#ଷଡ଼ରିପୁ ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରରେ ବାସ କରୁଥିବା ଏହି ଛଅଟି ଅଦୃଶ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ବା 'ଷଡ଼ ରିପୁ' ଆମର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ବ୍ୟବହାରିକ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାଧକ। ସେଗୁଡିକ କଣ କଣ? ଆମେ କିଭଳି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା? ୧. କାମ (ଅଦମ୍ୟ ଲାଳସା ବା ଇଚ୍ଛା) ସାଧାରଣତଃ 'କାମ' କହିଲେ ଲୋକେ କେବଳ ଶାରୀରିକ ବା ଯୌନ ଲାଳସାକୁ ବୁଝନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଏହାର ପରିସର ବହୁତ ବଡ଼। ଯେକୌଣସି ଜିନିଷ— ସେ ଧନ ହେଉ, ସମ୍ମାନ ହେଉ, ପଦବୀ ହେଉ କିମ୍ବା କୌଣସି ବସ୍ତୁ ହେଉ— ତାକୁ ପାଇବା ପାଇଁ ମନରେ ଉଠୁଥିବା ଅସୀମିତ ଏବଂ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଇଚ୍ଛା ହିଁ ହେଉଛି କାମ। ଏହା ହେଉଛି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ରିପୁର ଜନନୀ। ଯେତେବେଳେ ଆମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ଆମ ଭିତରେ 'ଲୋଭ' ଆସେ ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ ନାହିଁ, 'କ୍ରୋଧ' ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା? ବିବେକର ପ୍ରୟୋଗ: କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ଜାଗ୍ରତ ହେବା ମାତ୍ରେ ନିଜକୁ ପଚାରନ୍ତୁ ଯେ ଏହା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତରେ 'ଆବଶ୍ୟକ' କି କେବଳ ଏକ 'କାମନା'। ଠିକ୍ ଓ ଭୁଲ୍ ଚିହ୍ନିବାର ଶକ୍ତି (ବିବେକ) ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତୁ। ବୈରାଗ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ: ସାଂସାରିକ ବସ୍ତୁ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମ୍ କରନ୍ତୁ। ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ଯେ ବାହାରର କୌଣସି ବସ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ଦେଇପାରିବ ନାହିଁ l ୨.କ୍ରୋଧ(ରାଗ ବା ବିନାଶକାରୀ କୋପ) ମଣିଷର ଆଶା ବା କାମନାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ, ମନରେ ଯେଉଁ ଉଗ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତାହା ହେଉଛି କ୍ରୋଧ। କ୍ରୋଧ ହେଉଛି ମନର ଏକ ନିଆଁ। ଗୋଟିଏ ଗରମ ଲୁହା ଯେପରି ପ୍ରଥମେ ନିଜେ ତତେ ଓ ପରେ ଅନ୍ୟକୁ ପୋଡ଼େ, କ୍ରୋଧିତ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରଥମେ ନିଜର ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ନଷ୍ଟ କରେ ଏବଂ ପରେ ଅନ୍ୟର କ୍ଷତି କରେ। ଏହା ଆମର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବିଚାର ଶକ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦିଏ। କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା ? କ୍ଷମା ଓ ସହନଶୀଳତା: ଯିଏ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଘାତ ଦେଇଛି, ତାକୁ କ୍ଷମା ଦେବାର ମନୋବଳ ରଖନ୍ତୁ। କ୍ଷମା ହେଉଛି କ୍ରୋଧର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଔଷଧ। ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବିଳମ୍ବ: ରାଗ ଆସିବା ମାତ୍ରେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତୁ, ଲମ୍ବା ଶ୍ୱାସ ନିଅନ୍ତୁ ଏବଂ କିଛି ସମୟ ନୀରବ ରୁହନ୍ତୁ। ୩. ଲୋଭ(ଅତ୍ୟଧିକ ପାଇବାର ତୃଷ୍ଣା) ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ନଥାଇ ମଧ୍ୟ ଆହୁରି ଅଧିକ ସଞ୍ଚୟ କରିବାର ଲାଳସା ହେଉଛି ଲୋଭ। ଲୋଭୀ ବ୍ୟକ୍ତି କେବେବି ତୃପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଅଧିକ ପାଇବାର ନିଶାରେ ସେ ନ୍ୟାୟ-ଅନ୍ୟାୟ ଭୁଲିଯାଏ ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତି, ପ୍ରତାରଣା ଆଦି ଖରାପ କାମ କରିବାକୁ ପଛାଏ ନାହିଁ। ଲୋଭ ମଣିଷକୁ ସ୍ୱାର୍ଥପର କରିଦିଏ। କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା ? ସନ୍ତୋଷ: ନିଜ ପାଖରେ ଯାହା ଅଛି, ତାକୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ମନେ କରି ସେଥିରେ ଖୁସି ରହିବା ଶିଖନ୍ତୁ। ଆମର ଆବଶ୍ୟକତା କମ୍, କିନ୍ତୁ ଆମର ଲୋଭର କୌଣସି ସୀମା ନାହିଁ ବୋଲି ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରନ୍ତୁ। ଦାନ କରିବାର ଅଭ୍ୟାସ: ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଅସହାୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତୁ। ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମନରୁ ଲୋଭ କମିଯାଏ ଏବଂ ପ୍ରକୃତ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ। ୪. ମୋହ (ଅନ୍ଧ ଆସକ୍ତି ବା ଅଜ୍ଞାନତା) ମୋହ ହେଉଛି ବାସ୍ତବିକତାକୁ ଦେଖି ନପାରିବାର ଅଜ୍ଞାନତା। ନିଜର ପରିବାର, ସନ୍ତାନ, ଧନ, ସମ୍ପତ୍ତି ବା ନିଜର ଶରୀର ପ୍ରତି ଏତେମାତ୍ରାରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇଯିବା ଯେ ଭଲ-ମନ୍ଦର ବିଚାର କରିନପାରିବା। ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ମଣିଷ ଏହି ଅସ୍ଥାୟୀ ସଂସାରକୁ ସ୍ଥାୟୀ ବୋଲି ମନେ କରେ। ଏହି ଆସକ୍ତି କାରଣରୁ ହିଁ ମଣିଷ ନିଜ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ଗଲେ ବା କିଛି ହରାଇଲେ ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋକ କରେ। କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା ? ନଶ୍ୱରତାର ଜ୍ଞାନ: ଏହି ସଂସାରରେ କୌଣସି ବସ୍ତୁ କିମ୍ବା ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ଆସିଛନ୍ତି ସେମାନେ ଦିନେ ଯିବେ— ଏହି ପରମ ସତ୍ୟକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ। ନିଷ୍କାମ କର୍ମ: ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତୁ, ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ମାଲିକାନା ବା ଅଧିକାର ଜାହିର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ପଦ୍ମ ପତ୍ରରେ ଥିବା ପାଣି ଟୋପା ଭଳି ସଂସାରରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଲିପ୍ତ ରହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ। ୫.ମଦ (ଅହଂକାର,ଗର୍ବ/ମିଥ୍ୟା ଅଭିମାନ) ନିଜର ରୂପ, ଯୌବନ, ବିଦ୍ୟା, ଉଚ୍ଚ ଜାତି, ଧନ କିମ୍ବା କ୍ଷମତାକୁ ନେଇ ନିଜକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ତୁଚ୍ଛ କିମ୍ବା ଛୋଟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବା ହେଉଛି 'ମଦ' ବା ଅହଂକାର। ଅହଂକାରୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁବେଳେ ପ୍ରଶଂସା ଚାହେଁ ଏବଂ ସମାଲୋଚନା ସହିପାରେ ନାହିଁ। ଏହି ଗୁଣ ମଣିଷର ଆତ୍ମିକ ବିକାଶର ପଥକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିଦିଏ। କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା? ନମ୍ରତା:ଗଛରେ ଫଳ ଫଳିଲେ ତାହା ଯେପରି ତଳକୁ ନଇଁ ଆସେ, ସେହିପରି ଅଧିକ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧନ ପାଇଲେ ଅଧିକ ନମ୍ର ଓ ବିନୟୀ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ। ଆତ୍ମ-ଚିନ୍ତନ :ମନେ ରଖନ୍ତୁ ଯେ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଯାହା ଅଛି (ବୁଦ୍ଧି ବା ସମ୍ପଦ) ତାହା ଆପଣଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ନୁହେଁ, ତାହା ଭଗବାନଙ୍କ ଦାନ କିମ୍ବା ସମୟର ଖେଳ। ସମୟ ବଦଳିଲେ ସବୁକିଛି ଚାଲିଯିବ। ତେଣୁ ଗର୍ବ କରିବାର କିଛି ନାହିଁ। ୬. ମାତ୍ସର୍ଯ୍ୟ (ଈର୍ଷା, ପରଶ୍ରୀକାତରତା ବା ଜ୍ୱଳନ) ଅନ୍ୟର ସଫଳତା, ଉନ୍ନତି, ଧନ, ସୁଖ କିମ୍ବା ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖି ସହି ନପାରିବା ଏବଂ ମନେ ମନେ କଷ୍ଟ ପାଇବା ହେଉଛି ମାତ୍ସର୍ଯ୍ୟ ବା ଈର୍ଷା। ଈର୍ଷାପରାୟଣ ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁବେଳେ ଅନ୍ୟର ତ୍ରୁଟି ଖୋଜେ ଏବଂ ଅନ୍ୟର ପତନ କାମନା କରେ। ଏହା ଏକ ଏପରି ବିଷ ଯାହାକୁ ମଣିଷ ନିଜେ ପିଏ କିନ୍ତୁ ଆଶା କରେ ଯେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମରିଯିବ। କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା ? ମୁଦିତା (ଆନନ୍ଦ ପ୍ରକାଶ): ଅନ୍ୟର ଖୁସି ଓ ସଫଳତାରେ ଆନ୍ତରିକତାର ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହେବା ଶିଖନ୍ତୁ। ସେମାନଙ୍କ ସଫଳତାକୁ ନିଜର ପ୍ରେରଣା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ତୁଳନା ନକରିବା: ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷ ଅଲଗା ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଯାତ୍ରା ରହିଛି। ନିଜକୁ ଅନ୍ୟ ସହିତ ତୁଳନା ନକରି ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ଆତ୍ମ-ଉନ୍ନତି ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ନିଜର ଆଶୀର୍ବାଦଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କୃତଜ୍ଞ ରୁହନ୍ତୁ। ଏହି ଛଅଟି ରିପୁ ଉପରେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ନିରନ୍ତର ଯାତ୍ରା।...... ରାଧେ ରାଧେ 🙏

Ajira Samachar

Photographer ସୋନପୁର, ସୋନପୁର, ଓଡ଼ିଶା•

5 hrs ago

#ଷଡ଼ରିପୁ ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରରେ ବାସ କରୁଥିବା ଏହି ଛଅଟି ଅଦୃଶ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ବା 'ଷଡ଼ ରିପୁ' ଆମର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ବ୍ୟବହାରିକ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାଧକ। ସେଗୁଡିକ କଣ କଣ? ଆମେ କିଭଳି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା? ୧. କାମ (ଅଦମ୍ୟ ଲାଳସା ବା ଇଚ୍ଛା) ସାଧାରଣତଃ 'କାମ' କହିଲେ ଲୋକେ କେବଳ ଶାରୀରିକ ବା ଯୌନ ଲାଳସାକୁ ବୁଝନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଏହାର ପରିସର ବହୁତ ବଡ଼। ଯେକୌଣସି ଜିନିଷ— ସେ ଧନ ହେଉ, ସମ୍ମାନ ହେଉ, ପଦବୀ ହେଉ କିମ୍ବା କୌଣସି ବସ୍ତୁ ହେଉ— ତାକୁ ପାଇବା ପାଇଁ ମନରେ ଉଠୁଥିବା ଅସୀମିତ ଏବଂ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଇଚ୍ଛା ହିଁ ହେଉଛି କାମ। ଏହା ହେଉଛି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ରିପୁର ଜନନୀ। ଯେତେବେଳେ ଆମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ଆମ ଭିତରେ 'ଲୋଭ' ଆସେ ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ ନାହିଁ, 'କ୍ରୋଧ' ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା? ବିବେକର ପ୍ରୟୋଗ: କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ଜାଗ୍ରତ ହେବା ମାତ୍ରେ ନିଜକୁ ପଚାରନ୍ତୁ ଯେ ଏହା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତରେ 'ଆବଶ୍ୟକ' କି କେବଳ ଏକ 'କାମନା'। ଠିକ୍ ଓ ଭୁଲ୍ ଚିହ୍ନିବାର ଶକ୍ତି (ବିବେକ) ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତୁ। ବୈରାଗ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ: ସାଂସାରିକ ବସ୍ତୁ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମ୍ କରନ୍ତୁ। ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ଯେ ବାହାରର କୌଣସି ବସ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଶାନ୍ତି ଦେଇପାରିବ ନାହିଁ l ୨.କ୍ରୋଧ(ରାଗ ବା ବିନାଶକାରୀ କୋପ) ମଣିଷର ଆଶା ବା କାମନାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ, ମନରେ ଯେଉଁ ଉଗ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତାହା ହେଉଛି କ୍ରୋଧ। କ୍ରୋଧ ହେଉଛି ମନର ଏକ ନିଆଁ। ଗୋଟିଏ ଗରମ ଲୁହା ଯେପରି ପ୍ରଥମେ ନିଜେ ତତେ ଓ ପରେ ଅନ୍ୟକୁ ପୋଡ଼େ, କ୍ରୋଧିତ ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରଥମେ ନିଜର ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ନଷ୍ଟ କରେ ଏବଂ ପରେ ଅନ୍ୟର କ୍ଷତି କରେ। ଏହା ଆମର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବିଚାର ଶକ୍ତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦିଏ। କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା ? କ୍ଷମା ଓ ସହନଶୀଳତା: ଯିଏ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଘାତ ଦେଇଛି, ତାକୁ କ୍ଷମା ଦେବାର ମନୋବଳ ରଖନ୍ତୁ। କ୍ଷମା ହେଉଛି କ୍ରୋଧର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଔଷଧ। ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବିଳମ୍ବ: ରାଗ ଆସିବା ମାତ୍ରେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତୁ, ଲମ୍ବା ଶ୍ୱାସ ନିଅନ୍ତୁ ଏବଂ କିଛି ସମୟ ନୀରବ ରୁହନ୍ତୁ। ୩. ଲୋଭ(ଅତ୍ୟଧିକ ପାଇବାର ତୃଷ୍ଣା) ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ନଥାଇ ମଧ୍ୟ ଆହୁରି ଅଧିକ ସଞ୍ଚୟ କରିବାର ଲାଳସା ହେଉଛି ଲୋଭ। ଲୋଭୀ ବ୍ୟକ୍ତି କେବେବି ତୃପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଅଧିକ ପାଇବାର ନିଶାରେ ସେ ନ୍ୟାୟ-ଅନ୍ୟାୟ ଭୁଲିଯାଏ ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତି, ପ୍ରତାରଣା ଆଦି ଖରାପ କାମ କରିବାକୁ ପଛାଏ ନାହିଁ। ଲୋଭ ମଣିଷକୁ ସ୍ୱାର୍ଥପର କରିଦିଏ। କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା ? ସନ୍ତୋଷ: ନିଜ ପାଖରେ ଯାହା ଅଛି, ତାକୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ମନେ କରି ସେଥିରେ ଖୁସି ରହିବା ଶିଖନ୍ତୁ। ଆମର ଆବଶ୍ୟକତା କମ୍, କିନ୍ତୁ ଆମର ଲୋଭର କୌଣସି ସୀମା ନାହିଁ ବୋଲି ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରନ୍ତୁ। ଦାନ କରିବାର ଅଭ୍ୟାସ: ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଅସହାୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତୁ। ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମନରୁ ଲୋଭ କମିଯାଏ ଏବଂ ପ୍ରକୃତ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ। ୪. ମୋହ (ଅନ୍ଧ ଆସକ୍ତି ବା ଅଜ୍ଞାନତା) ମୋହ ହେଉଛି ବାସ୍ତବିକତାକୁ ଦେଖି ନପାରିବାର ଅଜ୍ଞାନତା। ନିଜର ପରିବାର, ସନ୍ତାନ, ଧନ, ସମ୍ପତ୍ତି ବା ନିଜର ଶରୀର ପ୍ରତି ଏତେମାତ୍ରାରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇଯିବା ଯେ ଭଲ-ମନ୍ଦର ବିଚାର କରିନପାରିବା। ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ମଣିଷ ଏହି ଅସ୍ଥାୟୀ ସଂସାରକୁ ସ୍ଥାୟୀ ବୋଲି ମନେ କରେ। ଏହି ଆସକ୍ତି କାରଣରୁ ହିଁ ମଣିଷ ନିଜ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ଗଲେ ବା କିଛି ହରାଇଲେ ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋକ କରେ। କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା ? ନଶ୍ୱରତାର ଜ୍ଞାନ: ଏହି ସଂସାରରେ କୌଣସି ବସ୍ତୁ କିମ୍ବା ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ଆସିଛନ୍ତି ସେମାନେ ଦିନେ ଯିବେ— ଏହି ପରମ ସତ୍ୟକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ। ନିଷ୍କାମ କର୍ମ: ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତୁ, ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ମାଲିକାନା ବା ଅଧିକାର ଜାହିର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ପଦ୍ମ ପତ୍ରରେ ଥିବା ପାଣି ଟୋପା ଭଳି ସଂସାରରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଲିପ୍ତ ରହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ। ୫.ମଦ (ଅହଂକାର,ଗର୍ବ/ମିଥ୍ୟା ଅଭିମାନ) ନିଜର ରୂପ, ଯୌବନ, ବିଦ୍ୟା, ଉଚ୍ଚ ଜାତି, ଧନ କିମ୍ବା କ୍ଷମତାକୁ ନେଇ ନିଜକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ତୁଚ୍ଛ କିମ୍ବା ଛୋଟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବା ହେଉଛି 'ମଦ' ବା ଅହଂକାର। ଅହଂକାରୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁବେଳେ ପ୍ରଶଂସା ଚାହେଁ ଏବଂ ସମାଲୋଚନା ସହିପାରେ ନାହିଁ। ଏହି ଗୁଣ ମଣିଷର ଆତ୍ମିକ ବିକାଶର ପଥକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିଦିଏ। କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା? ନମ୍ରତା:ଗଛରେ ଫଳ ଫଳିଲେ ତାହା ଯେପରି ତଳକୁ ନଇଁ ଆସେ, ସେହିପରି ଅଧିକ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧନ ପାଇଲେ ଅଧିକ ନମ୍ର ଓ ବିନୟୀ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ। ଆତ୍ମ-ଚିନ୍ତନ :ମନେ ରଖନ୍ତୁ ଯେ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଯାହା ଅଛି (ବୁଦ୍ଧି ବା ସମ୍ପଦ) ତାହା ଆପଣଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ନୁହେଁ, ତାହା ଭଗବାନଙ୍କ ଦାନ କିମ୍ବା ସମୟର ଖେଳ। ସମୟ ବଦଳିଲେ ସବୁକିଛି ଚାଲିଯିବ। ତେଣୁ ଗର୍ବ କରିବାର କିଛି ନାହିଁ। ୬. ମାତ୍ସର୍ଯ୍ୟ (ଈର୍ଷା, ପରଶ୍ରୀକାତରତା ବା ଜ୍ୱଳନ) ଅନ୍ୟର ସଫଳତା, ଉନ୍ନତି, ଧନ, ସୁଖ କିମ୍ବା ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖି ସହି ନପାରିବା ଏବଂ ମନେ ମନେ କଷ୍ଟ ପାଇବା ହେଉଛି ମାତ୍ସର୍ଯ୍ୟ ବା ଈର୍ଷା। ଈର୍ଷାପରାୟଣ ବ୍ୟକ୍ତି ସବୁବେଳେ ଅନ୍ୟର ତ୍ରୁଟି ଖୋଜେ ଏବଂ ଅନ୍ୟର ପତନ କାମନା କରେ। ଏହା ଏକ ଏପରି ବିଷ ଯାହାକୁ ମଣିଷ ନିଜେ ପିଏ କିନ୍ତୁ ଆଶା କରେ ଯେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମରିଯିବ। କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବା ? ମୁଦିତା (ଆନନ୍ଦ ପ୍ରକାଶ): ଅନ୍ୟର ଖୁସି ଓ ସଫଳତାରେ ଆନ୍ତରିକତାର ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହେବା ଶିଖନ୍ତୁ। ସେମାନଙ୍କ ସଫଳତାକୁ ନିଜର ପ୍ରେରଣା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ତୁଳନା ନକରିବା: ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷ ଅଲଗା ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଯାତ୍ରା ରହିଛି। ନିଜକୁ ଅନ୍ୟ ସହିତ ତୁଳନା ନକରି ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ଆତ୍ମ-ଉନ୍ନତି ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ। ନିଜର ଆଶୀର୍ବାଦଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କୃତଜ୍ଞ ରୁହନ୍ତୁ। ଏହି ଛଅଟି ରିପୁ ଉପରେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ନିରନ୍ତର ଯାତ୍ରା।...... ରାଧେ ରାଧେ 🙏