ધ્રાંગધ્રાના નવલગઢ ગામે ખેડૂતે અંતરપાકનું વાવેતર કરી બમણી કમાણી મેળવી ધ્રાંગધ્રા તાલુકાના નવલગઢ ગામના પ્રગતિશીલ ખેડૂત પ્રકાશભાઈ પટેલ અગાઉ વર્ષોથી ચાલી આવતી કપાસ અને ધાણા-ચણાની પરંપરાગત ખેતીન બદલે હવે આધુનિક ખેતી તરફ વળ્યા છે અને પોતાની ખેતી લાયક જમીનમાં ટેટી-તરબૂચના વાવેતર થકી લાખોની કમાણી કરી રહ્યા છે. નવલગઢ ગામના સામાન્ય ખેડૂત પ્રકાશભાઈ રતિલાલભાઈ પટેલ વર્ષોથી પરંપરાગત ખેતી કરતા હતા, જેમાં મોંઘા બિયારણ, ખાતર અને કાળી મજૂરી સામે માંડ ૧૦ મણનો ઉતારો આવતો હતો. આ આવકથી માત્ર ગુજરાન ચાલતું હતું. તેવામાં ખેડૂત પ્રકાશભાઈએ આધુનિક ખેતી પદ્ધતિ અપનાવવાનો વિચાર આવતા પોતાની ૪૫ વીઘા જમીનમાં તરબૂચ અને ૩૦ વીઘા જમીનમાં ટેટીનું સફળ વાવેતર કરીને આસપાસના ખેડૂતો માટે એક પ્રેરણારૂપ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે. પ્રકાશભાઈની સફળતા પાછળ તેમની ગજબની કોઠાસૂઝ પણ રહેલી છે. તેમણે ૩૫ વીઘા જમીનમાં દાડમનો બગીચો બનાવ્યો છે. સામાન્ય રીતે દાડમનો પાક તૈયાર થતા લાંબો સમય લાગે છે, પરંતુ આ સમયગાળા દરમિયાન જમીન ખાલી રાખવાને બદલે તેમણે આંતરપાક તરીકે ટેટી અને તરબૂચનું વાવેતર કર્યું છે. આ પદ્ધતિથી જમીનનો એક પણ ઇંચ ભાગ વ્યર્થ જતો નથી. મુખ્ય પાક તૈયાર થાય તે પહેલાં જ ટૂંકા ગાળાના આ પાકો દ્વારા તેમને રોકડી આવક મળવા લાગે છે. આ ઉપરાંત તેઓ ટમેટા અને કાકડી જેવા શાકભાજીનું પણ વાવેતર કરી ખેતીને વિવિધતાસભર બનાવી રહ્યા છે. ખેતીમાં ગુણવત્તા જાળવવા માટે પ્રકાશભાઈ મલ્ચિંગ અને ગ્રો-કવર જેવી આધુનિક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરે છે. મલ્ચિંગથી પાણીની બચત થાય છે અને નિંદામણનો પ્રશ્ન ઉકેલાય છે, જ્યારે ગ્રો-કવર પાકને રોગ-જીવાત અને પ્રતિકૂળ હવામાનથી બચાવે છે. આ આધુનિક સાધનો અને પદ્ધતિઓ માટે રાજ્ય સરકારના બાગાયત વિભાગ તરફથી મળતી સબસિડીએ તેમનો આર્થિક બોજ હળવો કર્યો છે. તેમની ખેતપેદાશોની ગુણવત્તા એટલી શ્રેષ્ઠ હોય છે કે વેપારીઓ સામે ચાલીને ખેતરે આવીને માલ ખરીદે છે, જેનાથી ટ્રાન્સપોર્ટેશનનો ખર્ચ બચે છે અને વચેટિયામુક્ત સીધું વેચાણ શક્ય બને છે. પ્રકાશભાઈને ગત વર્ષે વીઘે અંદાજે રૂ. ૮૦,૦૦૦ સુધીનું મબલખ ઉત્પાદન મળ્યું હતું. આ વર્ષે પણ શિયાળુ અને ઉનાળુ પાક દ્વારા તેઓ લાખોની કમાણીની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે. તેમનું માનવું છે કે જો ખેડૂત જાગૃત બનીને વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અપનાવે, તો ખેતી ક્યારેય ખોટનો ધંધો નથી, પરંતુ સોનાની લગડી સમાન બની શકે છે. ત્યારે નવલગઢ ગામના પ્રકાશભાઈ માત્ર એક સફળ ખેડૂત નહીં પણ આસપાસના વિસ્તારના ખેડૂતો માટે આદર્શ બની ગયા છે. જો ખેડૂત પરંપરાગત ઢબ છોડીને વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અપનાવે, તો ખેતી ખરેખર સમૃદ્ધિનું દ્વાર ખોલી શકે છે.

Sunny Vaghela

પત્રકાર ધ્રાંગધ્રા, સુરેન્દ્રનગર, ગુજરાત•

2 hrs ago

ધ્રાંગધ્રાના નવલગઢ ગામે ખેડૂતે અંતરપાકનું વાવેતર કરી બમણી કમાણી મેળવી ધ્રાંગધ્રા તાલુકાના નવલગઢ ગામના પ્રગતિશીલ ખેડૂત પ્રકાશભાઈ પટેલ અગાઉ વર્ષોથી ચાલી આવતી કપાસ અને ધાણા-ચણાની પરંપરાગત ખેતીન બદલે હવે આધુનિક ખેતી તરફ વળ્યા છે અને પોતાની ખેતી લાયક જમીનમાં ટેટી-તરબૂચના વાવેતર થકી લાખોની કમાણી કરી રહ્યા છે. નવલગઢ ગામના સામાન્ય ખેડૂત પ્રકાશભાઈ રતિલાલભાઈ પટેલ વર્ષોથી પરંપરાગત ખેતી કરતા હતા, જેમાં મોંઘા બિયારણ, ખાતર અને કાળી મજૂરી સામે માંડ ૧૦ મણનો ઉતારો આવતો હતો. આ આવકથી માત્ર ગુજરાન ચાલતું હતું. તેવામાં ખેડૂત પ્રકાશભાઈએ આધુનિક ખેતી પદ્ધતિ અપનાવવાનો વિચાર આવતા પોતાની ૪૫ વીઘા જમીનમાં તરબૂચ અને ૩૦ વીઘા જમીનમાં ટેટીનું સફળ વાવેતર કરીને આસપાસના ખેડૂતો માટે એક પ્રેરણારૂપ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે. પ્રકાશભાઈની સફળતા પાછળ તેમની ગજબની કોઠાસૂઝ પણ રહેલી છે. તેમણે ૩૫ વીઘા જમીનમાં દાડમનો બગીચો બનાવ્યો છે. સામાન્ય રીતે દાડમનો પાક તૈયાર થતા લાંબો સમય લાગે છે, પરંતુ આ સમયગાળા દરમિયાન જમીન ખાલી રાખવાને બદલે તેમણે આંતરપાક તરીકે ટેટી અને તરબૂચનું વાવેતર કર્યું છે. આ પદ્ધતિથી જમીનનો એક પણ ઇંચ ભાગ વ્યર્થ જતો નથી. મુખ્ય પાક તૈયાર થાય તે પહેલાં જ ટૂંકા ગાળાના આ પાકો દ્વારા તેમને રોકડી આવક મળવા લાગે છે. આ ઉપરાંત તેઓ ટમેટા અને કાકડી જેવા શાકભાજીનું પણ વાવેતર કરી ખેતીને વિવિધતાસભર બનાવી રહ્યા છે. ખેતીમાં ગુણવત્તા જાળવવા માટે પ્રકાશભાઈ મલ્ચિંગ અને ગ્રો-કવર જેવી આધુનિક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરે છે. મલ્ચિંગથી પાણીની બચત થાય છે અને નિંદામણનો પ્રશ્ન ઉકેલાય છે, જ્યારે ગ્રો-કવર પાકને રોગ-જીવાત અને પ્રતિકૂળ હવામાનથી બચાવે છે. આ આધુનિક સાધનો અને પદ્ધતિઓ માટે રાજ્ય સરકારના બાગાયત વિભાગ તરફથી મળતી સબસિડીએ તેમનો આર્થિક બોજ હળવો કર્યો છે. તેમની ખેતપેદાશોની ગુણવત્તા એટલી શ્રેષ્ઠ હોય છે કે વેપારીઓ સામે ચાલીને ખેતરે આવીને માલ ખરીદે છે, જેનાથી ટ્રાન્સપોર્ટેશનનો ખર્ચ બચે છે અને વચેટિયામુક્ત સીધું વેચાણ શક્ય બને છે. પ્રકાશભાઈને ગત વર્ષે વીઘે અંદાજે રૂ. ૮૦,૦૦૦ સુધીનું મબલખ ઉત્પાદન મળ્યું હતું. આ વર્ષે પણ શિયાળુ અને ઉનાળુ પાક દ્વારા તેઓ લાખોની કમાણીની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે. તેમનું માનવું છે કે જો ખેડૂત જાગૃત બનીને વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અપનાવે, તો ખેતી ક્યારેય ખોટનો ધંધો નથી, પરંતુ સોનાની લગડી સમાન બની શકે છે. ત્યારે નવલગઢ ગામના પ્રકાશભાઈ માત્ર એક સફળ ખેડૂત નહીં પણ આસપાસના વિસ્તારના ખેડૂતો માટે આદર્શ બની ગયા છે. જો ખેડૂત પરંપરાગત ઢબ છોડીને વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અપનાવે, તો ખેતી ખરેખર સમૃદ્ધિનું દ્વાર ખોલી શકે છે.