मराठवाडा दुष्काळमुक्तीच्या घोषणा; पण लेंडी प्रकल्पबाधित हसनाळ प.मु. अजूनही नागरी सुविधांपासून वंचित मुख्यमंत्र्यांच्या विकासाच्या आश्वासनांच्या पार्श्वभूमीवर हसनाळच्या पुनर्वसनाचा प्रश्न ऐरणीवर. मराठवाडा दुष्काळमुक्तीच्या घोषणा; पण लेंडी प्रकल्पबाधित हसनाळ प.मु. अजूनही नागरी सुविधांपासून वंचित मुख्यमंत्र्यांच्या विकासाच्या आश्वासनांच्या पार्श्वभूमीवर हसनाळच्या पुनर्वसनाचा प्रश्न ऐरणीवर नांदेड : प्रतिनिधी मराठवाडा मुक्तीसंग्राम दिनाच्या निमित्ताने मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मराठवाड्याला दुष्काळमुक्त करण्यासाठी कृष्णा खोऱ्यातील तसेच कोकणातील वाहून जाणारे पाणी मराठवाड्यात आणण्याचा निर्धार व्यक्त केला. पुढील पिढीला दुष्काळ पाहावा लागू नये, यासाठी शासन वेगाने काम करीत असल्याचेही त्यांनी सांगितले. पाणी, उद्योग, दळणवळण, आरोग्य आणि रोजगाराच्या माध्यमातून मराठवाड्याच्या विकासाचे चित्र मुख्यमंत्र्यांनी मांडले. मात्र, या विकासाच्या घोषणांच्या पार्श्वभूमीवर लेंडी प्रकल्पबाधित हसनाळ प.मु. येथील नागरिकांचा प्रश्न अद्याप कायम आहे. प्रकल्पासाठी विस्थापित झालेल्या नागरिकांच्या पुनर्वसनाच्या ठिकाणी आजही आवश्यक नागरी सुविधा पूर्णपणे उपलब्ध नसल्याची स्थानिक नागरिकांची तक्रार आहे. त्यामुळे एकीकडे मराठवाड्याच्या सर्वांगीण विकासाची मोठी स्वप्ने दाखविली जात असताना दुसरीकडे प्रकल्पबाधित नागरिकांना मूलभूत सुविधांसाठी संघर्ष करावा लागत असल्याचे चित्र आहे. पुनर्वसन झाले; पण सुविधा कुठे? लेंडी प्रकल्पाच्या कामामुळे बाधित झालेल्या हसनाळ प.मु. येथील नागरिकांसाठी नवीन पुनर्वसन गावठाण उभारण्यात आले. मात्र, नवीन गावठाणात रस्ता, पाणी, वाहतूक आणि इतर नागरी सुविधांचा प्रश्न अद्याप पूर्णपणे सुटलेला नसल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे. माकणी फाटा ते हसनाळ प.मु. नवीन पुनर्वसन गावठाण हा सुमारे ३.५ किलोमीटरचा प्रमुख रस्ता खराब अवस्थेत असल्याने वाहतुकीची मोठी अडचण निर्माण होत आहे. रस्त्याच्या दुरवस्थेमुळे नियमित वाहतूक तसेच एसटी बससेवेवरही परिणाम होत असल्याची नागरिकांची तक्रार आहे. या मार्गावर कोळनूर, हसनाळ प.मु. आणि भिंगोलीसह अनेक गावांतील नागरिकांची ये-जा अवलंबून आहे. विद्यार्थ्यांपासून ज्येष्ठांपर्यंत सर्वांचीच गैरसोय रस्त्याची दुरवस्था केवळ वाहतुकीचा प्रश्न राहिलेला नसून त्याचा थेट परिणाम विद्यार्थ्यांवर, शेतकऱ्यांवर, महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि रुग्णांवर होत आहे. विद्यार्थ्यांना शाळा-महाविद्यालयात जाण्यासाठी अडचणी येतात, तर रुग्णांना उपचारासाठी बाहेर घेऊन जाताना नागरिकांना त्रास सहन करावा लागतो, असे स्थानिकांचे म्हणणे आहे. एका वर्षानंतरही पूरग्रस्तांच्या जखमा ताज्याच १७ ऑगस्ट २०२५ रोजी हसनाळ प.मु. परिसरात आलेल्या भीषण पुरामुळे मोठे नुकसान झाले होते. या दुर्घटनेत पाच जणांचा मृत्यू झाल्याची स्थानिकांची माहिती आहे. या घटनेला एक वर्ष पूर्ण झाले असले तरी पूरग्रस्त आणि प्रकल्पबाधित नागरिकांच्या पुनर्वसनाशी संबंधित अनेक प्रश्न अद्याप कायम असल्याची भावना ग्रामस्थांमध्ये आहे. या प्रश्नांकडे प्रशासनाचे लक्ष वेधण्यासाठी ग्रामस्थांनी वेळोवेळी निवेदने, पाठपुरावा आणि आंदोलने केली. मागील वर्षीच्या पुराच्या स्मृतीदिनी लेंडी नदीत जलसमाधी आंदोलन करूनही नागरिकांनी आपल्या मागण्यांकडे प्रशासनाचे लक्ष वेधले होते. सरकारच्या मोठ्या घोषणांमध्ये हसनाळचा प्रश्न कुठे? मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी मराठवाड्यातील दुष्काळ कायमचा संपविण्यासाठी मोठ्या जलप्रकल्पांची दिशा स्पष्ट केली आहे. कृष्णा खोऱ्यातून अतिरिक्त ३० टीएमसी पाणी मराठवाड्यात आणण्याचे काम सुरू करण्याचे तसेच कोकणातील उल्हास खोऱ्यातून सुमारे ७० टीएमसी पाणी गोदावरी खोऱ्यात आणण्यासाठी प्रकल्प अहवालाचे काम अंतिम टप्प्यात असल्याचे त्यांनी सांगितले. छत्रपती संभाजीनगरला दररोज पिण्याचे पाणी, औद्योगिक विकासासाठी हजारो एकर जमीन, सहापदरी रस्ते, आरोग्य सुविधांचा विस्तार आणि रोजगारनिर्मितीच्या योजनांची माहितीही त्यांनी दिली. मात्र, ज्यांच्या जमिनी आणि जीवनावर विकासप्रकल्प उभे राहत आहेत, त्या प्रकल्पबाधित नागरिकांना त्यांच्या पुनर्वसन गावठाणात मूलभूत नागरी सुविधा देण्याची जबाबदारी कोणाची? असा प्रश्न हसनाळ प.मु. येथील नागरिक उपस्थित करीत आहेत. विकासाचा लाभ प्रकल्पबाधितांपर्यंत कधी पोहोचणार? मराठवाड्याच्या विकासासाठी मोठमोठे जलप्रकल्प आणि पायाभूत सुविधा उभारण्याचे नियोजन सुरू असताना, लेंडी प्रकल्पामुळे बाधित झालेल्या कुटुंबांना अद्याप रस्ता, वाहतूक आणि आवश्यक नागरी सुविधांसाठी संघर्ष करावा लागत असेल, तर विकासाच्या या प्रक्रियेचा लाभ सर्वसामान्य प्रकल्पबाधितांपर्यंत कधी पोहोचणार, हा प्रश्न उपस्थित होत आहे. मराठवाडा दुष्काळमुक्त करण्याचा संकल्प स्वागतार्ह; मात्र आधीच विकासासाठी आपली जमीन, घरे आणि गाव गमावलेल्या लेंडी प्रकल्पबाधित हसनाळ प.मु.च्या नागरिकांना त्यांच्या हक्काच्या पुनर्वसनात मूलभूत सुविधा मिळणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. शासनाने हसनाळ प.मु.च्या नवीन पुनर्वसन गावठाणातील नागरी सुविधांचा प्रत्यक्ष आढावा घेऊन प्रलंबित कामे तातडीने पूर्ण करावीत आणि प्रकल्पबाधित नागरिकांना सन्मानाने जगण्यासाठी आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून द्याव्यात, अशी मागणी ग्रामस्थांकडून होत आहे.

रावसाहेब शिंदे

News Anchor मुखेड, नांदेड, महाराष्ट्र•

4 hrs ago

मराठवाडा दुष्काळमुक्तीच्या घोषणा; पण लेंडी प्रकल्पबाधित हसनाळ प.मु. अजूनही नागरी सुविधांपासून वंचित मुख्यमंत्र्यांच्या विकासाच्या आश्वासनांच्या पार्श्वभूमीवर हसनाळच्या पुनर्वसनाचा प्रश्न ऐरणीवर. मराठवाडा दुष्काळमुक्तीच्या घोषणा; पण लेंडी प्रकल्पबाधित हसनाळ प.मु. अजूनही नागरी सुविधांपासून वंचित मुख्यमंत्र्यांच्या विकासाच्या आश्वासनांच्या पार्श्वभूमीवर हसनाळच्या पुनर्वसनाचा प्रश्न ऐरणीवर नांदेड : प्रतिनिधी मराठवाडा मुक्तीसंग्राम दिनाच्या निमित्ताने मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मराठवाड्याला दुष्काळमुक्त करण्यासाठी कृष्णा खोऱ्यातील तसेच कोकणातील वाहून जाणारे पाणी मराठवाड्यात आणण्याचा निर्धार व्यक्त केला. पुढील पिढीला दुष्काळ पाहावा लागू नये, यासाठी शासन वेगाने काम करीत असल्याचेही त्यांनी सांगितले. पाणी, उद्योग, दळणवळण, आरोग्य आणि रोजगाराच्या माध्यमातून मराठवाड्याच्या विकासाचे चित्र मुख्यमंत्र्यांनी मांडले. मात्र, या विकासाच्या घोषणांच्या पार्श्वभूमीवर लेंडी प्रकल्पबाधित हसनाळ प.मु. येथील नागरिकांचा प्रश्न अद्याप कायम आहे. प्रकल्पासाठी विस्थापित झालेल्या नागरिकांच्या पुनर्वसनाच्या ठिकाणी आजही आवश्यक नागरी सुविधा पूर्णपणे उपलब्ध नसल्याची स्थानिक नागरिकांची तक्रार आहे. त्यामुळे एकीकडे मराठवाड्याच्या सर्वांगीण विकासाची मोठी स्वप्ने दाखविली जात असताना दुसरीकडे प्रकल्पबाधित नागरिकांना मूलभूत सुविधांसाठी संघर्ष

करावा लागत असल्याचे चित्र आहे. पुनर्वसन झाले; पण सुविधा कुठे? लेंडी प्रकल्पाच्या कामामुळे बाधित झालेल्या हसनाळ प.मु. येथील नागरिकांसाठी नवीन पुनर्वसन गावठाण उभारण्यात आले. मात्र, नवीन गावठाणात रस्ता, पाणी, वाहतूक आणि इतर नागरी सुविधांचा प्रश्न अद्याप पूर्णपणे सुटलेला नसल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे. माकणी फाटा ते हसनाळ प.मु. नवीन पुनर्वसन गावठाण हा सुमारे ३.५ किलोमीटरचा प्रमुख रस्ता खराब अवस्थेत असल्याने वाहतुकीची मोठी अडचण निर्माण होत आहे. रस्त्याच्या दुरवस्थेमुळे नियमित वाहतूक तसेच एसटी बससेवेवरही परिणाम होत असल्याची नागरिकांची तक्रार आहे. या मार्गावर कोळनूर, हसनाळ प.मु. आणि भिंगोलीसह अनेक गावांतील नागरिकांची ये-जा अवलंबून आहे. विद्यार्थ्यांपासून ज्येष्ठांपर्यंत सर्वांचीच गैरसोय रस्त्याची दुरवस्था केवळ वाहतुकीचा प्रश्न राहिलेला नसून त्याचा थेट परिणाम विद्यार्थ्यांवर, शेतकऱ्यांवर, महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि रुग्णांवर होत आहे. विद्यार्थ्यांना शाळा-महाविद्यालयात जाण्यासाठी अडचणी येतात, तर रुग्णांना उपचारासाठी बाहेर घेऊन जाताना नागरिकांना त्रास सहन करावा लागतो, असे स्थानिकांचे म्हणणे आहे. एका वर्षानंतरही पूरग्रस्तांच्या जखमा ताज्याच १७ ऑगस्ट

२०२५ रोजी हसनाळ प.मु. परिसरात आलेल्या भीषण पुरामुळे मोठे नुकसान झाले होते. या दुर्घटनेत पाच जणांचा मृत्यू झाल्याची स्थानिकांची माहिती आहे. या घटनेला एक वर्ष पूर्ण झाले असले तरी पूरग्रस्त आणि प्रकल्पबाधित नागरिकांच्या पुनर्वसनाशी संबंधित अनेक प्रश्न अद्याप कायम असल्याची भावना ग्रामस्थांमध्ये आहे. या प्रश्नांकडे प्रशासनाचे लक्ष वेधण्यासाठी ग्रामस्थांनी वेळोवेळी निवेदने, पाठपुरावा आणि आंदोलने केली. मागील वर्षीच्या पुराच्या स्मृतीदिनी लेंडी नदीत जलसमाधी आंदोलन करूनही नागरिकांनी आपल्या मागण्यांकडे प्रशासनाचे लक्ष वेधले होते. सरकारच्या मोठ्या घोषणांमध्ये हसनाळचा प्रश्न कुठे? मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी मराठवाड्यातील दुष्काळ कायमचा संपविण्यासाठी मोठ्या जलप्रकल्पांची दिशा स्पष्ट केली आहे. कृष्णा खोऱ्यातून अतिरिक्त ३० टीएमसी पाणी मराठवाड्यात आणण्याचे काम सुरू करण्याचे तसेच कोकणातील उल्हास खोऱ्यातून सुमारे ७० टीएमसी पाणी गोदावरी खोऱ्यात आणण्यासाठी प्रकल्प अहवालाचे काम अंतिम टप्प्यात असल्याचे त्यांनी सांगितले. छत्रपती संभाजीनगरला दररोज पिण्याचे पाणी, औद्योगिक विकासासाठी हजारो एकर जमीन, सहापदरी रस्ते, आरोग्य सुविधांचा विस्तार आणि रोजगारनिर्मितीच्या योजनांची

माहितीही त्यांनी दिली. मात्र, ज्यांच्या जमिनी आणि जीवनावर विकासप्रकल्प उभे राहत आहेत, त्या प्रकल्पबाधित नागरिकांना त्यांच्या पुनर्वसन गावठाणात मूलभूत नागरी सुविधा देण्याची जबाबदारी कोणाची? असा प्रश्न हसनाळ प.मु. येथील नागरिक उपस्थित करीत आहेत. विकासाचा लाभ प्रकल्पबाधितांपर्यंत कधी पोहोचणार? मराठवाड्याच्या विकासासाठी मोठमोठे जलप्रकल्प आणि पायाभूत सुविधा उभारण्याचे नियोजन सुरू असताना, लेंडी प्रकल्पामुळे बाधित झालेल्या कुटुंबांना अद्याप रस्ता, वाहतूक आणि आवश्यक नागरी सुविधांसाठी संघर्ष करावा लागत असेल, तर विकासाच्या या प्रक्रियेचा लाभ सर्वसामान्य प्रकल्पबाधितांपर्यंत कधी पोहोचणार, हा प्रश्न उपस्थित होत आहे. मराठवाडा दुष्काळमुक्त करण्याचा संकल्प स्वागतार्ह; मात्र आधीच विकासासाठी आपली जमीन, घरे आणि गाव गमावलेल्या लेंडी प्रकल्पबाधित हसनाळ प.मु.च्या नागरिकांना त्यांच्या हक्काच्या पुनर्वसनात मूलभूत सुविधा मिळणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. शासनाने हसनाळ प.मु.च्या नवीन पुनर्वसन गावठाणातील नागरी सुविधांचा प्रत्यक्ष आढावा घेऊन प्रलंबित कामे तातडीने पूर्ण करावीत आणि प्रकल्पबाधित नागरिकांना सन्मानाने जगण्यासाठी आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून द्याव्यात, अशी मागणी ग्रामस्थांकडून होत आहे.