यांनी त्यांचे मनःपूर्वक अभिनंदन करत त्यांच्या भावी आयुष्यासाठी राजमाता जिजाऊंच्या चरणी उत्तम आरोग्य आणि दीर्घायुष्याची प्रार्थना केली आहे.