पंढरपूरच्या दिशेने जाणाऱ्या दिंड्यांच्या सोबतीने विदर्भासह राज्यभरातील वेगवेगळ्या जिल्ह्यांतील सुमारे ४०० ते ५०० कुटुंबे आपला धावता संसार सुखाचा करत आहेत. दिंडीच्या पुढच्या विसाव्यावर जाऊन आपले छोटे-मोठे दुकान लावणे, सोबत असलेल्या मुलाबाळांच्या जेवणाची सोय करणे आणि सतत चालत राहणे, असा या लोकांचा जीवनप्रवास असतो. वेगवेगळ्या जाती-धर्माचे हे व्यावसायिक दिंडी मार्गावर स्वतःचा व्यवसाय सांभाळत मार्गक्रमण करतात आणि या सोहळ्यात भेटणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीला 'माऊली' म्हणून संबोधतात. लहान मुलांची खेळणी, फुगे, गुलेर, गंध, विभूती, बांगड्या, कडे आणि रांगोळी यांसारख्या १० ते २० रुपये किमतीच्या वस्तू विकून हे व्यावसायिक आपला उदरनिर्वाह चालवतात. शेगाव ते पंढरपूर दरम्यान जाणाऱ्या गजानन महाराजांच्या पालखी सोहळ्यात परळी शहरातील संत जगमित्र नागा मंदिर परिसरात जालना जिल्ह्यातील परतुर येथील संतोष काळे आणि त्यांची भाची लक्ष्मी काळे यांची भेट झाली. संतोष काळे आणि त्यांची भाची लक्ष्मी हे दोघेही या पालखीसोबत राहून लहान मुलांची खेळणी, फुगे आणि बॉल विकण्याचा व्यवसाय करतात. लक्ष्मी ही तिच्या मामाला पुढील गावी जाऊन व्यवसाय उभारण्यात मदत करते. परळीतील मुक्काम आटोपल्यानंतर हे कुटुंब पालखीसोबत पुढच्या मुक्कामी रवाना होणार आहे. पूर्वी लक्ष्मीचे आई-वडील देखील याच पालखीसोबत हा व्यवसाय करायचे, त्यामुळे लक्ष्मीचे बालपण याच पालखी सोहळ्यात गेले आहे. लहान मुलांची खेळणी व फुगे विकत ती पालखीसोबत पंढरपुरापर्यंत जाते आणि परतीच्या प्रवासात याच पालखीसोबत पुन्हा शेगावपर्यंत येते. हातावरचे पोट घेऊन घरप्रपंचाचा गाडा ओढत या पालखीसोबत चालत राहणे, हाच त्यांचा सुखाचा संसार बनला आहे.

M. p. gitte

परळी, बीड, महाराष्ट्र•

1 hr ago

पंढरपूरच्या दिशेने जाणाऱ्या दिंड्यांच्या सोबतीने विदर्भासह राज्यभरातील वेगवेगळ्या जिल्ह्यांतील सुमारे ४०० ते ५०० कुटुंबे आपला धावता संसार सुखाचा करत आहेत. दिंडीच्या पुढच्या विसाव्यावर जाऊन आपले छोटे-मोठे दुकान लावणे, सोबत असलेल्या मुलाबाळांच्या जेवणाची सोय करणे आणि सतत चालत राहणे, असा या लोकांचा जीवनप्रवास असतो. वेगवेगळ्या जाती-धर्माचे हे व्यावसायिक दिंडी मार्गावर स्वतःचा व्यवसाय सांभाळत मार्गक्रमण करतात आणि या सोहळ्यात भेटणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीला 'माऊली' म्हणून संबोधतात. लहान मुलांची खेळणी, फुगे, गुलेर, गंध, विभूती,

बांगड्या, कडे आणि रांगोळी यांसारख्या १० ते २० रुपये किमतीच्या वस्तू विकून हे व्यावसायिक आपला उदरनिर्वाह चालवतात. शेगाव ते पंढरपूर दरम्यान जाणाऱ्या गजानन महाराजांच्या पालखी सोहळ्यात परळी शहरातील संत जगमित्र नागा मंदिर परिसरात जालना जिल्ह्यातील परतुर येथील संतोष काळे आणि त्यांची भाची लक्ष्मी काळे यांची भेट झाली. संतोष काळे आणि त्यांची भाची लक्ष्मी हे दोघेही या पालखीसोबत राहून लहान मुलांची खेळणी, फुगे आणि बॉल विकण्याचा व्यवसाय करतात. लक्ष्मी ही तिच्या

मामाला पुढील गावी जाऊन व्यवसाय उभारण्यात मदत करते. परळीतील मुक्काम आटोपल्यानंतर हे कुटुंब पालखीसोबत पुढच्या मुक्कामी रवाना होणार आहे. पूर्वी लक्ष्मीचे आई-वडील देखील याच पालखीसोबत हा व्यवसाय करायचे, त्यामुळे लक्ष्मीचे बालपण याच पालखी सोहळ्यात गेले आहे. लहान मुलांची खेळणी व फुगे विकत ती पालखीसोबत पंढरपुरापर्यंत जाते आणि परतीच्या प्रवासात याच पालखीसोबत पुन्हा शेगावपर्यंत येते. हातावरचे पोट घेऊन घरप्रपंचाचा गाडा ओढत या पालखीसोबत चालत राहणे, हाच त्यांचा सुखाचा संसार बनला आहे.