ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੀ ਉਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ 80ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਿਆ ਸੀ ਚਮਕੀਲਾ-ਅਮਰਜੋਤ ਦਾ ਅਖਾੜਾ ਪਟੋਲਾ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਥਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ; ਸਥਾਨਕ ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੇ ਮੁੜ ਜਗਾਈ ਪੁਰਾਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮੇ ਦੀ ਯਾਦ ਕੋਟਕਪੂਰਾ, 4 ਅਕਤੂਬਰ (ਪੱਤਰਕਾਰ): ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਸਫ਼ੇ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਫਰੀਦਕੋਟ ਰੋਡ ’ਤੇ ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਕਲੇਵ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ 1980ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਦੇ ਚਮਕੀਲਾ-ਅਮਰਜੋਤ ਵਾਲੇ ਅਖਾੜੇ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਹੋਈ ਸੀ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਥਾਨ ਫਰੀਦਕੋਟ ਰੋਡ ’ਤੇ MORE ਸਟੋਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਲੀ ਗਲੀ ਰਾਹੀਂ ਗ੍ਰੀਨ ਐਨਕਲੇਵ ਕਾਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਥੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਸਰਿਆ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਫੈਕਟਰੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਬਾਊਂਡਰੀ ਵਾਲ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਲੱਗਦੀ ਸੀ। ਬਾਊਂਡਰੀ ਵਾਲ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਗੈਲਰੀ ਸਥਾਨਕ ਯਾਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਅਖਾੜੇ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਇੱਥੇ ਹੋਈ ਤਾਂ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਸੀ। ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਬਾਊਂਡਰੀ ਵਾਲ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਦਰਸ਼ਕ-ਗੈਲਰੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਲੋਕ ਬਾਊਂਡਰੀ ਵਾਲ ’ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੇਖਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅਖਾੜੇ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਭੀੜ ਵੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੇਖਣ ਲਈ 10 ਤੋਂ 100 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾਖ਼ਲਾ ਫੀਸ ਲੈਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫ਼ਿਲਮ ਪੱਤਰਕਾਰ ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਚਾਨਾ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਗਏ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੇਟ ’ਤੇ ਕੁਝ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ 10 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 100 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਵਸੂਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਸੂਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਲਿਖਤੀ ਜਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਚਮਕੀਲਾ-ਅਮਰਜੋਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਵੱਡੀ ਫੀਸ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ ਅਤੇ ਅਮਰਜੋਤ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਅਖਾੜੇ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੀ ਫੀਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਪਰਕ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਿਚੌਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਵੇਰਵਾ ਵੀ ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਗਏ ਪੱਖ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ‘ਪਟੋਲਾ’ ਦੇ ਕਰੈਡਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕੀਲਾ ਅਤੇ ਅਮਰਜੋਤ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਰਜ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੈਡਿਟਾਂ ਵਿੱਚ 1988 ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਵਿੱਚ Amar Singh Chamkila — Self, Live Performance ਅਤੇ Amarjyot Kaur — Self, Live Performance ਦਰਜ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਰਿੰਦਰ, ਗੁਰਚਰਨ ਪੋਹਲੀ, ਦਲਜੀਤ ਕੌਰ, ਸ਼ੋਭਿਨੀ ਸਿੰਘ, ਸਤੀਸ਼ ਕੌਲ, ਸੁਰਿੰਦਰ ਸ਼ਿੰਦਾ, ਗੌਰੀ ਖੁਰਾਨਾ, ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ, ਮੇਹਰ ਮਿੱਤਲ ਅਤੇ ਰਣਜੀਤ ਕੌਰ ਸਮੇਤ ਕਈ ਨਾਮ ਦਰਜ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਰੋਕਤ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਇਸ ਅਖਾੜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਸ਼ੋਭਿਨੀ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਕਾਨ ਦੀ ਗੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਉਪਲਬਧ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੈਡਿਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਦੇ producers ਵਜੋਂ Joginder Pardesi, Manjeet Lovely ਅਤੇ Rami Pehalwan ਦੇ ਨਾਮ ਦਰਜ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕਹੇ ਜਾਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਪਲਬਧ ਅਧਿਕਾਰਕ ਕਰੈਡਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ co-producer ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਹਨ। ‘ਪਟੋਲਾ’ 1988 ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਮਿਤੀ 25 ਮਾਰਚ 1988 ਦਰਜ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵੀਰਿੰਦਰ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਜਨਤਕ ਫ਼ਿਲਮ ਸਰੋਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸਦੀਕ ਵੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਚਮਕੀਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੈੱਬ ਆਰਕਾਈਵ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੀਤ ‘ਪਹਿਲੇ ਲਲਕਾਰੇ ਨਾਲ’ ਵੀ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਦੇ soundtrack ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਦਰਜ ਹੈ। ਚਮਕੀਲਾ-ਅਮਰਜੋਤ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੇ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ ਅਤੇ ਅਮਰਜੋਤ ਦੀ 8 ਮਾਰਚ 1988 ਨੂੰ ਮਹਿਸਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੱਤਿਆ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਪਲਬਧ ਜੀਵਨੀ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਮਿਤੀ 8 ਮਾਰਚ 1988 ਦਰਜ ਹੈ, ਜਦਕਿ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਮਿਤੀ 25 ਮਾਰਚ 1988 ਦਰਜ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕੀਲਾ-ਅਮਰਜੋਤ ਦੀ ਜੋੜੀ ਆਪਣੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੀ। ਇਹ ਤੱਥ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਨੇਮਾਈ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਦਰਦਨਾਕ ਅਧਿਆਇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੇਠ ਰਾਜ ਰੋਮਾਣਾ ਦੇ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸਥਾਨਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜੈਤੋ ਦੇ ਸੇਠ ਰਾਜ ਰੋਮਾਣਾ ਵੀ ਇਸ ਅਖਾੜੇ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਯਾਦ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਪਲਬਧ ਚੋਣ ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ 1985 ਦੀ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਰੋਮਾਣਾ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ 15,064 ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਥਾਨਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇਸ ਪੜਚੋਲ ਦੌਰਾਨ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। 2024 ਦੀ ‘ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ’ ਨੇ ਮੁੜ ਜਗਾਈ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਦੀ ਯਾਦ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ ਦੀ 2024 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ’, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਅਤੇ ਪਰਿਣੀਤੀ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ, ਨੇ ਵੀ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਿਨੇਮਾਈ ਸੰਦਰਭ ਨੂੰ ਮੁੜ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ। ਫ਼ਿਲਮ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਨੂੰ Netflix ’ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। India Today ਦੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਅਤੇ ਚਮਕੀਲਾ-ਅਮਰਜੋਤ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਅਸਲ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਵਿੱਚ ਚਮਕੀਲਾ ਅਤੇ ਅਮਰਜੋਤ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ live performance ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸੀ। ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਪੱਖ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 2024 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਲਈ ਗਈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਪੱਖ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ‘ਪਟੋਲਾ’ ਦੀ ਕਮਾਈ ਬਾਰੇ ਵੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦਾ ਪੱਖ ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ ਤਜਰਬੇ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਕਾਰਨ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਤੋਂ ਹੋਈ ਕਮਾਈ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਫਲ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿੱਤੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ‘ਪੰਜਾਬ 1947’ ਅਤੇ ‘ਸਾਂਸੋਂ ਕੀ ਸਰਗਮ’ ਦਾ ਅਧੂਰਾ ਸੁਪਨਾ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਮੁਹੱਬਤ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ‘ਪੰਜਾਬ 1947’ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ‘ਸਾਂਸੋਂ ਕੀ ਸਰਗਮ’ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਕੁਝ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀਆਂ। ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਅਸਲ ਅਤੇ ਦਰਦਨਾਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਹਾਣੀ ’ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ‘ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਮੁਹੱਬਤ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ’ ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਬਣੀਆਂ। ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਨਰਿਲੀਜ਼ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਟ ਅੱਜ ਵੀ ਬੰਬਈ ਦੀ ਇੱਕ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ OTT ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ। ‘ਪਟੋਲਾ-2’ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੀਵ ਪਰਦੇਸੀ ਵੱਲੋਂ ‘ਪਟੋਲਾ-2’ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹਕੀਕਤ ਬਣਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਉਸ ਦੌਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਯਤਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਸਿਨੇਮਾਈ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਫੈਕਟਰੀ ਤੋਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਇਤਿਹਾਸ ਤੱਕ ਅੱਜ ਸ਼ਾਇਦ ਇੱਥੇ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਨਾ ਉਹੀ ਫੈਕਟਰੀ, ਨਾ ਉਹੀ ਭੀੜ, ਨਾ ਉਹੀ ਕੈਮਰੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹੀ ਅਖਾੜਾ। ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੌਰ ਅਜੇ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕਦੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਸਰਿਆ ਬਣਦਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਚਮਕੀਲਾ ਅਤੇ ਅਮਰਜੋਤ ਦਾ ਅਖਾੜਾ ਕੈਮਰੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਹੋਇਆ ਹੋਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅੱਜ ਵੀ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾਈ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਅਣਲਿਖਿਆ ਸਫ਼ਾ ਹੈ। ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਲੋੜ ਸਿਨੇਮਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਦੇ ’ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਗਲੀਆਂ, ਫੈਕਟਰੀਆਂ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਾਊਂਡਰੀਆਂ, ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਗਾਇਕਾਂ, ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਯਾਦਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਖਿਕ ਯਾਦਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਪੁਰਾਣੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਇੰਟਰਵਿਊ, ਪੁਰਾਣੇ ਪੋਸਟਰਾਂ, ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰੀ ਕਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਆਰਕਾਈਵ ਅਤੇ ‘Punjabi Cinema Heritage Walk’ ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ਦੀਆਂ ਅਨਰਿਲੀਜ਼ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸਬੰਧੀ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੱਕਾਂ, ਪ੍ਰਿੰਟਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤੇ OTT ਰਿਲੀਜ਼ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਵਾਸੀਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ 1980ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇਸ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣੀ ਤਸਵੀਰ, ਵੀਡੀਓ, ਅਖਬਾਰੀ ਕਟਿੰਗ, ਪੋਸਟਰ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖੀ ਯਾਦ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਪੜਚੋਲ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰਿਕਾਰਡ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੱਤ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਕੀ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਵਿੱਚ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਾਲੀ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ਦੀਆਂ ਅਨਰਿਲੀਜ਼ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ OTT ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਸਾਂਝੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਕੀ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਵਿੱਚ Punjabi Cinema Heritage Walk ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਕੀ ਪੁਰਾਣੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕੀ ‘ਪਟੋਲਾ-2’ ਵਿੱਚ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਥਾਨ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮੀ ਲੋਕੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਨਕਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਖਿਕ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਆਡੀਓ-ਵੀਡੀਓ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਹਿਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਸੰਦਰਭ ਅਤੇ ਤੱਥ-ਜਾਂਚ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਦੇ ਉਪਲਬਧ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਰੈਡਿਟਾਂ ਵਿੱਚ 1988 ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਇਸ ਦੇ producers ਅਤੇ cast ਦਰਜ ਹਨ। ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ ਅਤੇ ਅਮਰਜੋਤ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ Live Performance/Akhara ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਚਮਕੀਲਾ ਦਾ ‘ਪਹਿਲੇ ਲਲਕਾਰੇ ਨਾਲ’ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਦੇ soundtrack ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਦਰਜ ਹੈ। 2024 ਦੀ ‘ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਚਮਕੀਲਾ’ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ‘ਪਟੋਲਾ’ ਨਾਲ ਜੁੜੇ cinematic references ਬਾਰੇ India Today ਨੇ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। 1985 ਦੀ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਰੋਮਾਣਾ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਡਿਸਕਲੇਮਰ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਲੋਕੇਸ਼ਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤ ਜਾਂ ਮਲਕੀਅਤ, ਗੇਟ ’ਤੇ ਦਾਖ਼ਲਾ ਫੀਸ ਦੀ ਵਸੂਲੀ, ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਰਾਜ ਰੋਮਾਣਾ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਗੀ, ਚਮਕੀਲਾ-ਅਮਰਜੋਤ ਦੀ ਫੀਸ, ‘ਪਟੋਲਾ’ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਅਨਰਿਲੀਜ਼ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਟਾਂ ਸਬੰਧੀ ਕੁਝ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਯਾਦਾਂ ਜਾਂ ਜੇ.ਪੀ. ਪਰਦੇਸੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਗਏ ਪੱਖ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਤੱਥ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੜਚੋਲ ਲਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਦਾਅਵਿਆਂ ਅਤੇ ਯਾਦਾਂ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਬਾਰੇ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜਾ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੱਖ ਦਾ ਜਵਾਬ, ਅਧਿਕਾਰਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੜਚੋਲ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਦੇ ਸਿਨੇਮਾਈ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣਾ, ਸਥਾਨਕ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਬੱਧ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।

Deepak Kumar Garg

Tyre Shop ਕੋਟਕਪੂਰਾ, ਫਰੀਦਕੋਟ, ਪੰਜਾਬ•

3 hrs ago