मोजाबंदी स्मशानभूमी मोजणी प्रकरण तापले; तांत्रिक गैरप्रकाराच्या आरोपांनी प्रशासनासमोर नवे प्रश्न तालुका भूमी अभिलेख कार्यालयाच्या कार्यपद्धतीवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारे प्रकरण रिसोड तालुक्यातील मोजाबंदी येथील समोर आले असून, स्मशानभूमीच्या जागेच्या अधिकृत डिजिटल मोजणीमध्ये तांत्रिक गैरप्रकार झाल्याचा आरोप अर्जदार व ग्रामस्थांनी केला आहे. डिजिटल मोजणी शिटवरील कोऑर्डिनेटनुसार हद्द निश्चित करण्याऐवजी त्यात फेरफार अथवा वेगळ्या पद्धतीने हद्द दर्शविण्याचा प्रयत्न झाल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. या संदर्भातील व्हिडिओ पुरावा समोर आल्याचा दावा ग्रामस्थांनी केला असून, त्यामुळे भूमी अभिलेख विभागाच्या कामकाजाबाबत खळबळ उडाली आहे. २० मार्च रोजी पहिली मोजणी संबंधित स्मशानभूमीच्या जागेची पहिली मोजणी २० मार्च २०२६ रोजी करण्यात आली होती. त्यानंतर ६ एप्रिल २०२६ रोजी हद्दीच्या खुणा चुकीच्या पद्धतीने देण्यात आल्याचा आरोप अर्जदार संतोष काळे व इतर ग्रामस्थांनी केला. याबाबत त्यांनी तत्काळ हरकत नोंदवून संबंधित भूमी अभिलेख अधिकाऱ्यांकडे दाद मागितली.हरकतीनंतर विशेष पथकाची मोका तपासणी अर्जदारांच्या हरकतीची दखल घेत उपअधीक्षक भूमी अभिलेख कार्यालयाकडून २९ एप्रिल २०२६ रोजी तीन भूमापकांचे विशेष पथक मोका तपासणीसाठी पाठविण्यात आल्याचे ग्रामस्थांचे म्हणणे आहे. या पथकाने प्रत्यक्ष जागेची पाहणी करून अहवाल सादर केला. त्यानंतर उपअधीक्षक भूमी अभिलेख अधिकाऱ्यांनी संबंधित भूमापकाला पत्र देऊन मोजणी काम आणि दुरुस्तीच्या कामामध्ये तफावत असल्याचे निदर्शनास आणून दिल्याचा दावा करण्यात आला आहे. तसेच २५ जून २०२६ पर्यंत हद्दीच्या खुणा देण्याचे स्पष्ट निर्देश देण्यात आले होते. आदेशाचे पालन न झाल्यास कारवाई करण्यात येईल, असेही पत्रात नमूद असल्याचे ग्रामस्थांचे म्हणणे आहे. १५ जुलैची नोटीस; मात्र कर्मचारी मोक्यावर पोहोचलेच नाहीत? यानंतर दुरुस्ती मोजणीतील हद्दीच्या खुणा निश्चित करण्यासाठी १५ जुलै २०२६ रोजी नोटीस बजावण्यात आली. संबंधित सर्व पक्षांना त्याबाबत कळविण्यात आले होते. अर्जदार पोलिस बंदोबस्तासह मोक्यावर उपस्थित राहिले; मात्र त्या दिवशी भूमी अभिलेख कार्यालयातील कोणताही कर्मचारी मोक्यावर आला नसल्याचा आरोप अर्जदारांनी केला आहे. या प्रकारानंतर अर्जदारांनी उपअधीक्षक भूमी अभिलेख अधिकारी, जिल्हा अधीक्षक भूमी अभिलेख अधिकारी, जिल्हाधिकारी कार्यालय तसेच उपसंचालक भूमी अभिलेख, अमरावती यांच्याकडे तक्रार केली. वरिष्ठ पातळीवरून कोऑर्डिनेटनुसार पडताळणीचे निर्देश तक्रारीनंतर वरिष्ठ पातळीवरून संबंधित मोजणी नकाशा व शिटवर दर्शविण्यात आलेल्या कोऑर्डिनेटनुसार प्रत्यक्ष हद्द दर्शविण्यात आली आहे किंवा नाही, याची पडताळणी करून अहवाल सादर करण्याचे निर्देश देण्यात आल्याचे ग्रामस्थांनी सांगितले. मात्र, याच काळात डिजिटल मोजणी शिटमधील तांत्रिक माहिती बाजूला ठेवून हद्द निश्चित करण्याचा प्रयत्न झाल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. शिरस्तेदाराने डिजिटल मोजणी शिटवरील माहिती डावलून तांत्रिक पद्धतीत अनियमितता केल्याचा दावा ग्रामस्थांनी केला असून, या संपूर्ण प्रक्रियेचा व्हिडिओ पुरावा उपलब्ध असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे.डिजिटल मोजणी शिट’चा आधार नेमका घेतला का? स्मशानभूमीची जागा ही सार्वजनिक उपयोगाची असल्याने तिच्या हद्दीबाबत कोणतीही संदिग्धता राहू नये, अशी ग्रामस्थांची भूमिका आहे. अधिकृत डिजिटल मोजणीमध्ये नोंदविलेल्या कोऑर्डिनेटच्या आधारेच हद्द निश्चित केली जाणे अपेक्षित असताना प्रत्यक्ष मोजणी प्रक्रियेत त्याचे पालन झाले का, हा मुख्य प्रश्न आता उपस्थित झाला आहे. जिल्हा तांत्रिक पथकाकडून ‘सुपर मोजणी’ची मागणी संपूर्ण प्रकरणाची निष्पक्ष तांत्रिक पडताळणी करण्यासाठी जिल्हास्तरावरील तांत्रिक पथकामार्फत सुपर मोजणी करण्यात यावी,अशी मागणी ग्रामस्थांनी केली आहे. स्मशानभूमीची जागा सुरक्षित ठेवून तिच्या वास्तविक हद्दी निश्चित कराव्यात, तसेच यापूर्वी झालेल्या मोजणीतील त्रुटींची स्वतंत्र चौकशी करण्यात यावी, अशीही मागणी करण्यात आली आहे. संबंधितांवर कारवाईची मागणी; आंदोलनाचा इशारा वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या आदेशांची अंमलबजावणी झाली नाही, असा आरोप करत ग्रामस्थांनी संबंधित शिरस्तेदार व भूमापकांच्या भूमिकेची चौकशी करण्याची मागणी केली आहे. तांत्रिक गैरप्रकार अथवा जाणीवपूर्वक नियमबाह्य कृती आढळल्यास संबंधितांवर कायदेशीर कारवाई करावी, अशी मागणीही करण्यात आली आहे. तसेच प्रकरणाची स्वतंत्र चौकशी करून दोषींवर गुन्हा दाखल करण्यात यावा आणि स्मशानभूमीची जागा कायमस्वरूपी सुरक्षित करण्यात यावी, अन्यथा तीव्र आंदोलन छेडण्यात येईल, असा इशारा ग्रामस्थांनी दिला आहे. दरम्यान, या प्रकरणातील आरोपांबाबत संबंधित भूमी अभिलेख अधिकारी, शिरस्तेदार व भूमापकांची अधिकृत बाजू समोर आलेली नसून, त्यांची भूमिका स्पष्ट झाल्यानंतरच प्रकरणाचे संपूर्ण चित्र स्पष्ट होणार आहे.

के.के. रिपोर्टर

Spa रिसोड, वाशिम, महाराष्ट्र•

1 hr ago

मोजाबंदी स्मशानभूमी मोजणी प्रकरण तापले; तांत्रिक गैरप्रकाराच्या आरोपांनी प्रशासनासमोर नवे प्रश्न तालुका भूमी अभिलेख कार्यालयाच्या कार्यपद्धतीवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारे प्रकरण रिसोड तालुक्यातील मोजाबंदी येथील समोर आले असून, स्मशानभूमीच्या जागेच्या अधिकृत डिजिटल मोजणीमध्ये तांत्रिक गैरप्रकार झाल्याचा आरोप अर्जदार व ग्रामस्थांनी केला आहे. डिजिटल मोजणी शिटवरील कोऑर्डिनेटनुसार हद्द निश्चित करण्याऐवजी त्यात फेरफार अथवा वेगळ्या पद्धतीने हद्द दर्शविण्याचा प्रयत्न झाल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. या संदर्भातील व्हिडिओ पुरावा समोर आल्याचा दावा ग्रामस्थांनी केला असून, त्यामुळे भूमी अभिलेख विभागाच्या कामकाजाबाबत खळबळ उडाली आहे. २० मार्च रोजी पहिली मोजणी संबंधित स्मशानभूमीच्या जागेची पहिली मोजणी २० मार्च २०२६ रोजी करण्यात आली होती. त्यानंतर ६ एप्रिल २०२६ रोजी हद्दीच्या खुणा चुकीच्या पद्धतीने देण्यात आल्याचा आरोप अर्जदार संतोष काळे व इतर ग्रामस्थांनी केला. याबाबत त्यांनी तत्काळ हरकत नोंदवून संबंधित भूमी अभिलेख अधिकाऱ्यांकडे दाद मागितली.हरकतीनंतर विशेष पथकाची मोका तपासणी अर्जदारांच्या हरकतीची दखल घेत उपअधीक्षक भूमी अभिलेख कार्यालयाकडून २९ एप्रिल २०२६ रोजी तीन भूमापकांचे विशेष पथक मोका तपासणीसाठी पाठविण्यात आल्याचे ग्रामस्थांचे म्हणणे आहे. या पथकाने प्रत्यक्ष जागेची पाहणी करून अहवाल सादर केला. त्यानंतर उपअधीक्षक भूमी अभिलेख अधिकाऱ्यांनी संबंधित भूमापकाला पत्र देऊन मोजणी काम आणि दुरुस्तीच्या कामामध्ये तफावत असल्याचे निदर्शनास आणून दिल्याचा दावा करण्यात आला आहे. तसेच २५ जून २०२६ पर्यंत हद्दीच्या खुणा देण्याचे स्पष्ट निर्देश देण्यात आले होते. आदेशाचे पालन न झाल्यास कारवाई करण्यात येईल, असेही पत्रात नमूद असल्याचे ग्रामस्थांचे म्हणणे आहे. १५ जुलैची नोटीस; मात्र कर्मचारी मोक्यावर पोहोचलेच नाहीत? यानंतर दुरुस्ती मोजणीतील हद्दीच्या खुणा निश्चित करण्यासाठी १५ जुलै २०२६ रोजी नोटीस बजावण्यात आली. संबंधित सर्व पक्षांना त्याबाबत कळविण्यात आले होते. अर्जदार पोलिस बंदोबस्तासह मोक्यावर उपस्थित राहिले; मात्र त्या दिवशी भूमी अभिलेख कार्यालयातील कोणताही कर्मचारी मोक्यावर आला नसल्याचा आरोप अर्जदारांनी केला आहे. या प्रकारानंतर अर्जदारांनी उपअधीक्षक भूमी अभिलेख अधिकारी, जिल्हा अधीक्षक भूमी अभिलेख अधिकारी,

जिल्हाधिकारी कार्यालय तसेच उपसंचालक भूमी अभिलेख, अमरावती यांच्याकडे तक्रार केली. वरिष्ठ पातळीवरून कोऑर्डिनेटनुसार पडताळणीचे निर्देश तक्रारीनंतर वरिष्ठ पातळीवरून संबंधित मोजणी नकाशा व शिटवर दर्शविण्यात आलेल्या कोऑर्डिनेटनुसार प्रत्यक्ष हद्द दर्शविण्यात आली आहे किंवा नाही, याची पडताळणी करून अहवाल सादर करण्याचे निर्देश देण्यात आल्याचे ग्रामस्थांनी सांगितले. मात्र, याच काळात डिजिटल मोजणी शिटमधील तांत्रिक माहिती बाजूला ठेवून हद्द निश्चित करण्याचा प्रयत्न झाल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. शिरस्तेदाराने डिजिटल मोजणी शिटवरील माहिती डावलून तांत्रिक पद्धतीत अनियमितता केल्याचा दावा ग्रामस्थांनी केला असून, या संपूर्ण प्रक्रियेचा व्हिडिओ पुरावा उपलब्ध असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे.डिजिटल मोजणी शिट’चा आधार नेमका घेतला का? स्मशानभूमीची जागा ही सार्वजनिक उपयोगाची असल्याने तिच्या हद्दीबाबत कोणतीही संदिग्धता राहू नये, अशी ग्रामस्थांची भूमिका आहे. अधिकृत डिजिटल मोजणीमध्ये नोंदविलेल्या कोऑर्डिनेटच्या आधारेच हद्द निश्चित केली जाणे अपेक्षित असताना प्रत्यक्ष मोजणी प्रक्रियेत त्याचे पालन झाले का, हा मुख्य प्रश्न आता उपस्थित झाला आहे. जिल्हा तांत्रिक पथकाकडून ‘सुपर मोजणी’ची मागणी संपूर्ण प्रकरणाची निष्पक्ष तांत्रिक पडताळणी करण्यासाठी जिल्हास्तरावरील तांत्रिक पथकामार्फत सुपर मोजणी करण्यात यावी,अशी मागणी ग्रामस्थांनी केली आहे. स्मशानभूमीची जागा सुरक्षित ठेवून तिच्या वास्तविक हद्दी निश्चित कराव्यात, तसेच यापूर्वी झालेल्या मोजणीतील त्रुटींची स्वतंत्र चौकशी करण्यात यावी, अशीही मागणी करण्यात आली आहे. संबंधितांवर कारवाईची मागणी; आंदोलनाचा इशारा वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या आदेशांची अंमलबजावणी झाली नाही, असा आरोप करत ग्रामस्थांनी संबंधित शिरस्तेदार व भूमापकांच्या भूमिकेची चौकशी करण्याची मागणी केली आहे. तांत्रिक गैरप्रकार अथवा जाणीवपूर्वक नियमबाह्य कृती आढळल्यास संबंधितांवर कायदेशीर कारवाई करावी, अशी मागणीही करण्यात आली आहे. तसेच प्रकरणाची स्वतंत्र चौकशी करून दोषींवर गुन्हा दाखल करण्यात यावा आणि स्मशानभूमीची जागा कायमस्वरूपी सुरक्षित करण्यात यावी, अन्यथा तीव्र आंदोलन छेडण्यात येईल, असा इशारा ग्रामस्थांनी दिला आहे. दरम्यान, या प्रकरणातील आरोपांबाबत संबंधित भूमी अभिलेख अधिकारी, शिरस्तेदार व भूमापकांची अधिकृत बाजू समोर आलेली नसून, त्यांची भूमिका स्पष्ट झाल्यानंतरच प्रकरणाचे संपूर्ण चित्र स्पष्ट होणार आहे.