ज्योतिबाच्या डोंगरावर एक रहस्यमयी मंदिर ज्योतिबाच्या नावानं चांगलभल... कोल्हापुरचे ज्योतिबा मंदिर हे लाखो भाविकांचे श्रद्धास्थान आणि अनेकांचे कुलदैवत आहे. ज्योतिबा मंदिराचा परिसर अतिशय नयनरम्य आहे. याच ज्योतिबाच्या डोंगरावर एक रहस्यमयी मंदिर देखील आहे. पर्यटकांना या मंदिराविषयी माहिती नाही. ज्योतिबा डोंगराच्या कुशीत दडलेलं एक प्राचीन रहस्य! बाहेरून एखाद्या दगडांच्या ढिगाऱ्यासारखं दिसणारं हे मंदिर आतून मात्र इंजिनिअरिंगचा अद्भूत नमुना आहे. 99 टक्के पर्यटकांना माहीत नसलेल्या 'तोरण भैरव' मंदिराची ही खास झलक. तोरण भैरव - केदारनाथांचे सेनापती: तोरण भैरव हे श्री केदारनाथांचे (जोतिबा) मुख्य सेनापती मानले जातात. अष्टभैरवांपैकी एक असलेल्या या देवाचे मंदिर मुख्य जोतिबा मंदिरापासून काही अंतरावर, दरीच्या अगदी टोकावर वसलेले आहे. बाहेरून साधारण, आतून अद्भूत : या मंदिराचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे याचे बाह्य स्वरूप. डोंगरावरून उतरताना हे मंदिर केवळ दगडांचा ढिगारा वाटते, पण गाभाऱ्यात प्रवेश करताच डोळ्यांचे पारणे फिटवणारे कोरीव काम समोर येते. द्रविड आणि चालुक्य शैलीचा संगम : या मंदिराचे स्थापत्य द्रविड आणि चालुक्य शैलीचे मिश्रण आहे. अखंड दगडी शिळांवर केलेले नक्षीकाम आणि अष्टदल चौकटी आजही शेकडो वर्षांचा इतिहास जिवंत करतात. पेललेला भार आणि भव्य खांब : मंदिराचा संपूर्ण भार आजही त्या भव्य आणि कोरीव दगडी खांबांवर उभा आहे. या खांबांवरील सूक्ष्म कलाकुसर पाहून त्या काळातील कारागिरांच्या कौशल्याची कल्पना येते. संवर्धनाची गरज असलेला वारसा : दुर्लक्ष आणि काळाच्या ओघात या मंदिराची मोठी पडझड झाली आहे. मंदिराच्या छतावर झाडे झुडपे उगवली असून अनेक मौल्यवान दगडी शिळा विखुरलेल्या अवस्थेत आहेत. हा ऐतिहासिक वारसा जतन करणे काळाची गरज आहे. पुढच्या वेळी जोतिबाच्या दर्शनाला जाल, तेव्हा ५ मिनिटांचा वेळ काढून या गुपित मंदिराला नक्की भेट द्या. विस्तीर्ण दरीचा नजारा आणि प्राचीन शांतता तुम्हाला एका वेगळ्या जगात घेऊन जाईल.

Digambar Yadav

Logistics Coordinator भुदरगड, कोल्हापूर, महाराष्ट्र•

1 hr ago

ज्योतिबाच्या डोंगरावर एक रहस्यमयी मंदिर ज्योतिबाच्या नावानं चांगलभल... कोल्हापुरचे ज्योतिबा मंदिर हे लाखो भाविकांचे श्रद्धास्थान आणि अनेकांचे कुलदैवत आहे. ज्योतिबा मंदिराचा परिसर अतिशय नयनरम्य आहे. याच ज्योतिबाच्या डोंगरावर एक रहस्यमयी मंदिर देखील आहे. पर्यटकांना या मंदिराविषयी माहिती नाही. ज्योतिबा डोंगराच्या कुशीत दडलेलं एक प्राचीन रहस्य! बाहेरून एखाद्या दगडांच्या ढिगाऱ्यासारखं दिसणारं हे मंदिर आतून मात्र इंजिनिअरिंगचा अद्भूत नमुना आहे. 99 टक्के पर्यटकांना माहीत नसलेल्या 'तोरण भैरव' मंदिराची ही खास झलक. तोरण भैरव - केदारनाथांचे सेनापती: तोरण भैरव हे श्री केदारनाथांचे (जोतिबा) मुख्य सेनापती मानले जातात. अष्टभैरवांपैकी

एक असलेल्या या देवाचे मंदिर मुख्य जोतिबा मंदिरापासून काही अंतरावर, दरीच्या अगदी टोकावर वसलेले आहे. बाहेरून साधारण, आतून अद्भूत : या मंदिराचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे याचे बाह्य स्वरूप. डोंगरावरून उतरताना हे मंदिर केवळ दगडांचा ढिगारा वाटते, पण गाभाऱ्यात प्रवेश करताच डोळ्यांचे पारणे फिटवणारे कोरीव काम समोर येते. द्रविड आणि चालुक्य शैलीचा संगम : या मंदिराचे स्थापत्य द्रविड आणि चालुक्य शैलीचे मिश्रण आहे. अखंड दगडी शिळांवर केलेले नक्षीकाम आणि अष्टदल चौकटी आजही शेकडो वर्षांचा इतिहास जिवंत करतात. पेललेला भार आणि भव्य खांब : मंदिराचा संपूर्ण

भार आजही त्या भव्य आणि कोरीव दगडी खांबांवर उभा आहे. या खांबांवरील सूक्ष्म कलाकुसर पाहून त्या काळातील कारागिरांच्या कौशल्याची कल्पना येते. संवर्धनाची गरज असलेला वारसा : दुर्लक्ष आणि काळाच्या ओघात या मंदिराची मोठी पडझड झाली आहे. मंदिराच्या छतावर झाडे झुडपे उगवली असून अनेक मौल्यवान दगडी शिळा विखुरलेल्या अवस्थेत आहेत. हा ऐतिहासिक वारसा जतन करणे काळाची गरज आहे. पुढच्या वेळी जोतिबाच्या दर्शनाला जाल, तेव्हा ५ मिनिटांचा वेळ काढून या गुपित मंदिराला नक्की भेट द्या. विस्तीर्ण दरीचा नजारा आणि प्राचीन शांतता तुम्हाला एका वेगळ्या जगात घेऊन जाईल.