छत्रपती फाऊंडेशन, गोगरीचे संस्थापक-अध्यक्ष गणेश नारायणराव बोथे यांनी 'ओळखीने पोट भरत नसते… स्वतःच्या कर्तृत्वावर उभे राहणेच खरे यश' या लेखात एक महत्त्वपूर्ण विचार मांडला आहे. अनेकजण मोठ्या अभिमानाने प्रभावशाली व्यक्तींशी असलेल्या आपल्या ओळखीचा उल्लेख करतात, आणि चांगल्या व्यक्तींशी संबंध असणे, त्यांचे मार्गदर्शन मिळणे, किंवा त्यांच्या सहवासातून अनुभव मिळणे ही आयुष्यातील एक मोठी संपत्तीच असते. मात्र, लेखक बोथे यांनी स्पष्टपणे म्हटले आहे की, ओळख केवळ संधी निर्माण करू शकते, परंतु यश मिळवून देण्याचे काम ती स्वतः करत नाही. आज अनेक तरुण या भ्रमात जगत असल्याचे दिसते की, एखादा नेता, अधिकारी किंवा प्रभावशाली व्यक्ती आपल्याला ओळखत असल्यामुळे एक दिवस ते आपले आयुष्य सुवर्णमय करतील. अशा निरर्थक अपेक्षांमध्ये अनेकांची वर्षे निघून जातात, ज्यामुळे स्वतःच्या प्रगतीसाठी आवश्यक असलेले शिक्षण, कौशल्ये, व्यवसाय आणि परिश्रम याकडे त्यांचे दुर्लक्ष होते. याचा परिणाम म्हणून, हातात केवळ ओळखीचे समाधान उरते आणि भविष्य रिकामे राहते. बोथे यांनी आजच्या राजकारणाचे उदाहरण देत सांगितले की, परिस्थिती क्षणाक्षणाला बदलत असते; अनेक लोकप्रतिनिधी क्षणार्धात पक्षांतर करतात, ज्यामुळे एखाद्या व्यक्तीवर किंवा पक्षावर आपले संपूर्ण भविष्य अवलंबून ठेवणे अत्यंत धोकादायक ठरू शकते. राजकीय समीकरणे, पदे आणि निष्ठा बदलत असल्या तरी आपल्या कुटुंबाची जबाबदारी आणि आयुष्यातील संघर्ष मात्र कधीच बदलत नाही. अनेक कार्यकर्ते वर्षानुवर्षे नेत्यांच्या मागे फिरून सभा, मोर्चे, प्रचार आणि समारंभांमध्ये आपले तारुण्य खर्ची घालतात, तात्पुरत्या सोयींमुळे समाधानी होतात; परंतु नेते आपल्या राजकीय वाटचालीत पुढे निघून जातात आणि कार्यकर्ते मात्र पुन्हा नव्याने संघर्ष करत राहतात. लेखकाचे म्हणणे आहे की, याचा अर्थ नेत्यांशी संबंध ठेवू नये असा नाही. उलट, चांगल्या व्यक्तींशी संबंध जोपासावेत, त्यांच्याकडून शिकावे आणि मार्गदर्शन घ्यावे, पण स्वतःचे भविष्य दुसऱ्याच्या हातात कधीही देऊ नये. आपल्या आयुष्याची जबाबदारी शेवटी आपल्यालाच घ्यावी लागते. जगात कोणतीही ओळख कायमची नसते; पदे बदलतात, सत्ता बदलते, परिस्थिती बदलते, पण ज्ञान, कष्ट, प्रामाणिकपणा आणि कौशल्य या चार गोष्टी कधीच साथ सोडत नाहीत. म्हणूनच, स्वतःला सक्षम बनविण्यात गुंतवणूक करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. ओळखी कदाचित तुमच्यासाठी दार उघडू शकतील, पण त्यातून आत चालत जाण्याचे काम स्वतःलाच करावे लागते. मानवी आयुष्य एकदाच मिळते आणि ते दुसऱ्यांच्या सावलीत उभे राहण्यात नव्हे, तर स्वतःच्या कर्तृत्वाचा सूर्य उगवण्यात सार्थक होते, असे गणेश पाटील बोथे यांनी नमूद केले आहे. लोकांच्या ओळखी जोडा, पण स्वतःची ओळख निर्माण करण्याचे ध्येय कधीही विसरू नका. नेत्यांकडून कदाचित पार्टी मिळू शकते, पण स्वतःचे घर, स्वतःचे भविष्य आणि स्वतःचा सन्मान उभारण्यासाठी स्वतःच घाम गाळावा लागतो, कारण ओळखीने पोट भरत नाही, तर ते कर्तृत्वाने, परिश्रमाने आणि स्वाभिमानाने भरते, असे या लेखात ठामपणे सांगितले आहे.

Ganesh Bothe

मंगरूळपीर, वाशिम, महाराष्ट्र•

3 hrs ago

छत्रपती फाऊंडेशन, गोगरीचे संस्थापक-अध्यक्ष गणेश नारायणराव बोथे यांनी 'ओळखीने पोट भरत नसते… स्वतःच्या कर्तृत्वावर उभे राहणेच खरे यश' या लेखात एक महत्त्वपूर्ण विचार मांडला आहे. अनेकजण मोठ्या अभिमानाने प्रभावशाली व्यक्तींशी असलेल्या आपल्या ओळखीचा उल्लेख करतात, आणि चांगल्या व्यक्तींशी संबंध असणे, त्यांचे मार्गदर्शन मिळणे, किंवा त्यांच्या सहवासातून अनुभव मिळणे ही आयुष्यातील एक मोठी संपत्तीच असते. मात्र, लेखक बोथे यांनी स्पष्टपणे म्हटले आहे की, ओळख केवळ संधी निर्माण करू शकते, परंतु यश मिळवून देण्याचे काम ती स्वतः करत नाही. आज अनेक तरुण या भ्रमात जगत असल्याचे दिसते की, एखादा नेता, अधिकारी किंवा प्रभावशाली व्यक्ती आपल्याला ओळखत असल्यामुळे एक दिवस ते आपले आयुष्य सुवर्णमय करतील. अशा निरर्थक अपेक्षांमध्ये अनेकांची वर्षे निघून जातात, ज्यामुळे स्वतःच्या प्रगतीसाठी आवश्यक असलेले शिक्षण, कौशल्ये, व्यवसाय आणि परिश्रम याकडे त्यांचे दुर्लक्ष होते. याचा परिणाम म्हणून, हातात केवळ ओळखीचे समाधान उरते आणि भविष्य रिकामे राहते. बोथे यांनी आजच्या राजकारणाचे उदाहरण देत सांगितले की, परिस्थिती क्षणाक्षणाला बदलत असते; अनेक लोकप्रतिनिधी क्षणार्धात पक्षांतर करतात, ज्यामुळे एखाद्या व्यक्तीवर किंवा पक्षावर आपले संपूर्ण भविष्य अवलंबून ठेवणे अत्यंत धोकादायक ठरू शकते. राजकीय समीकरणे, पदे आणि निष्ठा बदलत असल्या तरी आपल्या कुटुंबाची जबाबदारी आणि आयुष्यातील संघर्ष मात्र कधीच बदलत नाही. अनेक कार्यकर्ते वर्षानुवर्षे नेत्यांच्या मागे फिरून सभा, मोर्चे, प्रचार आणि समारंभांमध्ये आपले तारुण्य खर्ची घालतात, तात्पुरत्या सोयींमुळे समाधानी होतात; परंतु नेते आपल्या राजकीय वाटचालीत पुढे निघून जातात आणि कार्यकर्ते मात्र पुन्हा नव्याने संघर्ष करत राहतात. लेखकाचे म्हणणे आहे की, याचा अर्थ नेत्यांशी संबंध ठेवू नये असा नाही. उलट, चांगल्या व्यक्तींशी संबंध जोपासावेत, त्यांच्याकडून शिकावे आणि मार्गदर्शन घ्यावे, पण स्वतःचे भविष्य दुसऱ्याच्या हातात कधीही देऊ नये. आपल्या आयुष्याची जबाबदारी शेवटी आपल्यालाच घ्यावी लागते. जगात कोणतीही ओळख कायमची नसते; पदे बदलतात, सत्ता बदलते, परिस्थिती बदलते, पण ज्ञान, कष्ट, प्रामाणिकपणा आणि कौशल्य या चार गोष्टी कधीच साथ सोडत नाहीत. म्हणूनच, स्वतःला सक्षम बनविण्यात गुंतवणूक करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. ओळखी कदाचित तुमच्यासाठी दार उघडू शकतील, पण त्यातून आत चालत जाण्याचे काम स्वतःलाच करावे लागते. मानवी आयुष्य एकदाच मिळते आणि ते दुसऱ्यांच्या सावलीत उभे राहण्यात नव्हे, तर स्वतःच्या कर्तृत्वाचा सूर्य उगवण्यात सार्थक होते, असे गणेश पाटील बोथे यांनी नमूद केले आहे. लोकांच्या ओळखी जोडा, पण स्वतःची ओळख निर्माण करण्याचे ध्येय कधीही विसरू नका. नेत्यांकडून कदाचित पार्टी मिळू शकते, पण स्वतःचे घर, स्वतःचे भविष्य आणि स्वतःचा सन्मान उभारण्यासाठी स्वतःच घाम गाळावा लागतो, कारण ओळखीने पोट भरत नाही, तर ते कर्तृत्वाने, परिश्रमाने आणि स्वाभिमानाने भरते, असे या लेखात ठामपणे सांगितले आहे.