ଆଉ ଦୁଇ ଦିନ ପରେ ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା, ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜୋରଦାର। ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ଗଣପର୍ବ ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷାକୁ ନେଇ ଚଳଚଞ୍ଚଳ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପୁରୀ। ଆଉ ଦୁଇ ଦିନ ପରେ ତପୋଇ ପୂଜା। ଏଥିପାଇଁ ତପୋଇଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣରେ ଦିନରାତି ଏକ କରି ଲାଗିପଡ଼ିଛନ୍ତି ଶିଳ୍ପୀ କାରିଗର। ଭାଇମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ କାମନା କରି ମା' ମଙ୍ଗଳାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ ଅବିବାହିତ ଝିଅମାନେ। ଭାଦ୍ରବ ମାସ ଆସିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ଗାଁଠୁ ସହର ସବୁଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷାର ପ୍ରସ୍ତୁତି। ଭାଇମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ପରିବାରର ସୁଖ-ସମୃଦ୍ଧି କାମନା କରି ଅବିବାହିତ ଝିଅମାନେ ଏହି ଓଷା ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ପରମ୍ପରା ସହ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି ତପୋଇଙ୍କ କାହାଣୀ। ସାତ ଭାଇ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ବୋଇତ ନେଇ ବିଦେଶ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ତପୋଇଙ୍କୁ ଭାଉଜମାନଙ୍କ ନିର୍ଯାତନା ସହିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଶେଷରେ ମା' ମଙ୍ଗଳାଙ୍କ ଶରଣ ନେଇ ତପୋଇ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରୁ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଫେରିଆସି ତପୋଇଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିବା ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ଏହି ପୌରାଣିକ କଥାକୁ ଆଧାର କରି ଆଜି ବି ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷାରେ ତପୋଇଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ପୂଜା କରାଯାଏ। ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପୁରୀରେ ଏବେ ତପୋଇଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଶିଳ୍ପୀ ଓ କାରିଗର। ମାଟି, ରଙ୍ଗ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀରେ ତପୋଇଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ରୂପ ଦେବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି କାରିଗରମାନେ। ଦିନ ଯେତିକି ପାଖେଇ ଆସୁଛି, କାରିଗରଙ୍କ ବ୍ୟସ୍ତତା ସେତିକି ବଢ଼ି ଚାଲିଛି। ଆଉ ଦୁଇ ଦିନ ପରେ ତପୋଇ ପୂଜା। ତେଣୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଜୋରଦାର ଚାଲିଛି କାମ। ଭାଇ-ଭଉଣୀଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ନେହର ପ୍ରତୀକ ତପୋଇ ପୂଜା। ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ପରମ୍ପରା ଓ ଲୋକକଥାକୁ ନିଜ ଭିତରେ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ପର୍ବ ଆଜି ବି ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଆସୁଛି।

Dr.Manoj kumar baliarsingh

ପୁରୀ (M), ପୁରୀ, ଓଡ଼ିଶା•

7 hrs ago

ଆଉ ଦୁଇ ଦିନ ପରେ ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା, ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜୋରଦାର। ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ଗଣପର୍ବ ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷାକୁ ନେଇ ଚଳଚଞ୍ଚଳ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପୁରୀ। ଆଉ ଦୁଇ ଦିନ ପରେ ତପୋଇ ପୂଜା। ଏଥିପାଇଁ ତପୋଇଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣରେ ଦିନରାତି ଏକ କରି ଲାଗିପଡ଼ିଛନ୍ତି ଶିଳ୍ପୀ କାରିଗର। ଭାଇମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ କାମନା କରି ମା' ମଙ୍ଗଳାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ ଅବିବାହିତ ଝିଅମାନେ। ଭାଦ୍ରବ ମାସ ଆସିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ଗାଁଠୁ

ସହର ସବୁଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷାର ପ୍ରସ୍ତୁତି। ଭାଇମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ପରିବାରର ସୁଖ-ସମୃଦ୍ଧି କାମନା କରି ଅବିବାହିତ ଝିଅମାନେ ଏହି ଓଷା ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ପରମ୍ପରା ସହ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି ତପୋଇଙ୍କ କାହାଣୀ। ସାତ ଭାଇ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ବୋଇତ ନେଇ ବିଦେଶ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ତପୋଇଙ୍କୁ ଭାଉଜମାନଙ୍କ ନିର୍ଯାତନା ସହିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଶେଷରେ ମା' ମଙ୍ଗଳାଙ୍କ ଶରଣ ନେଇ ତପୋଇ ପୂଜା

କରିଥିଲେ। ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରୁ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଫେରିଆସି ତପୋଇଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିବା ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ଏହି ପୌରାଣିକ କଥାକୁ ଆଧାର କରି ଆଜି ବି ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷାରେ ତପୋଇଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ପୂଜା କରାଯାଏ। ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପୁରୀରେ ଏବେ ତପୋଇଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଶିଳ୍ପୀ ଓ କାରିଗର। ମାଟି, ରଙ୍ଗ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀରେ ତପୋଇଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ରୂପ ଦେବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି କାରିଗରମାନେ। ଦିନ ଯେତିକି ପାଖେଇ ଆସୁଛି,

କାରିଗରଙ୍କ ବ୍ୟସ୍ତତା ସେତିକି ବଢ଼ି ଚାଲିଛି। ଆଉ ଦୁଇ ଦିନ ପରେ ତପୋଇ ପୂଜା। ତେଣୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଜୋରଦାର ଚାଲିଛି କାମ। ଭାଇ-ଭଉଣୀଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ନେହର ପ୍ରତୀକ ତପୋଇ ପୂଜା। ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ପରମ୍ପରା ଓ ଲୋକକଥାକୁ ନିଜ ଭିତରେ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ପର୍ବ ଆଜି ବି ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଆସୁଛି।