సమాజాన్ని కలిపే ప్రతి అడుగు… అదే నిజమైన పండుగ. గొప్ప పండుగలలో ఒకటి ఈద్-ఉల్-ఫితర్. ఈద్- ఉల్ -ఫితర్ యొక్క విశిష్టత. బద్వేలు: “ఈద్-ఉల్-ఫితర్: ఉపవాసం ముగింపు కాదు… సమాజాన్ని కలిపే మానవతా ప్రకటన” ప్రస్తుత కాలంలో సమాజం అనేక విభేదాలు, విరోధాలు, అసహనాలతో పోరాడుతున్న సందర్భంలో, కొన్ని పండుగలు మనకు మార్గదర్శకంగా నిలుస్తాయి. అలాంటి గొప్ప పండుగలలో ఒకటి ఈద్-ఉల్-ఫితర్. ఇది కేవలం ముస్లిం సమాజానికి సంబంధించిన మతపరమైన వేడుకగా పరిమితం కాకుండా, మానవతా విలువలను పునరుద్ధరించే ఒక సామాజిక ప్రకటన గా నిలుస్తుంది. రంజాన్ ఉపవాసాన్ని చాలామంది ఆహారం మానుకోవడంగా మాత్రమే చూస్తారు. కానీ దాని అంతరార్థం మరింత లోతైనది. ఇది ఒక వ్యక్తిని తన లోపాలను ఎదుర్కొనేలా చేస్తుంది. కోపం, అసత్యం, అన్యాయం వంటి దుర్గుణాలను నియంత్రించే సాధనగా పనిచేస్తుంది. అసలు చెప్పాలంటే, రంజాన్ ఒక వ్యక్తిగత ఆధ్యాత్మిక సాధన మాత్రమే కాదు – అది సమాజాన్ని మరింత బాధ్యతాయుతంగా మార్చే ఒక నైతిక శిక్షణ. ఫిత్రా – సమాజంలో అసమానతలకు సవాలు ఈద్ కు ముందు ఇచ్చే ఫిత్రా (Zakat al-Fitr) ఒక సాధారణ దానం కాదు. అది సమాజంలో ఉన్న ఆర్థిక అసమానతలకు ఒక ప్రత్యక్ష సవాలు. పేదవారికి కూడా పండుగ ఆనందం చేరాలి అనే ఆలోచన, ఒక సమాన సమాజ నిర్మాణానికి బలమైన పునాది. ప్రతి వ్యక్తి తన సామర్థ్యానికి అనుగుణంగా పంచుకోవాలి అనే భావన, నేటి సమాజానికి అత్యంత అవసరం. సమాజంలో మూడు పూటలా తిండికి, ఒంటినిండా బట్టకు నోచుకోని పేదవారు ఎంతోమంది ఉన్నారు. ఇలాంటి అభాగ్యులకు, పేదవారికి పండుగ సందర్భంలో దానం చేయాలని ఇస్లాం దీన్ (ధర్మం) ఉద్భోదిస్తూ ఉంది .దీనినే ఫిత్రా దానము అని పిలుస్తారు. ఉపవాస వ్రతాలు విజయవంతంగా ముగిసినందులకు దేవుడి పట్ల కృతజ్ఞతగా పేదలకు ఈ ఫిత్రా దానం విధిగా అందజేస్తారు. ఈ ఫిత్రా దానంలో రెండు కిలోల 50 గ్రాములు గోధుమ లను గాని దానికి సమానమైన ఇతర ఆహార ధాన్యాలను గాని దానికి సమానమైన ధనాన్ని గాని పంచి పెట్టాలి. ఈ దానం కుటుంబంలోని సభ్యులందరి తరపున పేదలకు అందజేయాలి. పుణ్యం దక్కుతుందనే నమ్మకం ఉంది. దైవప్రవక్త ఫిత్రా దానాన్ని విధిగా నిర్ణయించడానికి కారణం ఉపవాస వ్రత నియమాన్ని పాటించే సమయంలో హృదయంలో కలిగే చెడు తలంపులు, ఆలోచనలు, నోటి నుంచి వెలువడే అసత్యాలు, పనికిమాలిన మాటలు వంటి పొరపాట్లు జరుగుతూ ఉంటాయి. ఇలాంటి అనాలోచిత పొరపాట్లు అన్ని ఫిత్రా దానం వల్ల క్షమించబడతాయని మహమ్మద్ ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం అనుచరులు అబ్దుల్లాబీన్ మసూద్ తెలిపారు. ఈద్ – ఐక్యతకు ప్రతీక, విభేదాలకు ప్రత్యామ్నాయం ఈద్ నమాజ్ సమయంలో వేలాది మంది ఒకే చోట, ఒకే వరుసలో నిలబడి ప్రార్థించడం ఒక గొప్ప సామాజిక సందేశం ఇస్తుంది . పండుగ రోజు ముస్లిం సోదరులు ఈద్గాహ్ కు వెళ్లేటప్పుడు "అల్లాహు అక్బర్ అల్లాహు అక్బర్ లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహు అల్లాహు అక్బర్ అల్లాహు అక్బర్ వలిల్లా ఇల్ హంద్"అని తక్బీర్ ను జపిస్తూ వెళతారు. ప్రార్థనకు వెళ్లేటప్పుడు ఒక దారిలోనూ ఇంటికి వచ్చేటప్పుడు మరొక దారిలోనూ రావడం విధాయకం. “మనిషి ముందు మతం కాదు, మానవత్వమే ముఖ్యమైనది.” ఈ దృశ్యం మన సమాజంలో పెరుగుతున్న విభేదాలకు ఒక ప్రత్యామ్నాయం చూపిస్తుంది. ఇంకా ముఖ్యంగా, మన దేశంలో అనేక చోట్ల హిందూ–ముస్లిం సోదరులు కలిసి ఈద్ పండుగను జరుపుకోవడం, ఒకరిని మరొకరు ఆలింగనం చేసుకోవడం, విందులు పంచుకోవడం వంటి సంప్రదాయాలు మత సామరస్యానికి ప్రత్యక్ష ఉదాహరణలు. ఈ సందర్భాలు మనకు ఒక స్పష్టమైన సందేశం ఇస్తాయి: “విభజన మనసుల్లో ఉంటుంది… ఐక్యత కూడా అక్కడే మొదలవుతుంది.” శాంతి, సౌభ్రాతృత్వం – కాలానికి అవసరమైన సందేశం ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా అసహనం, హింస, విభేదాలు పెరుగుతున్న సమయంలో, ఈద్ పండుగ ఒక శాంతి పిలుపుగా నిలుస్తుంది. ద్వేషానికి బదులు ప్రేమ విభేదాలకు బదులు ఐక్యత స్వార్థానికి బదులు దానం ఈ విలువలు నేటి సమాజానికి అత్యంత అవసరం. రంజాన్ ఉపవాసం శరీరానికి శుద్ధిని ఇస్తే, ఈద్ పండుగ మనసుకు, సమాజానికి శాంతిని అందిస్తుంది. శాస్త్రీయంగా ఉపవాసం ఆరోగ్యానికి ఉపయోగకరమైతే, సామాజికంగా ఇది సమానత్వం, సహానుభూతిని పెంచుతుంది. మనం నేర్చుకోవాల్సింది ఏమిటి? ఈద్ పండుగ మనకు ఒక ముఖ్యమైన ప్రశ్నను వేస్తుంది: “మన ఆనందంలో ఇతరుల భాగస్వామ్యం ఎంత?” మన పండుగలు, మన సంపద, మన సంతోషం – ఇవన్నీ ఇతరులతో పంచుకున్నప్పుడు మాత్రమే నిజమైన అర్థం పొందుతాయి. పండుగకు మించిన పాఠం ఈద్-ఉల్-ఫితర్ ఒక రోజు జరుపుకునే పండుగ మాత్రమే కాదు. అది ఒక జీవన విధానం. ఉపవాసం ద్వారా నియమం నేర్పి, ఫిత్రా ద్వారా దానం నేర్పి, ఈద్ ద్వారా ఐక్యతను బోధించే ఒక సమగ్ర జీవన పాఠం. ఈ పండుగ మనకు చెబుతున్నది ఒకటే: “మతం వేరు కావచ్చు… కానీ మానవత్వం ఒక్కటే.” “సమాజాన్ని కలిపే ప్రతి అడుగు… అదే నిజమైన పండుగ.” ఈద్ ముబారక్!

జీ.మౌలాలి.

Photographer బద్వేల్, వై.ఎస్.ఆర్., ఆంధ్రప్రదేశ్•

1 day ago

సమాజాన్ని కలిపే ప్రతి అడుగు… అదే నిజమైన పండుగ. గొప్ప పండుగలలో ఒకటి ఈద్-ఉల్-ఫితర్. ఈద్- ఉల్ -ఫితర్ యొక్క విశిష్టత. బద్వేలు: “ఈద్-ఉల్-ఫితర్: ఉపవాసం ముగింపు కాదు… సమాజాన్ని కలిపే మానవతా ప్రకటన” ప్రస్తుత కాలంలో సమాజం అనేక విభేదాలు, విరోధాలు, అసహనాలతో పోరాడుతున్న సందర్భంలో, కొన్ని పండుగలు మనకు మార్గదర్శకంగా నిలుస్తాయి. అలాంటి గొప్ప పండుగలలో ఒకటి ఈద్-ఉల్-ఫితర్. ఇది కేవలం ముస్లిం సమాజానికి సంబంధించిన మతపరమైన వేడుకగా పరిమితం కాకుండా, మానవతా విలువలను పునరుద్ధరించే ఒక సామాజిక ప్రకటన గా నిలుస్తుంది. రంజాన్ ఉపవాసాన్ని చాలామంది ఆహారం మానుకోవడంగా మాత్రమే చూస్తారు. కానీ దాని అంతరార్థం మరింత లోతైనది. ఇది ఒక వ్యక్తిని తన లోపాలను ఎదుర్కొనేలా చేస్తుంది. కోపం, అసత్యం, అన్యాయం వంటి దుర్గుణాలను నియంత్రించే సాధనగా పనిచేస్తుంది. అసలు చెప్పాలంటే, రంజాన్ ఒక వ్యక్తిగత ఆధ్యాత్మిక సాధన మాత్రమే కాదు – అది సమాజాన్ని మరింత బాధ్యతాయుతంగా మార్చే ఒక నైతిక శిక్షణ. ఫిత్రా – సమాజంలో అసమానతలకు సవాలు ఈద్ కు ముందు ఇచ్చే ఫిత్రా (Zakat al-Fitr) ఒక సాధారణ దానం కాదు. అది సమాజంలో ఉన్న ఆర్థిక అసమానతలకు ఒక ప్రత్యక్ష సవాలు. పేదవారికి

కూడా పండుగ ఆనందం చేరాలి అనే ఆలోచన, ఒక సమాన సమాజ నిర్మాణానికి బలమైన పునాది. ప్రతి వ్యక్తి తన సామర్థ్యానికి అనుగుణంగా పంచుకోవాలి అనే భావన, నేటి సమాజానికి అత్యంత అవసరం. సమాజంలో మూడు పూటలా తిండికి, ఒంటినిండా బట్టకు నోచుకోని పేదవారు ఎంతోమంది ఉన్నారు. ఇలాంటి అభాగ్యులకు, పేదవారికి పండుగ సందర్భంలో దానం చేయాలని ఇస్లాం దీన్ (ధర్మం) ఉద్భోదిస్తూ ఉంది .దీనినే ఫిత్రా దానము అని పిలుస్తారు. ఉపవాస వ్రతాలు విజయవంతంగా ముగిసినందులకు దేవుడి పట్ల కృతజ్ఞతగా పేదలకు ఈ ఫిత్రా దానం విధిగా అందజేస్తారు. ఈ ఫిత్రా దానంలో రెండు కిలోల 50 గ్రాములు గోధుమ లను గాని దానికి సమానమైన ఇతర ఆహార ధాన్యాలను గాని దానికి సమానమైన ధనాన్ని గాని పంచి పెట్టాలి. ఈ దానం కుటుంబంలోని సభ్యులందరి తరపున పేదలకు అందజేయాలి. పుణ్యం దక్కుతుందనే నమ్మకం ఉంది. దైవప్రవక్త ఫిత్రా దానాన్ని విధిగా నిర్ణయించడానికి కారణం ఉపవాస వ్రత నియమాన్ని పాటించే సమయంలో హృదయంలో కలిగే చెడు తలంపులు, ఆలోచనలు, నోటి నుంచి వెలువడే అసత్యాలు, పనికిమాలిన మాటలు వంటి

పొరపాట్లు జరుగుతూ ఉంటాయి. ఇలాంటి అనాలోచిత పొరపాట్లు అన్ని ఫిత్రా దానం వల్ల క్షమించబడతాయని మహమ్మద్ ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం అనుచరులు అబ్దుల్లాబీన్ మసూద్ తెలిపారు. ఈద్ – ఐక్యతకు ప్రతీక, విభేదాలకు ప్రత్యామ్నాయం ఈద్ నమాజ్ సమయంలో వేలాది మంది ఒకే చోట, ఒకే వరుసలో నిలబడి ప్రార్థించడం ఒక గొప్ప సామాజిక సందేశం ఇస్తుంది . పండుగ రోజు ముస్లిం సోదరులు ఈద్గాహ్ కు వెళ్లేటప్పుడు "అల్లాహు అక్బర్ అల్లాహు అక్బర్ లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహు అల్లాహు అక్బర్ అల్లాహు అక్బర్ వలిల్లా ఇల్ హంద్"అని తక్బీర్ ను జపిస్తూ వెళతారు. ప్రార్థనకు వెళ్లేటప్పుడు ఒక దారిలోనూ ఇంటికి వచ్చేటప్పుడు మరొక దారిలోనూ రావడం విధాయకం. “మనిషి ముందు మతం కాదు, మానవత్వమే ముఖ్యమైనది.” ఈ దృశ్యం మన సమాజంలో పెరుగుతున్న విభేదాలకు ఒక ప్రత్యామ్నాయం చూపిస్తుంది. ఇంకా ముఖ్యంగా, మన దేశంలో అనేక చోట్ల హిందూ–ముస్లిం సోదరులు కలిసి ఈద్ పండుగను జరుపుకోవడం, ఒకరిని మరొకరు ఆలింగనం చేసుకోవడం, విందులు పంచుకోవడం వంటి సంప్రదాయాలు మత సామరస్యానికి ప్రత్యక్ష ఉదాహరణలు. ఈ సందర్భాలు మనకు ఒక స్పష్టమైన సందేశం ఇస్తాయి: “విభజన మనసుల్లో ఉంటుంది…

ఐక్యత కూడా అక్కడే మొదలవుతుంది.” శాంతి, సౌభ్రాతృత్వం – కాలానికి అవసరమైన సందేశం ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా అసహనం, హింస, విభేదాలు పెరుగుతున్న సమయంలో, ఈద్ పండుగ ఒక శాంతి పిలుపుగా నిలుస్తుంది. ద్వేషానికి బదులు ప్రేమ విభేదాలకు బదులు ఐక్యత స్వార్థానికి బదులు దానం ఈ విలువలు నేటి సమాజానికి అత్యంత అవసరం. రంజాన్ ఉపవాసం శరీరానికి శుద్ధిని ఇస్తే, ఈద్ పండుగ మనసుకు, సమాజానికి శాంతిని అందిస్తుంది. శాస్త్రీయంగా ఉపవాసం ఆరోగ్యానికి ఉపయోగకరమైతే, సామాజికంగా ఇది సమానత్వం, సహానుభూతిని పెంచుతుంది. మనం నేర్చుకోవాల్సింది ఏమిటి? ఈద్ పండుగ మనకు ఒక ముఖ్యమైన ప్రశ్నను వేస్తుంది: “మన ఆనందంలో ఇతరుల భాగస్వామ్యం ఎంత?” మన పండుగలు, మన సంపద, మన సంతోషం – ఇవన్నీ ఇతరులతో పంచుకున్నప్పుడు మాత్రమే నిజమైన అర్థం పొందుతాయి. పండుగకు మించిన పాఠం ఈద్-ఉల్-ఫితర్ ఒక రోజు జరుపుకునే పండుగ మాత్రమే కాదు. అది ఒక జీవన విధానం. ఉపవాసం ద్వారా నియమం నేర్పి, ఫిత్రా ద్వారా దానం నేర్పి, ఈద్ ద్వారా ఐక్యతను బోధించే ఒక సమగ్ర జీవన పాఠం. ఈ పండుగ మనకు చెబుతున్నది ఒకటే: “మతం వేరు కావచ్చు… కానీ మానవత్వం ఒక్కటే.” “సమాజాన్ని కలిపే ప్రతి అడుగు… అదే నిజమైన పండుగ.” ఈద్ ముబారక్!